ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ತಾನೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ವೈದ್ಯ ಮುಜುಗರದಿಂದ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ತಪ್ಪನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟವನು ಹೊರಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಓಡಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಂಡು ಮರುಗುತ್ತದೆ. ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಸಾಲು ಉದ್ಗಾರ, ಎರಡನೆಯ ಸಾಲು ಕಾರಣ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅಹೋ ಬತ ಮಹತ್ಕಷ್ಟಂ ವಿಪರೀತಮಿದಂ ಜಗತ್
ಯೇನಾಪತ್ರಪತೇ ಸಾಧುರಸಾಧುಸ್ತೇನ ತುಷ್ಯತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अहो बत महत्कष्टं विपरीतमिदं जगत्
येनापत्रपते साधुरसाधुस्तेन तुष्यति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
aho bata mahatkaṣṭaṃ viparītamidaṃ jagat
yenāpatrapate sādhurasādhustena tuṣyati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಹೋ (अहो, aho) = ಅಯ್ಯೋ (alas)
- ಬತ (बत, bata) = ಅಯ್ಯೋ, ಬೇಸರ (how sad)
- ಮಹತ್ಕಷ್ಟಂ (महत्कष्टं, mahatkaṣṭaṃ) = ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟ (a great hardship)
- ವಿಪರೀತಮಿದಂ (विपरीतमिदं, viparītamidaṃ) = ಇದು ವಿಪರೀತವಾದದ್ದು (this is topsy-turvy)
- ಜಗತ್ (जगत्, jagat) = ಲೋಕ (the world)
- ಯೇನಾಪತ್ರಪತೇ (येनापत्रपते, yenāpatrapate) = ಯಾವುದರಿಂದ ನಾಚುತ್ತಾನೋ (that at which he feels shame)
- ಸಾಧುರಸಾಧುಸ್ತೇನ (साधुरसाधुस्तेन, sādhurasādhustena) = ಸಾಧು, ಅಸಾಧು ಅದರಿಂದ (the good man, the bad man by that)
- ತುಷ್ಯತಿ (तुष्यति, tuṣyati) = ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ (is pleased)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅಯ್ಯೋ, ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟ. ಈ ಲೋಕ ವಿಪರೀತವಾಗಿದೆ. ಯಾವ ಕೆಲಸದಿಂದ ಸಾಧು ನಾಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅದರಿಂದಲೇ ಅಸಾಧು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Alas, what a great hardship. This world is turned upside down. The very thing that makes the good man ashamed is what pleases the bad man.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅಹೋ ಮತ್ತು ಬತ ಎರಡೂ ಉದ್ಗಾರಗಳು. ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಕವಿ ತನ್ನ ಬೇಸರದ ಆಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Aho and bata are both exclamations. By setting two together in one line the poet shows how deep his sorrow runs.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ನಾಚಿಕೆ ಎಂಬ ಭಾವದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಒಂದೇ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನಾಚಿಕೆಯೆಂದು ಕಂಡರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೆಮ್ಮೆಯೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಅದೇ ನಾಚಿಕೆಯ ಅರಿವು.
The verse turns on the feeling of shame. One person sees the same act as shameful and the other sees it as a matter of pride. What separates the two is exactly the sense of shame.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 54. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 54. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮುಜುಗರ ಅನುಭವಿಸುವವರು ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕಲಿಸುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಥವರನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡದೆ ಗೌರವಿಸುವುದು ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ.
Those who admit a mistake and feel the sting learn more. In a place of teaching, respecting such people rather than mocking them builds a culture.
ನಾಚಿಕೆ ಪಡುವುದನ್ನು ದೌರ್ಬಲ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಬಾರದು ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸೂಚನೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದು ನಾಚಿಕೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸ್ವತಃ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
The hint here is that feeling shame should not be taken as weakness. But each person must judge for themselves what is truly a cause for shame.