ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 7 – ಅರ್ಥ

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಕ್ವಣತ್ಕಾಂಚೀದಾಮಾ         ಕರಿಕಲಭಕುಂಭಸ್ತನನತಾ
ಪರಿಕ್ಷೀಣಾ ಮಧ್ಯೇ         ಪರಿಣತಶರಚ್ಚಂದ್ರವದನಾ ।
ಧನುರ್ಬಾಣಾನ್ ಪಾಶಂ         ಸೃಣಿಮಪಿ ದಧಾನಾ ಕರತಲೈಃ
ಪುರಸ್ತಾದಾಸ್ತಾಂ ನಃ         ಪುರಮಥಿತುರಾಹೋಪುರುಷಿಕಾ ॥ 7 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

क्वणत्काञ्चीदामा        करिकलभकुम्भस्तननता
परिक्षीणा मध्ये        परिणतशरच्चन्द्रवदना ।
धनुर्बाणान् पाशं        सृणिमपि दधाना करतलैः
पुरस्तादास्तां नः        पुरमथितुराहोपुरुषिका ॥ 7 ॥

ಶ್ಲೋಕ (IAST)

kvaṇatkāñcīdāmā        karikalabhakumbhastananatā
parikṣīṇā madhye        pariṇataśaraccandravadanā |
dhanurbāṇān pāśaṃ        sṛṇimapi dadhānā karatalaiḥ
purastādāstāṃ naḥ        puramathiturāhopuruṣikā || 7 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

• ಕ್ವಣತ್ (क्वणत्, kvaṇat) = ಝಣಝಣಿಸುವ (jingling)
• ಕಾಂಚೀದಾಮಾ (काञ्चीदामा, kāñcīdāmā) = ಒಡ್ಯಾಣದ ಸರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವಳು (girdled with a string of small bells)
• ಕರಿಕಲಭ (करिकलभ, karikalabha) = ಎಳೆಯ ಆನೆ (a young elephant)
• ಕುಂಭ (कुम्भ, kumbha) = ಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಗುಮ್ಮಟ (the frontal globe of its forehead)
• ಸ್ತನನತಾ (स्तननता, stananatā) = ಸ್ತನಗಳ ಭಾರಕ್ಕೆ ಬಾಗಿದವಳು (bent by the weight of her breasts)
• ಪರಿಕ್ಷೀಣಾ (परिक्षीणा, parikṣīṇā) = ತೀರಾ ಸಣ್ಣಗಾದವಳು (grown very slender)
• ಮಧ್ಯೇ (मध्ये, madhye) = ನಡುವಿನಲ್ಲಿ (at the waist)
• ಪರಿಣತ (परिणत, pariṇata) = ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ (fully ripened)
• ಶರಚ್ಚಂದ್ರ (शरच्चन्द्र, śaraccandra) = ಶರತ್ಕಾಲದ ಚಂದ್ರ (the autumn moon)
• ವದನಾ (वदना, vadanā) = ಮುಖವುಳ್ಳವಳು (whose face is)
• ಧನುಃ (धनुः, dhanuḥ) = ಬಿಲ್ಲು (the bow)
• ಬಾಣಾನ್ (बाणान्, bāṇān) = ಬಾಣಗಳನ್ನು (the arrows)
• ಪಾಶಂ (पाशं, pāśaṃ) = ಪಾಶವನ್ನು (the noose)
• ಸೃಣಿಂ (सृणिं, sṛṇiṃ) = ಅಂಕುಶವನ್ನು (the goad)
• ಅಪಿ (अपि, api) = ಸಹ (also)
• ದಧಾನಾ (दधाना, dadhānā) = ಹಿಡಿದವಳು (holding)
• ಕರತಲೈಃ (करतलैः, karatalaiḥ) = ಅಂಗೈಗಳಲ್ಲಿ (in her palms)
• ಪುರಸ್ತಾತ್ (पुरस्तात्, purastāt) = ಎದುರಿನಲ್ಲಿ (before us)
• ಆಸ್ತಾಂ (आस्तां, āstāṃ) = ನಿಲ್ಲಲಿ (may she stand)
• ನಃ (नः, naḥ) = ನಮ್ಮ (our)
• ಪುರಮಥಿತುಃ (पुरमथितुः, puramathituḥ) = ತ್ರಿಪುರಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಶಿವನ (of Shiva who burnt the three cities)
• ಆಹೋಪುರುಷಿಕಾ (आहोपुरुषिका, āhopuruṣikā) = ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮೂರ್ತಿ (the very pride)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತ ಕಟ್ಟಿದ ಒಡ್ಯಾಣ ಝಣಝಣಿಸುತ್ತಿದೆ; ಎಳೆಯ ಆನೆಯ ಹಣೆಯ ಗುಮ್ಮಟಗಳಂತಿರುವ ಸ್ತನಗಳ ಭಾರಕ್ಕೆ ದೇಹ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗಿದೆ, ನಡು ತೀರಾ ಸಣ್ಣಗಾಗಿದೆ. ಮುಖವಾದರೋ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಶರತ್ಕಾಲದ ಚಂದ್ರ. ಅಂಗೈಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು, ಬಾಣ, ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶ. ತ್ರಿಪುರಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಶಿವನ ಹೆಮ್ಮೆಯೇ ಆಗಿರುವ ಆ ತಾಯಿ ನಮ್ಮ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಿಲ್ಲಲಿ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Her girdle of little bells sounds as she moves. Her body leans a little under the weight of breasts that recall the frontal globes on a young elephant’s forehead, and her waist has grown slender with it. Her face is the autumn moon at the full. In her palms she carries the bow, the arrows, the noose and the goad. May she, who is the very pride of Shiva who burnt the three cities, stand before us.