ಇದೊಂದು ಕೇಳಿಕೆಯ ಸ್ತೋತ್ರ. ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುವ ಬದಲು ಭಕ್ತ ತಾಯಿ ಗಂಗೆಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ತನ್ನ ಪಾಪದ ಭಾರ, ತನ್ನ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಸಾಲುಗಳು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಕರೆಯುವ ಸಂಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸ ಹೊಂದಿ ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ, ಅದರಿಂದ ಪಲ್ಲವಿಯಂತಹ ಲಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
This is a hymn of asking. Instead of setting out doctrine, the devotee stands before Mother Ganga and lays down the weight of his misdeeds, his ignorance and his grief. The lines of each verse close on rhyming forms of address to the river, which gives the hymn a refrain-like swing.
ಹಿಡಿದ ಒಂದೇ ಎಳೆ ಇಡೀ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ: ಗಂಗೆಯ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಸಿಕ್ಕರೆ ಸಾಕು. ಅವಳ ದಡದ ಬಳಿ ಇರುವವನ ವಾಸ ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿಯೇ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಹತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕ. ಅವಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಕುಲೀನನಿಗಿಂತ ಅವಳ ನೀರಿನ ಮೀನೇ ಮೇಲು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಹನ್ನೊಂದನೆಯದು. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕವಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಟ್ಟು ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
One thread returns through the whole hymn: nearness to her is enough. The tenth verse says that whoever lives near her bank lives in Vaikuntha. The eleventh says that a fish in her water is better off than a highborn man far from her. In the last verse the poet signs his own name and closes the hymn.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ದೇವಿ ಸುರೇಶ್ವರಿ ಭಗವತಿ ಗಂಗೇ
ತ್ರಿಭುವನತಾರಿಣಿ ತರಳತರಂಗೇ ।
ಶಂಕರಮೌಳಿವಿಹಾರಿಣಿ ವಿಮಲೇ
ಮಮ ಮತಿರಾಸ್ತಾಂ ತವ ಪದಕಮಲೇ ॥ 1 ॥
ಭಾಗೀರಥಿಸುಖದಾಯಿನಿ ಮಾತ
ಸ್ತವ ಜಲಮಹಿಮಾ ನಿಗಮೇ ಖ್ಯಾತಃ ।
ನಾಹಂ ಜಾನೇ ತವ ಮಹಿಮಾನಂ
ಪಾಹಿ ಕೃಪಾಮಯಿ ಮಾಮಜ್ಞಾನಮ್ ॥ 2 ॥
ಹರಿಪದಪಾದ್ಯತರಂಗಿಣಿ ಗಂಗೇ
