Bhagavad Gita Chapter 11 in English IAST: Viśvarūpa Darśana Yoga

The fifty-five verses of Bhagavad Gita Chapter 11 in English IAST transliteration, each linked to its page with word-by-word meaning, Kannada and English.

Bhagavad Gita Chapter 11 in English IAST: Viśvarūpa Darśana Yoga, Bhagavad Gītā, Jīvana Sūtra

ಲಿಪಿ · लिपिः · Script: ಕನ್ನಡ  ·  संस्कृतम्  ·  English IAST

Bhagavad Gita, Chapter 11: Viśvarūpa Darśana Yoga

Fifty-five verses. Arjuna’s request to see the cosmic form, the divine eye Krishna gives him, the wondrous and terrible form Arjuna sees, the answer ‘kalo ’smi’, Arjuna’s hymn and plea for forgiveness, and at the end the word that exclusive devotion alone is the way, are here.
Tap any verse card to open its page with the word-by-word meaning. Pages are ready for every verse of this chapter.

All eighteen chapters are listed here: Śrīmad Bhagavad Gītā.

1arjuna uvāca
madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam|
yattvayoktaṃ vacastena moho’yaṃ vigato mama || 1 ||
Meaning of verse 11.1 →
2bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā|
tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyamapi cāvyayam || 2 ||
Meaning of verse 11.2 →
3evametadyathāttha tvamātmānaṃ parameśvara|
draṣṭumicchāmi te rūpamaiśvaraṃ puruṣottama || 3 ||
Meaning of verse 11.3 →
4manyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho|
yogeśvara tato me tvaṃ darśayātmānamavyayam || 4 ||
Meaning of verse 11.4 →
5śrībhagavānuvāca
paśya me pārtha rūpāṇi śataśo’tha sahasraśaḥ|
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca || 5 ||
Meaning of verse 11.5 →
6paśyādityānvasūnrudrānaśvinau marutastathā|
bahūnyadṛṣṭapūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata || 6 ||
Meaning of verse 11.6 →
7ihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram|
mama dehe guḍākeśa yaccānyaddraṣṭumicchasi || 7 ||
Meaning of verse 11.7 →
8na tu māṃ śakyase draṣṭumanenaiva svacakṣuṣā|
divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogamaiśvaram || 8 ||
Meaning of verse 11.8 →
9sañjaya uvāca
evamuktvā tato rājanmahāyogeśvaro hariḥ|
darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpamaiśvaram || 9 ||
Meaning of verse 11.9 →
10anekavaktranayanamanekādbhutadarśanam|
anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham || 10 ||
Meaning of verse 11.10 →
11divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam|
sarvāścaryamayaṃ devamanantaṃ viśvatomukham || 11 ||
Meaning of verse 11.11 →
12divi sūryasahasrasya bhavedyugapadutthitā|
yadi bhāḥ sadṛśī sā syādbhāsastasya mahātmanaḥ || 12 ||
Meaning of verse 11.12 →
13tatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā|
apaśyaddevadevasya śarīre pāṇḍavastadā || 13 ||
Meaning of verse 11.13 →
14tataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭaromā dhanañjayaḥ|
praṇamya śirasā devaṃ kṛtāñjalirabhāṣata || 14 ||
Meaning of verse 11.14 →
15arjuna uvāca
paśyāmi devāṃstava deva dehe sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān|
brahmāṇamīśaṃ kamalāsanasthamṛṣīṃśca sarvānuragāṃśca divyān || 15 ||
Meaning of verse 11.15 →
16anekabāhūdaravaktranetraṃ paśyāmi tvāṃ sarvato’nantarūpam|
nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ paśyāmi viśveśvara viśvarūpa || 16 ||
Meaning of verse 11.16 →
17kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca tejorāśiṃ sarvatodīptimantam|
paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantāddīptānalārkadyutimaprameyam || 17 ||
Meaning of verse 11.17 →
18tvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam|
tvamavyayaḥ śāśvatadharmagoptā sanātanastvaṃ puruṣo mato me || 18 ||
Meaning of verse 11.18 →
19anādimadhyāntamanantavīryamanantabāhuṃ śaśisūryanetram|
paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ svatejasā viśvamidaṃ tapantam || 19 ||
Meaning of verse 11.19 →
20dyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ|
dṛṣṭvādbhutaṃ rūpamugraṃ tavedaṃ lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman || 20 ||
Meaning of verse 11.20 →
21amī hi tvāṃ surasaṅghā viśanti kecidbhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti|
svastītyuktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ || 21 ||
Meaning of verse 11.21 →
22rudrādityā vasavo ye ca sādhyā viśve’śvinau marutaścoṣmapāśca|
gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghā vīkṣante tvāṃ vismitāścaiva sarve || 22 ||
Meaning of verse 11.22 →
23rūpaṃ mahatte bahuvaktranetraṃ mahābāho bahubāhūrupādam|
bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathāham || 23 ||
Meaning of verse 11.23 →
24nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram|
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo || 24 ||
Meaning of verse 11.24 →
25daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni|
diśo na jāne na labhe ca śarma prasīda deveśa jagannivāsa || 25 ||
Meaning of verse 11.25 →
26amī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ|
bhīṣmo droṇaḥ sūtaputrastathāsau sahāsmadīyairapi yodhamukhyaiḥ || 26 ||
Meaning of verse 11.26 →
27vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni|
