ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೋತ್ರಾದೀನೀಂದ್ರಿಯಾಣ್ಯನ್ಯೇ ಸಂಯಮಾಗ್ನಿಷು ಜುಹ್ವತಿ।
ಶಬ್ದಾದೀನ್ವಿಷಯಾನನ್ಯ ಇಂದ್ರಿಯಾಗ್ನಿಷು ಜುಹ್ವತಿ ॥ 26 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति।
शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥ 26 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
śrotrādīnīndriyāṇyanye saṃyamāgniṣu juhvati|
śabdādīnviṣayānanya indriyāgniṣu juhvati || 26 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಶ್ರೋತ್ರಾದೀನಿ ಇಂದ್ರಿಯಾಣಿ (श्रोत्रादीनि इन्द्रियाणि, śrotrādīni indriyāṇi) = ಕಿವಿ ಮೊದಲಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು (the senses beginning with hearing)
- ಅನ್ಯೇ ಸಂಯಮಾಗ್ನಿಷು ಜುಹ್ವತಿ (अन्ये संयमाग्निषु जुह्वति, anye saṃyamāgniṣu juhvati) = ಕೆಲವರು ಸಂಯಮವೆಂಬ ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (some offer into the fires of restraint)
- ಶಬ್ದಾದೀನ್ ವಿಷಯಾನ್ (शब्दादीन् विषयान्, śabdādīn viṣayān) = ಶಬ್ದ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು (sound and the other objects)
- ಅನ್ಯೇ ಇಂದ್ರಿಯಾಗ್ನಿಷು ಜುಹ್ವತಿ (अन्ये इन्द्रियाग्निषु जुह्वति, anye indriyāgniṣu juhvati) = ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೆಂಬ ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (others offer into the fires of the senses)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೆಲವರು ಕಿವಿ ಮೊದಲಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಯಮವೆಂಬ ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಶಬ್ದ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೆಂಬ ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Some offer the senses, hearing and the rest, into the fires of restraint. Others offer sound and the other objects into the fires of the senses.
ಶ್ಲೋಕ 4.26ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 4.26
ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನ ಸಾಧನೆಗಳು ಒಂದೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿವೆ. ಒಂದರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೇ ಹವಿಸ್ಸು, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೇ ಅಗ್ನಿ.
Two practices running in opposite directions sit in one verse. In one, the senses are the oblation; in the other, the senses are the fire.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇವರು ಯಾರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲಿನವರು ನೈಷ್ಠಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಸಂಯಮದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವವರು. ಎರಡನೆಯವರು ಗೃಹಸ್ಥರು: ಭೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಅಂಟಿಲ್ಲದೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯೆಂದೂ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹವಿಸ್ಸೆಂದೂ ಭಾವಿಸುವವರು.
Sridhara Swami names who these are. The first are lifelong celibate students, who hold the senses back and stand in restraint. The second are householders: even while enjoying, without attachment, they regard the senses as fire and the objects as oblation.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಸಂಯಮಾಗ್ನಿಷು’ ಎಂಬ ಬಹುವಚನವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇಂದ್ರಿಯಕ್ಕೂ ಸಂಯಮ ಬೇರೆ. ಎರಡನೆಯ ಬಗೆಯವರು ನಿಷೇಧವಿಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನೇ ಹೋಮ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
Shankara notes the plural ‘fires of restraint’: the restraint differs for each sense. Those of the second kind regard the very taking in of unforbidden objects through the senses as an offering.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಓದು ಸರಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ: ಕೆಲವರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಜಾರುವ ಒಲವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನಮಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja’s reading is simple and practical: some strive to restrain the senses; others strive to check the senses’ inclination to slide towards their objects. In the text available to us, Madhva has no separate comment on this verse.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಓದು ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಒಂದು ಸಮಾಧಾನ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕಿವಿ ಮುಚ್ಚಿ ಬದುಕುವುದು ಒಂದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಸುಂದರವಾದದ್ದನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದು, ಉಣ್ಣುವುದು ಇವನ್ನೂ ಅಂಟಿಲ್ಲದೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ಅವೂ ಯಜ್ಞವಾಗುತ್ತವೆ.
Sridhara Swami’s reading offers householders a reassurance. Living with eyes and ears shut is not the only road. Seeing something beautiful, hearing music, eating: done without clinging and with gratitude, these too become sacrifice.
ಆದರೆ ಎರಡೂ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶ ಹಿಡಿತ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಬೇರೆ, ನಾವು ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಲೋಕವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಬೇರೆ.
But what both roads share is control. The senses dragging us along is one thing; our receiving the world through them is another.