ಹಿಮವಿಧುಮುಕ್ತಾಧವಳತರಂಗೇ ।
ದೂರೀಕುರು ಮಮ ದುಷ್ಕೃತಿಭಾರಂ
ಕುರು ಕೃಪಯಾ ಭವಸಾಗರಪಾರಮ್ ॥ 3 ॥
ತವ ಜಲಮಮಲಂ ಯೇನ ನಿಪೀತಂ
ಪರಮಪದಂ ಖಲು ತೇನ ಗೃಹೀತಮ್ ।
ಮಾತರ್ಗಂಗೇ ತ್ವಯಿ ಯೋ ಭಕ್ತಃ
ಕಿಲ ತಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ನ ಯಮಃ ಶಕ್ತಃ ॥ 4 ॥
ಪತಿತೋದ್ಧಾರಿಣಿ ಜಾಹ್ನವಿ ಗಂಗೇ
ಖಂಡಿತಗಿರಿವರಮಂಡಿತ ಭಂಗೇ ।
ಭೀಷ್ಮಜನನಿ ಹೇ ಮುನಿವರಕನ್ಯೇ
ಪತಿತನಿವಾರಿಣಿ ತ್ರಿಭುವನಧನ್ಯೇ ॥ 5 ॥
ಕಲ್ಪಲತಾಮಿವ ಫಲದಾಂ ಲೋಕೇ
ಪ್ರಣಮತಿ ಯಸ್ತ್ವಾಂ ನ ಪತತಿ ಶೋಕೇ ।
ಪಾರಾವಾರವಿಹಾರಿಣಿ ಗಂಗೇ
ವಿಮುಖಯುವತಿಕೃತತರಳಾಪಾಂಗೇ ॥ 6 ॥
ತವ ಚೇನ್ಮಾತಃ ಸ್ರೋತಃ ಸ್ನಾತಃ
ಪುನರಪಿ ಜಠರೇ ಸೋಽಪಿ ನ ಜಾತಃ ।
ನರಕನಿವಾರಿಣಿ ಜಾಹ್ನವಿ ಗಂಗೇ
ಕಲುಷವಿನಾಶಿನಿ ಮಹಿಮೋತ್ತುಂಗೇ ॥ 7 ॥
ಪುನರಸದಂಗೇ ಪುಣ್ಯತರಂಗೇ
ಜಯ ಜಯ ಜಾಹ್ನವಿ ಕರುಣಾಪಾಂಗೇ ।
ಇಂದ್ರಮುಕುಟಮಣಿರಾಜಿತಚರಣೇ
ಸುಖದೇ ಶುಭದೇ ಭೃತ್ಯಶರಣ್ಯೇ ॥ 8 ॥
ರೋಗಂ ಶೋಕಂ ತಾಪಂ ಪಾಪಂ
ಹರ ಮೇ ಭಗವತಿ ಕುಮತಿಕಲಾಪಮ್ ।
ತ್ರಿಭುವನಸಾರೇ ವಸುಧಾಹಾರೇ
ತ್ವಮಸಿ ಗತಿರ್ಮಮ ಖಲು ಸಂಸಾರೇ ॥ 9 ॥
ಅಲಕಾನಂದೇ ಪರಮಾನಂದೇ
ಕುರು ಕರುಣಾಮಯಿ ಕಾತರವಂದ್ಯೇ ।
ತವ ತಟನಿಕಟೇ ಯಸ್ಯ ನಿವಾಸಃ
ಖಲು ವೈಕುಂಠೇ ತಸ್ಯ ನಿವಾಸಃ ॥ 10 ॥
ವರಮಿಹ ನೀರೇ ಕಮಠೋ ಮೀನಃ
ಕಿಂ ವಾ ತೀರೇ ಶರಟಃ ಕ್ಷೀಣಃ ।
ಅಥವಾ ಶ್ವಪಚೋ ಮಲಿನೋ ದೀನ
ಸ್ತವ ನ ಹಿ ದೂರೇ ನೃಪತಿಕುಲೀನಃ ॥ 11 ॥
ಭೋ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಪುಣ್ಯೇ ಧನ್ಯೇ
ದೇವಿ ದ್ರವಮಯಿ ಮುನಿವರಕನ್ಯೇ ।
ಗಂಗಾಸ್ತವಮಿಮಮಮಲಂ ನಿತ್ಯಂ
ಪಠತಿ ನರೋ ಯಃ ಸ ಜಯತಿ ಸತ್ಯಮ್ ॥ 12 ॥
ಯೇಷಾಂ ಹೃದಯೇ ಗಂಗಾಭಕ್ತಿ
ಸ್ತೇಷಾಂ ಭವತಿ ಸದಾ ಸುಖಮುಕ್ತಿಃ ।
ಮಧುರಾಕಾಂತಾ ಪಂಝಟಿಕಾಭಿಃ
ಪರಮಾನಂದಕಲಿತಲಲಿತಾಭಿಃ ॥ 13 ॥
ಗಂಗಾಸ್ತೋತ್ರಮಿದಂ ಭವಸಾರಂ
ವಾಂಛಿತಫಲದಂ ವಿಮಲಂ ಸಾರಮ್ ।
ಶಂಕರಸೇವಕಶಂಕರರಚಿತಂ
ಪಠತಿ ಸುಖೀ ಸ್ತವ ಇತಿ ಚ ಸಮಾಪ್ತಃ ॥ 14 ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari
देवि सुरेश्वरि भगवति गंगे
त्रिभुवनतारिणि तरळतरंगे ।
शंकरमौळिविहारिणि विमले
मम मतिरास्तां तव पदकमले ॥ 1 ॥
भागीरथिसुखदायिनि मात
स्तव जलमहिमा निगमे ख्यातः ।
नाहं जाने तव महिमानं
पाहि कृपामयि मामज्ञानम् ॥ 2 ॥
हरिपदपाद्यतरंगिणि गंगे
हिमविधुमुक्ताधवळतरंगे ।
दूरीकुरु मम दुष्कृतिभारं
कुरु कृपया भवसागरपारम् ॥ 3 ॥
तव जलममलं येन निपीतं
परमपदं खलु तेन गृहीतम् ।
मातर्गंगे त्वयि यो भक्तः
किल तं द्रष्टुं न यमः शक्तः ॥ 4 ॥
पतितोद्धारिणि जाह्नवि गंगे
खंडितगिरिवरमंडित भंगे ।
भीष्मजननि हे मुनिवरकन्ये
पतितनिवारिणि त्रिभुवनधन्ये ॥ 5 ॥
कल्पलतामिव फलदां लोके
प्रणमति यस्त्वां न पतति शोके ।
पारावारविहारिणि गंगे
विमुखयुवतिकृततरळापांगे ॥ 6 ॥
तव चेन्मातः स्रोतः स्नातः
