ಗಣೇಶ ಗಾಯತ್ರೀ: ಏಕದಂತಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಮಂತ್ರದ ಅರ್ಥ

ಗಾಯತ್ರೀ ಎಂಬ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ, ಒಂದೊಂದು ದೇವತೆಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಇದು.

ಒಂದೇ ದಂತದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತೇವೆ, ಡೊಂಕಾದ ಸೊಂಡಿಲಿನವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ದಂತಿಯೇ ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

ಯಾವಾಗ: ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ, ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಕೆಲಸದ ಆರಂಭ · At Ganapati puja, at the start of any new undertaking

ಪಠಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯ: ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಸೆಕೆಂಡು · About fifteen seconds

ಮೂಲ: ಗಣಪತ್ಯಥರ್ವಶೀರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರ · A well known gayatri mantra found in the Ganapati Atharvashirsha

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಓಂ ಏಕದಂತಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ವಕ್ರತುಂಡಾಯ ಧೀಮಹಿ ।
ತನ್ನೋ ದಂತಿಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

ॐ एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि ।
तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ॥

ಶ್ಲೋಕ (IAST)

oṃ ekadantāya vidmahe vakratuṇḍāya dhīmahi |
tanno dantiḥ pracodayāt ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಏಕದಂತಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ (एकदन्ताय विद्महे, ekadantāya vidmahe) = ಒಂದೇ ದಂತದವನನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತೇವೆ (we come to know the one with a single tusk)
ವಕ್ರತುಂಡಾಯ ಧೀಮಹಿ (वक्रतुण्डाय धीमहि, vakratuṇḍāya dhīmahi) = ಡೊಂಕಾದ ಸೊಂಡಿಲಿನವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ (we meditate on the one with the curved trunk)
ತನ್ನಃ ದಂತಿಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ (तन्नः दन्तिः प्रचोदयात्, tannaḥ dantiḥ pracodayāt) = ಆ ದಂತಿಯು ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ (may that tusked one inspire our intellect)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಒಂದೇ ದಂತದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತೇವೆ, ಡೊಂಕಾದ ಸೊಂಡಿಲಿನ ಆ ದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ದಂತಿಯು ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

We come to know the one with a single tusk, we meditate on the one with the curved trunk. May that tusked one inspire our intellect on the right path.

ಈ ಮಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this mantra

ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರದ ಮೂರು ಸಾಲುಗಳ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನೇ ಬಳಸಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಇಂಥ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಗಣಪತಿಯ ಈ ಮಂತ್ರ ಗಣಪತ್ಯಥರ್ವಶೀರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

Using the same three line structure of the Gayatri mantra, separate gayatri mantras have been composed for different deities; this one for Ganapati occurs in the Ganapati Atharvashirsha.

ಏಕದಂತ ಮತ್ತು ವಕ್ರತುಂಡ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳೂ ಗಣಪತಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೂಪ ವರ್ಣನೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವನ್ನೇ ಗಣಪತಿ ಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು.

Both Ekadanta and Vakratunda are well known descriptions of Ganapati’s form, and the same names can be found in the Ganapati Sahasranama as well.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಮಂತ್ರ, ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ವಿವೇಕ ಬೇಕೆಂಬ ನೆನಪನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

This mantra, which asks for clarity of mind before beginning any new task, reminds us that wisdom matters before strength.