ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಓದಲು ಕುಳಿತವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು, ಒಂದು ದಿನದ ಆಲಸ್ಯ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಮುಂದಿನ ಪಾಠಕ್ಕೂ, ಅದರ ಮುಂದಿನದಕ್ಕೂ ಹರಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಐದು ಕೊಂಡಿಗಳ ಸರಪಳಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಛಂದಸ್ಸು ಅನುಷ್ಟುಪ್. ಪ್ರತಿ ಕೊಂಡಿಯೂ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅಲಸಸ್ಯ ಕುತೋ ವಿದ್ಯಾ ಅವಿದ್ಯಸ್ಯ ಕುತೋ ಧನಮ್
ಅಧನಸ್ಯ ಕುತೋ ಮಿತ್ರಮಮಿತ್ರಸ್ಯ ಕುತಃ ಸುಖಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अलसस्य कुतो विद्या अविद्यस्य कुतो धनम्
अधनस्य कुतो मित्रममित्रस्य कुतः सुखम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
alasasya kuto vidyā avidyasya kuto dhanam
adhanasya kuto mitramamitrasya kutaḥ sukham
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಲಸಸ್ಯ (अलसस्य, alasasya) = ಸೋಮಾರಿಗೆ (for the idle)
- ಕುತೋ (कुतो, kuto) = ಎಲ್ಲಿಂದ (ಕುತಃ) (from where)
- ವಿದ್ಯಾ (विद्या, vidyā) = ವಿದ್ಯೆ (learning)
- ಅವಿದ್ಯಸ್ಯ (अविद्यस्य, avidyasya) = ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದವನಿಗೆ (for the unlearned)
- ಕುತೋ (कुतो, kuto) = ಎಲ್ಲಿಂದ (ಕುತಃ) (from where)
- ಧನಮ್ (धनम्, dhanam) = ಧನ (wealth)
- ಅಧನಸ್ಯ (अधनस्य, adhanasya) = ಧನವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ (for the moneyless)
- ಕುತೋ (कुतो, kuto) = ಎಲ್ಲಿಂದ (ಕುತಃ) (from where)
- ಮಿತ್ರಮಮಿತ್ರಸ್ಯ (मित्रममित्रस्य, mitramamitrasya) = ಮಿತ್ರರು (ಮಿತ್ರಂ), ಮಿತ್ರರಿಲ್ಲದವನಿಗೆ (ಅಮಿತ್ರಸ್ಯ) (friends, for the friendless)
- ಕುತಃ (कुतः, kutaḥ) = ಎಲ್ಲಿಂದ (from where)
- ಸುಖಮ್ (सुखम्, sukham) = ಸುಖ (happiness)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸೋಮಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಎಲ್ಲಿಂದ. ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಧನ ಎಲ್ಲಿಂದ. ಧನವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಮಿತ್ರರು ಎಲ್ಲಿಂದ. ಮಿತ್ರರಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಸುಖ ಎಲ್ಲಿಂದ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Whence learning for the idle. Whence wealth for the unlearned. Whence friends for the moneyless. Whence happiness for the friendless.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇದು ಸರಪಳಿಯ ರೂಪದ ಮಾತು. ಪ್ರತಿ ಕೊಂಡಿಯ ಕೊನೆಯ ಪದ ಮುಂದಿನ ಕೊಂಡಿಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಲಯ ಕೇಳಲು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ.
This is a saying in chain form. The last word of each link opens the next. In Sanskrit the rhythm is pleasant to hear.
ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದು ಅದೇ ರೀತಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇದು. ಧನವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಮಿತ್ರರಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೂಡ ಲೋಕದ ಕಟು ನೋಟ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲದ ಸತ್ಯವಲ್ಲ.
It does not say it happens this way to everyone. It is a warning of how a tendency may grow. That the moneyless have no friends is also a harsh view of the world, not a truth for all times.
ಈ ಪಾಠ ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಕುತಃ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಗ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚುಕ್ಕೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿಸರ್ಗವೆಂದು ಓದಿದ್ದೇವೆ.
The reading is as in the printed book. The visarga of kutah shows as a single dot in print, and we have read it as a visarga.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 160. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 160. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ಓದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಅಪರಿಚಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ಆಲಸ್ಯ ಬೇಗ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರವಾಗುತ್ತದೆ.
In medicine, skip the daily reading and new guidelines become unfamiliar within months. A small idleness soon turns into a wide gap.
ಸರಪಳಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿ ಕೂಡ ಇದೆ. ಒಂದೇ ಒಂದು ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರೆ ಉಳಿದವು ಅದರ ಜೊತೆಗೇ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ಒಂದು ಪುಟದ ಓದು ಸಣ್ಣದಲ್ಲ.
The chain has another side. Strengthen even one link and the rest are pulled along. So a page read today is not a small thing.