पुनरपि जठरे सोऽपि न जातः ।
नरकनिवारिणि जाह्नवि गंगे
कलुषविनाशिनि महिमोत्तुंगे ॥ 7 ॥
पुनरसदंगे पुण्यतरंगे
जय जय जाह्नवि करुणापांगे ।
इंद्रमुकुटमणिराजितचरणे
सुखदे शुभदे भृत्यशरण्ये ॥ 8 ॥
रोगं शोकं तापं पापं
हर मे भगवति कुमतिकलापम् ।
त्रिभुवनसारे वसुधाहारे
त्वमसि गतिर्मम खलु संसारे ॥ 9 ॥
अलकानंदे परमानंदे
कुरु करुणामयि कातरवंद्ये ।
तव तटनिकटे यस्य निवासः
खलु वैकुंठे तस्य निवासः ॥ 10 ॥
वरमिह नीरे कमठो मीनः
किं वा तीरे शरटः क्षीणः ।
अथवा श्वपचो मलिनो दीन
स्तव न हि दूरे नृपतिकुलीनः ॥ 11 ॥
भो भुवनेश्वरि पुण्ये धन्ये
देवि द्रवमयि मुनिवरकन्ये ।
गंगास्तवमिमममलं नित्यं
पठति नरो यः स जयति सत्यम् ॥ 12 ॥
येषां हृदये गंगाभक्ति
स्तेषां भवति सदा सुखमुक्तिः ।
मधुराकांता पंझटिकाभिः
परमानंदकलितललिताभिः ॥ 13 ॥
गंगास्तोत्रमिदं भवसारं
वांछितफलदं विमलं सारम् ।
शंकरसेवकशंकररचितं
पठति सुखी स्तव इति च समाप्तः ॥ 14 ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration
devi sureśvari bhagavati gaṃge
tribhuvanatāriṇi taraḷataraṃge |
śaṃkaramauḷivihāriṇi vimale
mama matirāstāṃ tava padakamale || 1 ||
bhāgīrathisukhadāyini māta
stava jalamahimā nigame khyātaḥ |
nāhaṃ jāne tava mahimānaṃ
pāhi kṛpāmayi māmajñānam || 2 ||
haripadapādyataraṃgiṇi gaṃge
himavidhumuktādhavaḷataraṃge |
dūrīkuru mama duṣkṛtibhāraṃ
kuru kṛpayā bhavasāgarapāram || 3 ||
tava jalamamalaṃ yena nipītaṃ
paramapadaṃ khalu tena gṛhītam |
mātargaṃge tvayi yo bhaktaḥ
kila taṃ draṣṭuṃ na yamaḥ śaktaḥ || 4 ||
patitoddhāriṇi jāhnavi gaṃge
khaṃḍitagirivaramaṃḍita bhaṃge |
bhīṣmajanani he munivarakanye
patitanivāriṇi tribhuvanadhanye || 5 ||
kalpalatāmiva phaladāṃ loke
praṇamati yastvāṃ na patati śoke |
pārāvāravihāriṇi gaṃge
vimukhayuvatikṛtataraḷāpāṃge || 6 ||
tava cenmātaḥ srotaḥ snātaḥ
punarapi jaṭhare so’pi na jātaḥ |
narakanivāriṇi jāhnavi gaṃge
kaluṣavināśini mahimottuṃge || 7 ||
punarasadaṃge puṇyataraṃge
jaya jaya jāhnavi karuṇāpāṃge |
iṃdramukuṭamaṇirājitacaraṇe
sukhade śubhade bhṛtyaśaraṇye || 8 ||
rogaṃ śokaṃ tāpaṃ pāpaṃ
hara me bhagavati kumatikalāpam |
tribhuvanasāre vasudhāhāre
tvamasi gatirmama khalu saṃsāre || 9 ||
