ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ದಂಡೋ ದಮಯತಾಮಸ್ಮಿ ನೀತಿರಸ್ಮಿ ಜಿಗೀಷತಾಮ್।
ಮೌನಂ ಚೈವಾಸ್ಮಿ ಗುಹ್ಯಾನಾಂ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞಾನವತಾಮಹಮ್ ॥ 38 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम्।
मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ 38 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
daṇḍo damayatāmasmi nītirasmi jigīṣatām|
maunaṃ caivāsmi guhyānāṃ jñānaṃ jñānavatāmaham || 38 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದಮಯತಾಮ್ ದಂಡಃ ಅಸ್ಮಿ (दमयताम् दण्डः अस्मि, damayatām daṇḍaḥ asmi) = ದಮನ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ನಾನು ದಂಡ (among those who discipline I am the rod)
- ಜಿಗೀಷತಾಮ್ ನೀತಿಃ ಅಸ್ಮಿ (जिगीषताम् नीतिः अस्मि, jigīṣatām nītiḥ asmi) = ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸುವವರಲ್ಲಿ ನೀತಿ (among those who seek victory I am statecraft)
- ಗುಹ್ಯಾನಾಂ ಮೌನಂ ಚ ಏವ ಅಸ್ಮಿ (गुह्यानां मौनं च एव अस्मि, guhyānāṃ maunaṃ ca eva asmi) = ರಹಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನ (among secrets I am silence)
- ಜ್ಞಾನವತಾಮ್ ಅಹಂ ಜ್ಞಾನಮ್ (ज्ञानवताम् अहं ज्ञानम्, jñānavatām ahaṃ jñānam) = ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜ್ಞಾನ ನಾನು (I am the knowledge of the knowing)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದಮನ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ನಾನು ದಂಡ, ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸುವವರಲ್ಲಿ ನೀತಿ. ರಹಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಮೌನ, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜ್ಞಾನ ನಾನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Among those who discipline I am the rod, among those who seek victory statecraft. Among secrets I am silence, and I am the knowledge of the knowing.
ಶ್ಲೋಕ 10.38ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 10.38
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ದಂಡ’ ಸಂಯಮವಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಸಂಯಮಕ್ಕೆ ತರುವ ಸಾಧನ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ನಿಯಮ ಮೀರಿದಾಗ ಕೊಡುವ ಶಿಕ್ಷೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಯಾವುದರಿಂದ ಅಸಂಯತರೂ ಸಂಯತರಾಗುತ್ತಾರೋ ಆ ದಂಡ ಅವನ ವಿಭೂತಿ. ‘ನೀತಿ’ ಅವರಿಗೆ ಸಾಮ ಮೊದಲಾದ ಉಪಾಯಗಳು, ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಜಯಕ್ಕೆ ಉಪಾಯವಾದ ನೀತಿ.
For Shankara the ‘rod’ is the means that brings the unrestrained to restraint. For Ramanuja it is the punishment given when rules are broken. Sridhara Swami makes it clear: the rod by which even the unruly become restrained is his glory. ‘Niti’ for him is the means such as conciliation and the rest, and for Ramanuja the policy that is the means to victory.
‘ಮೌನಂ ಚೈವಾಸ್ಮಿ ಗುಹ್ಯಾನಾಂ’. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸರಳ ಕಾರಣ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಸುಮ್ಮನಿರುವವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದು, ಆದ್ದರಿಂದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮೌನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ‘ಜ್ಞಾನ’ ಅವರಿಗೆ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜ್ಞಾನ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
‘Maunam chaivasmi guhyanam’. Sridhara Swami gives a simple reason: no one can know the mind of one who stays silent, and so silence is the best keeper of secrets. ‘Knowledge’ for him is the knowledge of those who know the truth. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ರಹಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ನಂಬಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ನಂಬಿಕೆಯ ಅಡಿಪಾಯ.
Among secrets, silence. Keeping what another has told us in trust is the foundation of trust.
ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಇದು ವೃತ್ತಿಧರ್ಮ: ರೋಗಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಗೋಪ್ಯತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ರೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಸ್ಸಂಕೋಚವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಈ ಮೌನದ ಭರವಸೆಯೇ ಕಾರಣ.
For doctors this is a professional duty: confidentiality about a patient matters as much as treatment. It is this promise of silence that lets patients speak freely about their illness.