kecidvilagnā daśanāntareṣu sandṛśyante cūrṇitairuttamāṅgaiḥ || 27 ||
Meaning of verse 11.27 →
28yathā nadīnāṃ bahavo’mbuvegāḥ samudramevābhimukhā dravanti|
tathā tavāmī naralokavīrā viśanti vaktrāṇyabhivijvalanti || 28 ||
Meaning of verse 11.28 →
29yathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgā viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ|
tathaiva nāśāya viśanti lokāstavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ || 29 ||
Meaning of verse 11.29 →
30lelihyase grasamānaḥ samantāllokānsamagrānvadanairjvaladbhiḥ|
tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ bhāsastavogrāḥ pratapanti viṣṇo || 30 ||
Meaning of verse 11.30 →
31ākhyāhi me ko bhavānugrarūpo namo’stu te devavara prasīda|
vijñātumicchāmi bhavantamādyaṃ na hi prajānāmi tava pravṛttim || 31 ||
Meaning of verse 11.31 →
32śrībhagavānuvāca
kālo’smi lokakṣayakṛtpravṛddho lokānsamāhartumiha pravṛttaḥ|
ṛte’pi tvāṃ na bhaviṣyanti sarve ye’vasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ || 32 ||
Meaning of verse 11.32 →
33tasmāttvamuttiṣṭha yaśo labhasva jitvā śatrūnbhuṅkṣva rājyaṃ samṛddham|
mayaivaite nihatāḥ pūrvameva nimittamātraṃ bhava savyasācin || 33 ||
Meaning of verse 11.33 →
34droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca karṇaṃ tathānyānapi yodhavīrān|
mayā hatāṃstvaṃ jahi mā vyathiṣṭhā yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān || 34 ||
Meaning of verse 11.34 →
35sañjaya uvāca
etacchrutvā vacanaṃ keśavasya kṛtāñjalirvepamānaḥ kirīṭī|
namaskṛtvā bhūya evāha kṛṣṇaṃ sagadgadaṃ bhītabhītaḥ praṇamya || 35 ||
Meaning of verse 11.35 →
36arjuna uvāca
sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā jagatprahṛṣyatyanurajyate ca|
rakṣāṃsi bhītāni diśo dravanti sarve namasyanti ca siddhasaṅghāḥ || 36 ||
Meaning of verse 11.36 →
37kasmācca te na nameranmahātman garīyase brahmaṇo’pyādikartre|
ananta deveśa jagannivāsa tvamakṣaraṃ sadasattatparaṃ yat || 37 ||
Meaning of verse 11.37 →
38tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇastvamasya viśvasya paraṃ nidhānam|
vettāsi vedyaṃ ca paraṃ ca dhāma tvayā tataṃ viśvamanantarūpa || 38 ||
Meaning of verse 11.38 →
39vāyuryamo’gnirvaruṇaḥ śaśāṅkaḥ prajāpatistvaṃ prapitāmahaśca|
namo namaste’stu sahasrakṛtvaḥ punaśca bhūyo’pi namo namaste || 39 ||
Meaning of verse 11.39 →
40namaḥ purastādatha pṛṣṭhataste namo’stu te sarvata eva sarva|
anantavīryāmitavikramastvaṃ sarvaṃ samāpnoṣi tato’si sarvaḥ || 40 ||
Meaning of verse 11.40 →
41sakheti matvā prasabhaṃ yaduktaṃ he kṛṣṇa he yādava he sakheti|
ajānatā mahimānaṃ tavedaṃ mayā pramādātpraṇayena vāpi || 41 ||
Meaning of verse 11.41 →
42yaccāvahāsārthamasatkṛto’si vihāraśayyāsanabhojaneṣu|
eko’thavāpyacyuta tatsamakṣaṃ tatkṣāmaye tvāmahamaprameyam || 42 ||
Meaning of verse 11.42 →
43pitāsi lokasya carācarasya tvamasya pūjyaśca gururgarīyān|
na tvatsamo’styabhyadhikaḥ kuto’nyo lokatraye’pyapratimaprabhāva || 43 ||
Meaning of verse 11.43 →
44tasmātpraṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādaye tvāmahamīśamīḍyam|
piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum || 44 ||
Meaning of verse 11.44 →
45adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣito’smi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaṃ mano me|
tadeva me darśaya deva rūpaṃ prasīda deveśa jagannivāsa || 45 ||
Meaning of verse 11.45 →
46kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastamicchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva|
tenaiva rūpeṇa caturbhujena sahasrabāho bhava viśvamūrte || 46 ||
Meaning of verse 11.46 →
47śrībhagavānuvāca
mayā prasannena tavārjunedaṃ rūpaṃ paraṃ darśitamātmayogāt|
tejomayaṃ viśvamanantamādyaṃ yanme tvadanyena na dṛṣṭapūrvam || 47 ||
Meaning of verse 11.47 →
48na vedayajñādhyayanairna dānairna ca kriyābhirna tapobhirugraiḥ|
evaṃrūpaḥ śakya ahaṃ nṛloke draṣṭuṃ tvadanyena kurupravīra || 48 ||
Meaning of verse 11.48 →
49mā te vyathā mā ca vimūḍhabhāvo dṛṣṭvā rūpaṃ ghoramīdṛṅmamedam|
vyapetabhīḥ prītamanāḥ punastvaṃ tadeva me rūpamidaṃ prapaśya || 49 ||
Meaning of verse 11.49 →
50sañjaya uvāca
ityarjunaṃ vāsudevastathoktvā svakaṃ rūpaṃ darśayāmāsa bhūyaḥ|
āśvāsayāmāsa ca bhītamenaṃ bhūtvā punaḥ saumyavapurmahātmā || 50 ||
Meaning of verse 11.50 →
51arjuna uvāca
dṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana|
idānīmasmi saṃvṛttaḥ sacetāḥ prakṛtiṃ gataḥ || 51 ||
Meaning of verse 11.51 →
52śrībhagavānuvāca
sudurdarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭavānasi yanmama|
devā apyasya rūpasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ || 52 ||
Meaning of verse 11.52 →
53nāhaṃ vedairna tapasā na dānena na cejyayā|
śakya evaṃvidho draṣṭuṃ dṛṣṭavānasi māṃ yathā || 53 ||
Meaning of verse 11.53 →
54bhaktyā tvananyayā śakya ahamevaṃvidho’rjuna|
jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvena praveṣṭuṃ ca parantapa || 54 ||
Meaning of verse 11.54 →
55matkarmakṛnmatparamo madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ|
nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa māmeti pāṇḍava || 55 ||
Meaning of verse 11.55 →

oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde viśvarūpadarśanayogo nāmaikādaśo’dhyāyaḥ ||


About Vishvarupa Darshana Yoga

At the end of the tenth chapter Krishna had said, ‘I stand supporting this whole world with a single fraction of myself.’ In the eleventh chapter that word becomes visible. To Arjuna’s longing to see what he has heard, Krishna answers by giving him a divine eye and showing him his cosmic form. This is the most dramatic chapter of the Gita: here there is more vision than instruction.

The metre of the chapter tells the story too. Up to the fourteenth verse it is the ordinary anushtubh, when Arjuna begins to tell what he sees it becomes the long trishtubh, and after Krishna returns to his gentle form it is anushtubh again. On these pages the trishtubh verses are given in two lines, following the Gita Press arrangement.

How the chapter moves

  • Verses 1 to 4: Arjuna’s gratitude and request. I have no doubt about what I have heard, yet I wish to see your sovereign form.
  • Verses 5 to 8: The call ‘behold’ and the gift of the divine eye.
  • Verses 9 to 14: Sanjaya’s description. The light of a thousand suns, the whole world in one body, and Arjuna bowing with his hair on end.
  • Verses 15 to 31: What Arjuna sees. All the gods, a form without beginning, middle or end, then the terrible mouths, the warriors of both sides rushing into them, and the question ‘who are you?’
  • Verses 32 to 34: ‘Kalo ’smi’, I am Time. Be merely the instrument.
  • Verses 35 to 46: Arjuna’s second hymn, his plea for forgiveness for having treated his friend with familiarity, and his request for the familiar form.
  • Verses 47 to 55: The return to the gentle form and the chapter’s answer: not by the Vedas, austerity, gifts or sacrifice, but by exclusive devotion alone.

The cosmic form: three views

The acharyas read the cosmic form each in their own vision. For Shankara nothing exists apart from him, and so ‘tato ’si sarvah’ (11.40), you are all. For Ramanuja the world is his body and he is its Self and support, and the cosmic form makes that principle visible. Madhva reads words such as ‘aneka’, ‘vishva’ and ‘sahasra’ as pointers to the infinite. Calling the human form ‘his own form’, he says, follows the impression of the seer, and the cosmic form too is his very own (11.50). The different depths the acharyas give to the word ‘kala’ are set out on the page for 11.32.

These pages do not decide between the readings. Wherever the acharyas part, each position is recorded in its own terms.

The terrible form and these pages

The images of the verses from twenty to thirty are harsh: tusks, crushed heads, moths falling into fire. We have given them as they are, without softening them. On the page for 11.33 we have also made clear that the words ‘be merely the instrument’ are no excuse to escape responsibility for wrongdoing.

In this chapter the ‘For life today’ box links the experiences of fear, wonder, forgiveness and consolation to daily life: acute anxiety, sudden confusion in the elderly, blows to the head, addictions, recovery after a shock. The health notes are for general understanding only, and for personal problems a doctor’s advice is what counts.

Sources: several.

ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ

ಮೇಲಕ್ಕೆ