alakānaṃde paramānaṃde
kuru karuṇāmayi kātaravaṃdye |
tava taṭanikaṭe yasya nivāsaḥ
khalu vaikuṃṭhe tasya nivāsaḥ || 10 ||
varamiha nīre kamaṭho mīnaḥ
kiṃ vā tīre śaraṭaḥ kṣīṇaḥ |
athavā śvapaco malino dīna
stava na hi dūre nṛpatikulīnaḥ || 11 ||
bho bhuvaneśvari puṇye dhanye
devi dravamayi munivarakanye |
gaṃgāstavamimamamalaṃ nityaṃ
paṭhati naro yaḥ sa jayati satyam || 12 ||
yeṣāṃ hṛdaye gaṃgābhakti
steṣāṃ bhavati sadā sukhamuktiḥ |
madhurākāṃtā paṃjhaṭikābhiḥ
paramānaṃdakalitalalitābhiḥ || 13 ||
gaṃgāstotramidaṃ bhavasāraṃ
vāṃchitaphaladaṃ vimalaṃ sāram |
śaṃkarasevakaśaṃkararacitaṃ
paṭhati sukhī stava iti ca samāptaḥ || 14 ||
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ
- 1 ದೇವಿಯೇ, ದೇವತೆಗಳ ಒಡತಿಯೇ, ಭಗವತಿ ಗಂಗೆಯೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ದಾಟಿಸುವವಳೇ, ಚಂಚಲವಾದ ಅಲೆಗಳುಳ್ಳವಳೇ. ಶಂಕರನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ ನಿರ್ಮಲೆಯೇ, ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರಲಿ.
O Devi, mistress of the gods, Bhagavati Ganga, you who carry the three worlds across, whose waves never rest. Spotless one who plays in the matted hair of Shankara, may my mind come to rest at your lotus feet. - 2 ಭಾಗೀರಥಿಯೇ, ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡುವವಳೇ, ತಾಯಿಯೇ, ನಿನ್ನ ನೀರಿನ ಮಹಿಮೆ ವೇದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಎಷ್ಟೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಕೃಪೆಯ ಮೂರ್ತಿಯೇ, ಏನೂ ತಿಳಿಯದ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು.
O Bhagirathi, giver of ease, Mother, the greatness of your water is famed in the Veda. How great you are I do not know. You who are made of compassion, protect me in my ignorance. - 3 ಹರಿಯ ಪಾದವನ್ನು ತೊಳೆದ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಿದುಬಂದ ಗಂಗೆಯೇ, ಹಿಮ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಬೆಳ್ಳಗಿರುವ ಅಲೆಗಳುಳ್ಳವಳೇ, ನನ್ನ ಪಾಪಗಳ ಭಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡು. ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಸಾರಸಾಗರದ ಆಚೆಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸು.
