ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಭಕ್ತ್ಯಾ ತ್ವನನ್ಯಯಾ ಶಕ್ಯ ಅಹಮೇವಂವಿಧೋಽರ್ಜುನ।
ಜ್ಞಾತುಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಚ ತತ್ತ್ವೇನ ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ ಚ ಪರಂತಪ ॥ 54 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन।
ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परन्तप ॥ 54 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
bhaktyā tvananyayā śakya ahamevaṃvidho’rjuna|
jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvena praveṣṭuṃ ca parantapa || 54 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅರ್ಜುನ ಅನನ್ಯಯಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ತು (अर्जुन अनन्यया भक्त्या तु, arjuna ananyayā bhaktyā tu) = ಅರ್ಜುನ, ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ (but by devotion that turns to nothing else, O Arjuna)
- ಏವಂವಿಧಃ ಅಹಂ (एवंविधः अहं, evaṃvidhaḥ ahaṃ) = ಈ ರೀತಿಯ ನಾನು (I in this form)
- ತತ್ತ್ವೇನ ಜ್ಞಾತುಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಚ (तत्त्वेन ज्ञातुं द्रष्टुं च, tattvena jñātuṃ draṣṭuṃ ca) = ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲೂ ಕಾಣಲೂ (to be truly known and seen)
- ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ ಚ ಶಕ್ಯಃ (प्रवेष्टुं च शक्यः, praveṣṭuṃ ca śakyaḥ) = ಪ್ರವೇಶಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯ (and to be entered into, am possible)
- ಪರಂತಪ (परन्तप, parantapa) = ಪರಂತಪನೇ (O scorcher of foes)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಜುನ, ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿಯ ನನ್ನನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು, ಕಾಣಲು, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ, ಪರಂತಪ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
But by devotion that turns to nothing else, O Arjuna, I can in this form be truly known and seen, and entered into, O scorcher of foes.
ಶ್ಲೋಕ 11.54ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 11.54
ಇದು ಅಧ್ಯಾಯದ ಉತ್ತರ: ‘ಭಕ್ತ್ಯಾ ತ್ವನನ್ಯಯಾ’. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿ’ಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ: ಭಗವಂತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಂದೂ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸರಿಯದ ಭಕ್ತಿ, ಯಾವುದರಿಂದ ಯಾವ ಇಂದ್ರಿಯಕ್ಕೂ ವಾಸುದೇವನ ಹೊರತು ಬೇರೇನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆ ಭಕ್ತಿ. ಮೂರು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಿಗೆ ಅವರು ಮೂರು ಹಂತಗಳ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ‘ಜ್ಞಾತುಂ’ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ತಿಳಿಯುವುದು, ‘ದ್ರಷ್ಟುಂ’ ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವುದು, ‘ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ’ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.
This is the chapter’s answer: ‘bhaktya tv ananyaya’. Shankara defines ‘ananya bhakti’ like this: devotion that never turns anywhere other than the Lord, devotion by which nothing other than Vasudeva is perceived by any of the senses. He gives the three verbs the sense of three stages: ‘jnatum’, to know from scripture, ‘drashtum’, to experience directly, ‘praveshtum’, to attain liberation.
‘ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ’, ಪ್ರವೇಶಿಸಲು, ಎಂಬ ಕೊನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಆಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಅದು ‘ತಾದಾತ್ಮ್ಯ’, ಅವನೊಡನೆ ಒಂದಾಗುವುದು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಮೂರನ್ನೂ ಹೀಗೆ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದು, ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸುವುದು, ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸೇರುವುದು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ‘ಅನನ್ಯ’ ಎಂದರೆ ‘ಮದೇಕನಿಷ್ಠ’, ನನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದ ಭಕ್ತಿ. ಈ ಭೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವುದು ಈ ಪುಟದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
The acharyas read the last stage, ‘praveshtum’, to enter, each in their own vision. For Sridhara Swami it is ‘tadatmya’, becoming one with him. Ramanuja unfolds the three like this: truly knowing him from scripture, truly realising him directly, and truly reaching him. For Sridhara Swami ‘ananya’ means ‘madekanishtha’, devotion established in me alone. It is not the work of this page to judge between these differences. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ತಿಳಿಯುವುದು, ಕಾಣುವುದು, ಒಂದಾಗುವುದು. ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಇದು ಪರಿಚಿತ ದಾರಿ: ಮೊದಲು ಸ್ವರಗಳ ಅರಿವು, ನಂತರ ಅವುಗಳ ಅನುಭವ, ಕೊನೆಗೆ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಕರಗಿ ಹೋಗುವುದು.
To know, to see, to become one. This path is familiar to those who learn music: first knowing the notes, then experiencing them, and at last melting into the song oneself.
ಯಾವ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಈ ಮೂರನೆಯ ಹಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನೇ ಈ ಶ್ಲೋಕ ‘ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿ’ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
In any work this third stage does not come without love. That is what this verse calls ‘ananya bhakti’.