ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 5 – ಅರ್ಥ

The complete Soundarya Lahari Shlokas are here: ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ.

1. Shloka in Kannada

ಹರಿಸ್ತ್ವಾಮಾರಾಧ್ಯ ಪ್ರಣತಜನಸೌಭಾಗ್ಯಜನನೀಂ
ಪುರಾ ನಾರೀ ಭೂತ್ವಾ         ಪುರರಿಪುಮಪಿ ಕ್ಷೋಭಮನಯತ್ ।
ಸ್ಮರೋಽಪಿ ತ್ವಾಂ ನತ್ವಾ         ರತಿನಯನಲೇಹ್ಯೇನ ವಪುಷಾ
ಮುನೀನಾಮಪ್ಯಂತಃ     ಪ್ರಭವತಿ ಹಿ ಮೋಹಾಯ ಮಹತಾಮ್ ॥5॥

2. Shloka in Devanagari

हरिस्त्वामाराध्य प्रणतजनसौभाग्यजननीं
पुरा नारी भूत्वा         पुररिपुमपि क्षोभमनयत् ।
स्मरोऽपि त्वां नत्वा         रतिनयनलेह्येन वपुषा
मुनीनामप्यन्तः     प्रभवति हि मोहाय महताम् ॥5॥

3. Shloka in IAST Format

haristvāmārādhya praṇatajanasaubhāgyajananīṁ
purā nārī bhūtvā         puraripumapi kṣōbhamanayat ।
smaro’pi tvāṁ natvā         ratinayanalēhyēna vapuṣā
munīnāmapyantaḥ     prabhavati hi mōhāya mahatām ॥5॥

4. Word-Word Meaning

ಹರಿಃ (हरिः, hariḥ) = ಹರಿಯು / ವಿಷ್ಣು (Hari / Vishnu)
ತ್ವಾಂ (त्वां, tvāṁ) = ನಿನ್ನನ್ನು (you)
ಆರಾಧ್ಯ (आराध्य, ārādhya) = ಆರಾಧಿಸಿ (having worshipped)
ಪ್ರಣತಜನಸೌಭಾಗ್ಯಜನನೀಂ (प्रणतजनसौभाग्यजननीं, praṇatajanasaubhāgyajananīṁ) = ಶರಣಾದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ತಾಯಿಯನ್ನು (O Mother who grants prosperity to the devotees who bow down)
ಪುರಾ (पुरा, purā) = ಹಿಂದೆ (in the past)
ನಾರೀ ಭೂತ್ವಾ (नारी भूत्वा, nārī bhūtvā) = ಹೆಣ್ಣಾಗಿ / ಮೋಹಿನಿ ರೂಪ ತಾಳಿ (having become a woman / assuming the Mohini form)
ಪುರರಿಪುಂ ಅಪಿ (पुररिपुम् अपि, puraripum api) = ತ್ರಿಪುರಾರಿಯಾದ ಶಿವನನ್ನೂ ಸಹ (even Shiva, the destroyer of Tripura)
ಕ್ಷೋಭಂ ಅನಯತ್ (क्षोभम् अनयत्, kṣōbham anayat) = ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು (infatuated / agitated the mind)
ಸ್ಮರಃ ಅಪಿ (स्मरः अपि, smaraḥ api) = ಮನ್ಮಥನು ಸಹ (even Kamadeva / Cupid)
ತ್ವಾಂ ನತ್ವಾ (त्वां नत्वा, tvāṁ natvā) = ನಿನ್ನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ (having bowed to you)
ರತಿನಯನಲೇಹ್ಯೇನ (रतिनयनलेह्येन, ratinayanalēhyēna) = ರತಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನದಂತಿರುವ (like nectar to the eyes of Rati)
ವಪುಷಾ (वपुषा, vapuṣā) = ಸುಂದರವಾದ ದೇಹದಿಂದ (with a beautiful body)
ಮಹತಾಂ (महताम्, mahatām) = ಮಹಾನ್ (of the great)
ಮುನೀನಾಂ ಅಪಿ (मुनीनाम् अपि, munīnām api) = ಮುನಿಗಳ (sages even)
ಅಂತಃ (अन्तः, antaḥ) = ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ (in the minds)
ಪ್ರಭವತಿ ಹಿ (प्रभवति हि, prabhavati hi) = ಸಮರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನಲ್ಲವೇ (indeed becomes capable)
ಮೋಹಾಯ (मोहाय, mōhāya) = ಮೋಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು (to cause delusion / infatuation)

5. Full Meaning in Kannada

ಶರಣಾದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ತಾಯೇ! ಹಿಂದೆ ಹರಿಯು (ವಿಷ್ಣುವು) ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಹೆಣ್ಣಿನ (ಮೋಹಿನಿ) ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ, ತ್ರಿಪುರಾರಿಯಾದ ಶಿವನನ್ನೂ ಸಹ ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ, ಮನ್ಮಥನು ನಿನ್ನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ರತಿದೇವಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಸುಂದರವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮಹಾನ್ ಮುನಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮೋಹವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

6. Full Meaning in English

O Mother who grants prosperity to the devotees who bow to You! In the past, Hari (Vishnu) worshipped You, assumed the form of a fascinating woman (Mohini), and infatuated even Shiva (the destroyer of Tripura). Likewise, Smara (Kamadeva), by bowing down to You, attained a beautiful body that is like nectar to the eyes of his consort Rati, and thus becomes capable of creating delusion and infatuation even in the minds of great sages.