O Ganga, stream that rose from the water which washed the feet of Hari, whose waves are white as snow, as the moon, as pearls, take away the weight of my misdeeds. By your grace bring me to the far shore of the ocean of worldly life. - 4 ನಿನ್ನ ನಿರ್ಮಲವಾದ ನೀರನ್ನು ಯಾರು ಕುಡಿದನೋ ಅವನು ಪರಮಪದವನ್ನು ಹಿಡಿದಂತೆಯೇ. ತಾಯಿ ಗಂಗೆಯೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಇಟ್ಟವನನ್ನು ಯಮನೂ ನೋಡಲಾರನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Whoever has drunk your spotless water has as good as taken hold of the highest state. Mother Ganga, they say that not even Yama is able to look upon one who is devoted to you. - 5 ಬಿದ್ದವರನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುವ ಜಾಹ್ನವಿ ಗಂಗೆಯೇ, ಸೀಳಿಕೊಂಡು ದಾರಿ ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಬಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಸೊಬಗುಳ್ಳವಳೇ. ಭೀಷ್ಮನ ತಾಯಿಯೇ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಹ್ನುವಿನ ಮಗಳೇ, ಪತನದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವವಳೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಧನ್ಯಳಾದವಳೇ.
O Jahnavi Ganga who lift up the fallen, lovely in the bends by which you flow through the great mountains you have cleft. Mother of Bhishma, daughter of the sage Jahnu, you who keep us from falling, blessed in all three worlds. - 6 ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಫಲ ಕೊಡುವ ನಿನಗೆ ಯಾರು ನಮಿಸುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡು ದಡಗಳ ನಡುವೆ ಆಟವಾಡುವ ಗಂಗೆಯೇ, ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿದ ತರುಣಿಯ ಓರೆನೋಟದಂತೆ ನಡುಗುತ್ತ ಹೊಳೆಯುವ ಅಲೆಗಳುಳ್ಳವಳೇ.
Whoever bows to you, who give fruit in this world like the wish granting creeper, does not fall into sorrow. O Ganga who play between your two banks, whose ripples quiver like the sidelong glance of a young woman who has turned her face away. - 7 ತಾಯಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದನೋ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ನರಕವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಜಾಹ್ನವಿ ಗಂಗೆಯೇ, ಕೊಳೆಯನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವವಳೇ, ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತವಳೇ.
Mother, one who has bathed in your stream is not born again in a womb. O Jahnavi Ganga who keep hell away, destroyer of impurity, towering in greatness. - 8 ಕೆಟ್ಟದ್ದರ ಸೊಂಕಿಲ್ಲದ ಶರೀರವುಳ್ಳವಳೇ, ಪುಣ್ಯದ ಅಲೆಗಳುಳ್ಳವಳೇ, ಕರುಣೆಯೇ ಓರೆನೋಟವಾದ ಜಾಹ್ನವಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ, ಜಯವಾಗಲಿ. ಇಂದ್ರನ ಕಿರೀಟದ ರತ್ನಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಪಾದಗಳುಳ್ಳವಳೇ, ಸುಖ ಕೊಡುವವಳೇ, ಶುಭ ಕೊಡುವವಳೇ, ದಾಸರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾದವಳೇ.
You whose body no impurity touches, whose waves are holy, Jahnavi whose sidelong glance is compassion itself, victory to you, victory to you. Your feet shine in the light of the jewels in Indra’s crown, giver of ease, giver of good, refuge of those who serve you. - 9 ಭಗವತಿಯೇ, ನನ್ನ ರೋಗ, ಶೋಕ, ಸಂತಾಪ, ಪಾಪ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಕಳೆದುಹಾಕು. ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಸಾರವಾದವಳೇ, ಭೂಮಿಗೆ ಹಾರವಾಗಿ ಹರಿಯುವವಳೇ, ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ನೀನೇ ಆಸರೆ.
