ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ವಕ್ತ್ರಾಣಿ ತೇ ತ್ವರಮಾಣಾ ವಿಶಂತಿ ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಾನಿ ಭಯಾನಕಾನಿ।
ಕೇಚಿದ್ವಿಲಗ್ನಾ ದಶನಾಂತರೇಷು ಸಂದೃಶ್ಯಂತೇ ಚೂರ್ಣಿತೈರುತ್ತಮಾಂಗೈಃ ॥ 27 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति दंष्ट्राकरालानि भयानकानि।
केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु सन्दृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः ॥ 27 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni|
kecidvilagnā daśanāntareṣu sandṛśyante cūrṇitairuttamāṅgaiḥ || 27 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತ್ವರಮಾಣಾಃ ತೇ ವಕ್ತ್ರಾಣಿ ವಿಶಂತಿ (त्वरमाणाः ते वक्त्राणि विशन्ति, tvaramāṇāḥ te vaktrāṇi viśanti) = ವೇಗವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ (they are rushing into your mouths)
- ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಾನಿ ಭಯಾನಕಾನಿ (दंष्ट्राकरालानि भयानकानि, daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni) = ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಭಯಂಕರವಾದ, ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ (dreadful with tusks and terrifying)
- ಕೇಚಿತ್ ದಶನಾಂತರೇಷು ವಿಲಗ್ನಾಃ (केचित् दशनान्तरेषु विलग्नाः, kecit daśanāntareṣu vilagnāḥ) = ಕೆಲವರು ಹಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು (some, caught between the teeth)
- ಚೂರ್ಣಿತೈಃ ಉತ್ತಮಾಂಗೈಃ ಸಂದೃಶ್ಯಂತೇ (चूर्णितैः उत्तमाङ्गैः सन्दृश्यन्ते, cūrṇitaiḥ uttamāṅgaiḥ sandṛśyante) = ನುಚ್ಚುನೂರಾದ ತಲೆಗಳೊಡನೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾರೆ (are seen with their heads crushed)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಭಯಂಕರವಾದ ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಹಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ನುಚ್ಚುನೂರಾದ ತಲೆಗಳೊಡನೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
They are rushing into your terrifying mouths, dreadful with tusks. Some are seen caught between the teeth, their heads crushed.
ಶ್ಲೋಕ 11.27ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 11.27
ಗೀತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಕಠೋರ ಚಿತ್ರ ಇದು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಉತ್ತಮಾಂಗ’ ಪದಕ್ಕೆ ತಲೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಹಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದನ್ನು ತಿಂದ ಆಹಾರದಂತೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ತ್ವರಮಾಣಾಃ’ ಪದಕ್ಕೆ ಓಡುತ್ತಿರುವವರಂತೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾರೂ ಅವರನ್ನು ಎಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅವರೇ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
This is the harshest image in the Gita. Shankara gives ‘uttamanga’ the sense of the head, and describes what is caught between the teeth as like food that has been eaten. Sridhara Swami takes ‘tvaramanah’ to mean as if running. No one is dragging them, they are rushing in of their own accord.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ಜೊತೆಗೇ ಒಂದು ವಾಕ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಇವರೆಲ್ಲರೂ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೃಶ್ಯ ಇನ್ನೂ ನಡೆದಿಲ್ಲ, ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವೇ ಆಗಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜುನ ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಲದ ಮುಂದಿನ ಪುಟ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja unfolds this together with the previous verse as one sentence: all these are entering your mouths to their destruction. This scene has not yet happened, the war has not even begun. What Arjuna sees is the next page of time. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಶಾಸ್ತ್ರ ತಲೆಯನ್ನು ‘ಉತ್ತಮಾಂಗ’, ದೇಹದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂಗ, ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಧರಿಸುವುದು ಆ ಉತ್ತಮಾಂಗಕ್ಕೆ ನಾವು ಕೊಡುವ ರಕ್ಷಣೆ.
The shastra calls the head ‘uttamanga’, the finest limb of the body. Wearing a helmet on a two-wheeler is the protection we give that finest limb.
ತಲೆಗೆ ಪೆಟ್ಟಾದ ಮೇಲೆ ವಾಂತಿ, ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ದೆ, ಗೊಂದಲ, ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು ಕಂಡರೆ ತಡಮಾಡದೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಹೊರಗೆ ಗಾಯ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಒಳಗೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಇರಬಹುದು.
After a blow to the head, if there is vomiting, excessive drowsiness, confusion or severe headache, go to hospital without delay. Even when no wound is seen outside, there may be bleeding inside.