ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ನಾಂತೋಽಸ್ತಿ ಮಮ ದಿವ್ಯಾನಾಂ ವಿಭೂತೀನಾಂ ಪರಂತಪ।
ಏಷ ತೂದ್ದೇಶತಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವಿಭೂತೇರ್ವಿಸ್ತರೋ ಮಯಾ ॥ 40 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परन्तप।
एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ 40 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
nānto’sti mama divyānāṃ vibhūtīnāṃ parantapa|
eṣa tūddeśataḥ prokto vibhūtervistaro mayā || 40 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪರಂತಪ (परन्तप, parantapa) = ಶತ್ರುತಾಪನನೇ (O scorcher of foes)
- ಮಮ ದಿವ್ಯಾನಾಂ ವಿಭೂತೀನಾಮ್ ಅಂತಃ ನ ಅಸ್ತಿ (मम दिव्यानां विभूतीनाम् अन्तः न अस्ति, mama divyānāṃ vibhūtīnām antaḥ na asti) = ನನ್ನ ದಿವ್ಯ ವಿಭೂತಿಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲ (there is no end to my divine glories)
- ಏಷಃ ತು ವಿಭೂತೇಃ ವಿಸ್ತರಃ (एषः तु विभूतेः विस्तरः, eṣaḥ tu vibhūteḥ vistaraḥ) = ವಿಭೂತಿಯ ಈ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು (this account of my glory)
- ಮಯಾ ಉದ್ದೇಶತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ (मया उद्देशतः प्रोक्तः, mayā uddeśataḥ proktaḥ) = ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ (I have given only in brief)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪರಂತಪ, ನನ್ನ ದಿವ್ಯ ವಿಭೂತಿಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲ. ವಿಭೂತಿಯ ಈ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
There is no end to my divine glories, O scorcher of foes. This account of my glory I have given only in brief.
ಶ್ಲೋಕ 10.40ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 10.40
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ‘ನಾಸ್ತ್ಯಂತೋ ವಿಸ್ತರಸ್ಯ ಮೇ’ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಪಟ್ಟಿಗೆ ಚೌಕಟ್ಟು ಹಾಕಿದಂತೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮನಾದ ಈಶ್ವರನ ದಿವ್ಯ ವಿಭೂತಿಗಳ ಅಳತೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಹೇಳಲಾರರು, ತಿಳಿಯಲಾರರು. ಹೇಳಿದ್ದು ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ.
The ‘nasty anto vistarasya me’ of verse nineteen returns here, as though framing the list. Shankara says no one can tell or know the measure of the divine glories of the Lord who is the Self of all. What has been told is only one part.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ವಿಭೂತಿಗಳು ‘ಕಲ್ಯಾಣ’, ಮಂಗಳಕರವಾದವು. ಹೇಳಿದ್ದು ಕೆಲವು ಉಪಾಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕರಣದ ಉಪಸಂಹಾರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ: ವಿಭೂತಿಗಳು ಅನಂತವಾದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
For Ramanuja the glories are ‘kalyana’, auspicious. What was told, he says, was told briefly through certain examples. Sridhara Swami calls this the conclusion of the section: since the glories are endless, it is not possible to tell them in full. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇಷ್ಟು ದೀರ್ಘ ಪಟ್ಟಿಯ ನಂತರವೂ ‘ಇದು ಸಂಕ್ಷೇಪ ಮಾತ್ರ’ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ್ದರಲ್ಲೂ ಅವನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ.
Even after so long a list, the words ‘this is only in brief’ open our eyes. Looking for his light in what is not on the list is our task.
ನಮ್ಮದೇ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು: ಇಂದು ನಾನು ಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಯಾವುದು? ಒಬ್ಬ ದಾದಿಯ ತಾಳ್ಮೆ, ಒಬ್ಬ ರೈತನ ಶ್ರಮ, ಒಂದು ಮರದ ನೆರಳು. ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಡುವ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮನಸ್ಸಿನ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
We can make our own list: what excellence did I see today? A nurse’s patience, a farmer’s labour, the shade of a tree. Studies suggest that the habit of writing down three things to be grateful for each day helps peace of mind.