Bhagavati, take away my illness, my grief, my burning distress, my sin and the whole heap of my wrong thinking. Essence of the three worlds, you who flow as a garland upon the earth, in this worldly life you alone are my resort. - 10 ಅಲಕಾನಂದೆಯೇ, ಪರಮಾನಂದ ರೂಪಳೇ, ದುಃಖಿತರು ನಮಿಸುವ ಕರುಣಾಮಯಿಯೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರು. ನಿನ್ನ ದಡದ ಬಳಿ ಯಾರ ವಾಸವೋ ಅವನ ವಾಸ ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿಯೇ.
O Alakananda, you who are the highest joy, full of compassion, to whom the distressed bow, show your compassion to me. Whoever lives near your bank lives, in truth, in Vaikuntha. - 11 ನಿನ್ನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಮೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೀನಾಗಿ ಇರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ನಿನ್ನ ದಡದಲ್ಲಿ ಬಡಕಲು ಹಲ್ಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲವೇ ನಿನ್ನ ಹತ್ತಿರವೇ ಕೊಳೆಯಾದ, ದೀನನಾದ ಚಂಡಾಲನಾಗಿ ಇರುವುದೂ ಸರಿ. ನಿನ್ನಿಂದ ದೂರ ಇರುವ ಅರಸುಮನೆತನದ ಕುಲೀನನಾಗಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮೇಲು.
Better to be a turtle or a fish here in your water. Better a scrawny lizard on your bank. Or even a dirty and wretched outcaste close to you. All of these are better than being a highborn man of a royal house far away from you. - 12 ಭುವನೇಶ್ವರಿಯೇ, ಪುಣ್ಯಳೇ, ಧನ್ಯಳೇ, ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ರೂಪವಾದ ದೇವಿಯೇ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನ ಮಗಳೇ. ಗಂಗೆಯ ಈ ನಿರ್ಮಲವಾದ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
O mistress of the worlds, holy and blessed, goddess whose very body is flowing water, daughter of the best of sages. The man who recites this spotless praise of Ganga every day truly prevails. - 13 ಯಾರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿ ಇದೆಯೋ ಅವರಿಗೆ ಸದಾ ಸುಖವೂ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಸೊಗಸಾದ, ಮಧುರವಾದ ಈ ಪಂಝಟಿಕಾ ಪದ್ಯಗಳಿಂದ ಆ ಭಕ್ತಿ ಒಡಮೂಡುತ್ತದೆ.
Those in whose heart there is devotion to Ganga always come to happiness and release. That devotion rises through these sweet and graceful panjhatika verses, filled with the highest joy. - 14 ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಾರವಾದ, ಬಯಸಿದ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವ, ನಿರ್ಮಲವಾದ ಈ ಗಂಗಾಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಶಂಕರನ ಸೇವಕನಾದ ಶಂಕರನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಈ ಸ್ತುತಿ ಮುಗಿಯಿತು.
This hymn to Ganga, the best that worldly life holds, giver of what is wished for, spotless and pure, was composed by Shankara the servant of Shankara. Whoever recites it becomes happy. And with that the hymn is complete.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಈ ಪಾಠವನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರನಿಧಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಮತ್ತು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಎರಡೂ ಇದನ್ನು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ರಚನೆ ಎನ್ನುತ್ತವೆ. ಆ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕವಿ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡಿದ್ದಾನೆ, ಶಂಕರನ ಅಂದರೆ ಶಿವನ ಸೇವಕನಾದ ಶಂಕರ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಬಂದಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪರಂಪರೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
We take the text from stotranidhi.com. Both its colophon and the fourteenth verse name Shankaracharya as the author, and in that verse the poet plays on his own name, saying that it was composed by Shankara the servant of Shankara, that is of Shiva. Many hymns, however, circulate under Shankaracharya’s name, so this is best taken as what tradition holds.
