ರಾತ್ರಿ ವಾರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರೋಗಿಯ ಹಾಸಿಗೆಯ ಬಳಿ ಯಾರೂ ಕುಳಿತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಜಾಗ ಬೇರೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಖಾಲಿತನಕ್ಕೆ ಹಲವು ರೂಪಗಳಿವೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ನಾಲ್ಕು ಖಾಲಿತನಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯದರಲ್ಲಿ ಅದರ ಕುಟುಕು ಇದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅವಿದ್ಯಂ ಜೀವನಂ ಶೂನ್ಯಂ ದಿಕ್ಶೂನ್ಯಾ ಚೇದಬಾಂಧವಾ
ಪುತ್ರಹೀನಂ ಗೃಹಂ ಶೂನ್ಯಂ ಸರ್ವಶೂನ್ಯಾ ದರಿದ್ರತಾ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अविद्यं जीवनं शून्यं दिक्शून्या चेदबान्धवा
पुत्रहीनं गृहं शून्यं सर्वशून्या दरिद्रता
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
avidyaṃ jīvanaṃ śūnyaṃ dikśūnyā cedabāndhavā
putrahīnaṃ gṛhaṃ śūnyaṃ sarvaśūnyā daridratā
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅವಿದ್ಯಂ (अविद्यं, avidyaṃ) = ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದ (without learning)
- ಜೀವನಂ (जीवनं, jīvanaṃ) = ಬದುಕು (life)
- ಶೂನ್ಯಂ (शून्यं, śūnyaṃ) = ಶೂನ್ಯ, ಬರಿದು (empty)
- ದಿಕ್ಶೂನ್ಯಾ (दिक्शून्या, dikśūnyā) = ದಿಕ್ಕುಗಳು ಶೂನ್ಯ (ದಿಕ್ ಶೂನ್ಯಾ) (the quarters are empty)
- ಚೇದಬಾಂಧವಾ (चेदबान्धवा, cedabāndhavā) = ಬಂಧುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ (ಚೇತ್ ಅಬಾಂಧವಾ) (if without kinsfolk)
- ಪುತ್ರಹೀನಂ (पुत्रहीनं, putrahīnaṃ) = ಮಗನಿಲ್ಲದ (without a son)
- ಗೃಹಂ (गृहं, gṛhaṃ) = ಮನೆ (house)
- ಶೂನ್ಯಂ (शून्यं, śūnyaṃ) = ಶೂನ್ಯ (empty)
- ಸರ್ವಶೂನ್ಯಾ (सर्वशून्या, sarvaśūnyā) = ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಶೂನ್ಯ (empty in everything)
- ದರಿದ್ರತಾ (दरिद्रता, daridratā) = ದಾರಿದ್ರ್ಯ (poverty)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದ ಬದುಕು ಶೂನ್ಯ. ಬಂಧುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದಿಕ್ಕುಗಳೇ ಶೂನ್ಯ. ಮಗನಿಲ್ಲದ ಮನೆ ಶೂನ್ಯ. ಆದರೆ ದಾರಿದ್ರ್ಯವು ಎಲ್ಲ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಶೂನ್ಯ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Life without learning is empty. The quarters are empty without kinsfolk. A home without a son is empty. But poverty is empty in every way.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಶೂನ್ಯ ಎಂಬ ಪದ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಸಲ ಅದು ಸರ್ವಶೂನ್ಯಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ಪದವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲಿನಂತೆ ಏರಿಸಿ ತುತ್ತತುದಿ ತಲುಪುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ರಚನೆ.
The word shunya comes four times. The last time it grows into sarvashunya. Climbing one word like a stair to the top is the build of the verse.
ದಿಕ್ಕುಗಳು ಶೂನ್ಯ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರೂ ಪರಿಚಿತರಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವ. ಮಗನಿಲ್ಲದ ಮನೆ ಎಂಬುದು ಆ ಕಾಲದ ನೋಟ, ಇಂದು ಅದನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಮನೆ ಎಂದು ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಓದಬಹುದು.
Empty quarters means the feeling that wherever one goes there is no one known. A home without a son is the view of its time, and today it may be read more widely as a home without children.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 161. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 161. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನಾವು ಹೇಳುವುದುಂಟು, ಬಂಧುಗಳಿಲ್ಲದ ರೋಗಿಗೆ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳಕು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹಾಸಿಗೆಯ ಪಕ್ಕ ಕುಳಿತು ಎರಡು ನಿಮಿಷ ಮಾತನಾಡುವುದು ಕೂಡ ಆ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
We tell medical students that a good word gives a good deal of light to a patient who has no kin. Even two minutes of talk beside the bed lessens that emptiness.
ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಖಾಲಿತನ ಎನ್ನುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕವಿಯ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ, ಯಾರ ಬದುಕಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ಅಳೆಯುವ ಮಾನದಂಡವಲ್ಲ.
The verse calls poverty the greatest emptiness. This is the poet’s exaggeration and not a yardstick for the worth of anyone’s life.

