ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮನೆಯಂಗಳದ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗೆ ನೀರೆರೆದು ನಮಸ್ಕರಿಸುವಾಗ ಹೇಳುವ ಶ್ಲೋಕ ಇದು. ತುಳಸಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಗಿಡವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ದೇವಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ಭಾವ ಇದರಲ್ಲಿದೆ.
ತುಳಸಿಯ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳೂ, ನಡುವೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ, ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳೂ ನೆಲೆಸಿವೆ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯನ್ಮೂಲೇ ಸರ್ವತೀರ್ಥಾನಿ ಯನ್ಮಧ್ಯೇ ಸರ್ವದೇವತಾಃ ।
ಯದಗ್ರೇ ಸರ್ವವೇದಾಶ್ಚ ತುಲಸಿ ತ್ವಾಂ ನಮಾಮ್ಯಹಮ್ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
यन्मूले सर्वतीर्थानि यन्मध्ये सर्वदेवताः ।
यदग्रे सर्ववेदाश्च तुलसि त्वां नमाम्यहम् ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
yanmūle sarvatīrthāni yanmadhye sarvadevatāḥ |
yadagre sarvavedāśca tulasi tvāṃ namāmyaham ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯತ್ ಮೂಲೇ ಸರ್ವತೀರ್ಥಾನಿ (यत् मूले सर्वतीर्थानि, yat mūle sarvatīrthāni) = ಯಾವುದರ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆಯೋ (at whose root all sacred waters dwell)
- ಯತ್ ಮಧ್ಯೇ ಸರ್ವದೇವತಾಃ (यत् मध्ये सर्वदेवताः, yat madhye sarvadevatāḥ) = ಯಾವುದರ ನಡುವೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿವೆಯೋ (in whose middle all the gods dwell)
- ಯತ್ ಅಗ್ರೇ ಸರ್ವವೇದಾಃ ಚ (यत् अग्रे सर्ववेदाः च, yat agre sarvavedāḥ ca) = ಯಾವುದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳಿವೆಯೋ (at whose tip all the Vedas dwell)
- ತುಲಸಿ ತ್ವಾಮ್ ನಮಾಮಿ ಅಹಮ್ (तुलसि त्वाम् नमामि अहम्, tulasi tvām namāmi aham) = ಓ ತುಳಸಿಯೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ (O Tulasi, I bow to you)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾವ ಗಿಡದ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳೂ, ನಡುವೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ, ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳೂ ನೆಲೆಸಿವೆಯೋ, ಓ ತುಳಸಿಯೇ, ಅಂಥ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
O Tulasi, at whose root all sacred waters dwell, in whose middle all the gods dwell, and at whose tip all the Vedas dwell, I bow to you.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse
ತುಳಸಿಯನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸಸ್ಯವೆಂದೂ, ವೃಂದಾದೇವಿಯ ಸ್ವರೂಪವೆಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ದಳ ಇಲ್ಲದೆ ನೈವೇದ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಗದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
The Puranas describe Tulasi as the plant most dear to Vishnu and as a form of Vrindadevi, and there is a belief that an offering to Vishnu is not complete without a tulasi leaf.
ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪಾಠಭೇದದೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತುಳಸಿ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಮಸ್ಕಾರ ಶ್ಲೋಕವಾಗಿಯೂ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
This verse can be found with small variations within different tulasi stotras as well, and is equally well known as an independent verse of salutation used everywhere.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಿಡದಲ್ಲೂ ತೀರ್ಥ, ದೇವತೆ, ವೇದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾಣುವ ಈ ದೃಷ್ಟಿ, ಸುತ್ತಲಿನ ಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲೂ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
Seeing sacred waters, gods and the Vedas all within a common plant growing in the courtyard teaches us to see something sacred even in the small things around us.