ಹದಿನಾಲ್ಕು ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಛಂದಸ್ಸು ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಸರಿಸಿರುವ ಪಂಝಟಿಕಾ ಎಂಬ ಮಾತ್ರಾಛಂದಸ್ಸು. ಪ್ರತಿ ಸಾಲೂ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಕರೆಯುವ ಸಂಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸ ಹೊಂದಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ಪಲ್ಲವಿಯಂತಹ ಲಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂಬೋಧನೆಗಳು ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Fourteen verses, in the metre the thirteenth verse itself names, the panjhatika, a metre counted by morae. Every line ends on a rhyming form of address to the river, which gives the hymn a refrain-like swing. Since those forms of address change from verse to verse, we have given their sense in full throughout.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಿಡಿ ಪದ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಪರಿಪಾಟಿ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಈ ತಾಣದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಸುರೇಶ್ವರಿ ಭಗವತಿ ಗಂಗೇ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪುಟವಾಗಿಯೂ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
The first verse is often recited on its own, and for that reason it also has a separate page on this site under the name Devi Sureshwari Bhagavati Gange. Here we give all fourteen verses together.
ಪಾಠದ ಬಗ್ಗೆ: ಹತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ಕುರು ಕರುಣಾಮಯಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಕುರು ಕರುಣಾಂ ಮಯಿ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಿ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಎಂಟನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ಮೊದಲ ಪದ ಪುನರಸದಂಗೇ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಕೆಟ್ಟದ್ದರ ಸೊಂಕಿಲ್ಲದ ಶರೀರವುಳ್ಳವಳು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾವವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು ಸ್ತೋತ್ರ ತನ್ನನ್ನೇ ಬಣ್ಣಿಸುವ ಸಾಲುಗಳು, ಅವನ್ನು ಮೊದಲ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ.
On the text: in the tenth verse we split kuru karunamayi as kuru karunam mayi and read it as a plea to show compassion to the devotee. The first word of the eighth verse, punarasadange, appears differently in different editions, and we give only the usual sense, that no impurity touches her body. The last two lines of the thirteenth verse are the hymn describing itself, and we read them together with the first two.
ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವಳ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದವನಿಗೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನಿಗೆ ಮರುಹುಟ್ಟು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ, ಯಮನೂ ಅವನನ್ನು ನೋಡಲಾರನು ಎನ್ನುತ್ತವೆ. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಇನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿದೆ, ಗಂಗೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಕುಲೀನನಿಗಿಂತ ಅವಳ ನೀರಿನ ಆಮೆ ಮೀನೇ ಮೇಲು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅಂತಸ್ತಿಗಿಂತ ಪವಿತ್ರವಾದುದರ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬುದು ಅಲ್ಲಿನ ಭಾವ.
The fourth and seventh verses say that one who has drunk her water or bathed in it is not born again, and that Yama cannot even look upon him. The eleventh is blunter still: a turtle or a fish in her water is better off than a highborn man far from her. The thought there is that nearness to what is holy counts for more than birth or rank.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೀದಿಬದಿಯ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ನೀರು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಂದವರ ಹೆಸರು, ಕುಲ, ಅಂತಸ್ತನ್ನು ಅದು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ದೂರದ ಕುಲೀನನಿಗಿಂತ ದಡದ ಬಳಿ ಇರುವವನೇ ಧನ್ಯ ಎಂದು ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಹೇಳುವಾಗಲೂ ಇದೇ ಭಾವ ಇದೆ.
In the hot months a drinking water tap by the road gives the same water to everyone. It does not ask the name, the community or the standing of whoever comes to it. The same thought is in this hymn when it says that the one near the bank is more blessed than the highborn man far away.
ಅದಲ್ಲದೆ ಆ ನಲ್ಲಿಯನ್ನು ಯಾರೋ ಕಟ್ಟಿಸಬೇಕು, ಬೇಸಗೆಯಿಡೀ ಯಾರೋ ಅದನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಊರಿನ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗುವಂತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ನದಿಯನ್ನು ತಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದರ ಒಂದು ಭಾಗ.
Someone, besides, has to put that tap there, and someone has to keep it working through the summer. Keeping the water of our own town clean and within everyone’s reach is part of what it means to call a river mother.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