ಭಗವದ್ಗೀತೆ 10.41 ಅರ್ಥ: ಯದ್ಯದ್ವಿಭೂತಿಮತ್ಸತ್ತ್ವಂ

ಇಡೀ ಪಟ್ಟಿಯ ಕೀಲಿಕೈ ಈ ಶ್ಲೋಕ. ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಕಂಡರೂ ಅದನ್ನು ಅವನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಅಂಶ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಇನ್ನೂ ಕೇಳುವ ಬಯಕೆಯಿರುವ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಶ್ರೀಮತ್’ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ‘ಊರ್ಜಿತ’ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಊರ್ಜಿತ’ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದು, ‘ತೇಜಸ್’ ಅವನ ಅಚಿಂತ್ಯ ನಿಯಮನಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ.

This verse is the key to the whole list. Wherever excellence is seen, even in something not named in the list, it should be understood as a portion of his splendour. Sridhara Swami says that to Arjuna, who still longs to hear more, Krishna gives everything in a single rule. For Shankara ‘shrimat’ is endowed with Lakshmi, ‘urjita’ full of vigour. For Ramanuja ‘urjita’ means engaged in good undertakings, and ‘tejas’ is a part of his inconceivable power of governance.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದವರು, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ವ್ಯಾಸ, ಕಪಿಲರಂಥ ರೂಪಗಳು ಸ್ವತಃ ಅವನ ಸ್ವರೂಪಗಳೇ. ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳೂ ರಾಜರೂ ಅವನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಅಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೇರೆ ಜೀವರು. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ಪೈಂಗಿ ಖಿಲದ ಮಾತನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ತತ್ತ್ವದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಈ ಪುಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ.

Madhva makes an important distinction here. Vishnu and the others in the list, forms such as Rama, Krishna, Vyasa and Kapila, are his own very forms. Deities such as Rudra and Indra, and kings, are other souls endowed with a portion of his splendour. For this he quotes the Paingi Khila. So the acharyas each see the same list through the eye of their own philosophy. It is not the work of this page to decide which of these readings is right.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ: ಯಾರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ ಕಂಡರೂ ಅಸೂಯೆಯ ಬದಲು ಗೌರವ. ಅದೂ ಒಂದೇ ಮೂಲದ ಬೆಳಕಿನ ಕಿಡಿ.

This verse teaches a way of seeing: wherever we see talent, beauty or strength, respect instead of envy. That too is a spark of light from the one source.

ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ‘ನನ್ನದು’ ಎಂದು ಅಹಂಕಾರಪಡುವ ಬದಲು ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ರತೆಯೂ ಸೋಲಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನವೂ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತವೆ.

It applies to our own abilities too. If we see them as a gift rather than priding ourselves on them as ‘mine’, humility in success and calm in failure come more easily.