ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಸಕ್ತಿರನಭಿಷ್ವಂಗಃ ಪುತ್ರದಾರಗೃಹಾದಿಷು।
ನಿತ್ಯಂ ಚ ಸಮಚಿತ್ತತ್ವಮಿಷ್ಟಾನಿಷ್ಟೋಪಪತ್ತಿಷು ॥ 9 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु।
नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु ॥ 9 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
asaktiranabhiṣvaṅgaḥ putradāragṛhādiṣu|
nityaṃ ca samacittatvamiṣṭāniṣṭopapattiṣu || 9 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಸಕ್ತಿಃ (असक्तिः, asaktiḥ) = ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು (non-attachment)
- ಪುತ್ರದಾರಗೃಹಾದಿಷು ಅನಭಿಷ್ವಂಗಃ (पुत्रदारगृहादिषु अनभिष्वङ्गः, putradāragṛhādiṣu anabhiṣvaṅgaḥ) = ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿ, ಮನೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಬೆಸೆದುಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು (not merging oneself with children, wife, home and the like)
- ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟೋಪಪತ್ತಿಷು (इष्टानिष्टोपपत्तिषु, iṣṭāniṣṭopapattiṣu) = ಇಷ್ಟ ಅನಿಷ್ಟಗಳು ಬಂದಾಗ (when the desired and the undesired come)
- ನಿತ್ಯಂ ಚ ಸಮಚಿತ್ತತ್ವಮ್ (नित्यं च समचित्तत्वम्, nityaṃ ca samacittatvam) = ಸದಾ ಸಮಚಿತ್ತನಾಗಿರುವುದು (constant evenness of mind)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿ, ಮನೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಬೆಸೆದುಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಇಷ್ಟ ಅನಿಷ್ಟಗಳು ಬಂದಾಗ ಸದಾ ಸಮಚಿತ್ತನಾಗಿರುವುದು…
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Non-attachment, not merging oneself with children, wife, home and the like, and constant evenness of mind when the desired and the undesired come…
ಶ್ಲೋಕ 13.9ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 13.9
‘ಅಸಕ್ತಿ’ ಮತ್ತು ‘ಅನಭಿಷ್ವಂಗ’, ಎರಡು ಪದಗಳು ಏಕೆ? ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ‘ಸಕ್ತಿ’ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರೀತಿ, ‘ಅಭಿಷ್ವಂಗ’ ಅದರ ತೀವ್ರ ರೂಪ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರೊಡನೆ ತನ್ನನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಸುಖಿಯಾದರೆ ‘ನಾನೇ ಸುಖಿ’, ದುಃಖಿಯಾದರೆ ‘ನಾನೇ ದುಃಖಿ’, ಅವರು ಬದುಕಿದರೆ ‘ನಾನು ಬದುಕುತ್ತೇನೆ’, ಸತ್ತರೆ ‘ನಾನು ಸಾಯುತ್ತೇನೆ’ ಎಂಬ ಭಾವ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಒಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ‘ಸಕ್ತಿ’ ಎಂದರೆ ಸ್ನೇಹ, ಅದೇ ಅತಿಯಾಗಿ ಪಕ್ವವಾದಾಗ ‘ಅಭಿಷ್ವಂಗ’.
Why two words, ‘asakti’ and ‘anabhishvanga’? Shankara states the difference: ‘sakti’ is ordinary fondness for things, ‘abhishvanga’ its intense form, merging oneself with another. When the other is happy, ‘I am happy’, when sad, ‘I am sad’, when they live, ‘I live’, when they die, ‘I die’. Madhva puts it in one image: ‘sakti’ is affection, and the same, grown overripe, is ‘abhishvanga’.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದದ್ದು: ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿ, ಮನೆ ಇವು ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳ ಸಹಾಯಕರು, ಆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮೀರಿದ ಅಂಟು ಬೇಡ. ‘ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟೋಪಪತ್ತಿ’ ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಇಷ್ಟ ಅನಿಷ್ಟಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷ ಉದ್ವೇಗಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಸಮಚಿತ್ತತೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಂತೆಯೇ ‘ಅವರ ಸುಖದುಃಖ ನನ್ನದೇ’ ಎಂಬ ಅತಿಯಾದ ಅಧ್ಯಾಸದ ಅಭಾವ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja’s sense is close to the householder: children, wife and home are helpers in one’s duties, and there should be no clinging beyond that relation. ‘The desired and the undesired’ for him are those that arise from our own resolves, and evenness of mind is having no elation or agitation over them. Sridhara Swami, like Shankara, speaks of the absence of the excessive identification ‘their joy and sorrow are mine’.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡು ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ, ಅದರ ಗಂಟನ್ನು ಸಡಿಲಿಸು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವೇ ತಮ್ಮ ಗೆಲುವು ಸೋಲು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ‘ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಅತಿಪಕ್ವ ಸ್ನೇಹ’ ಒಳ್ಳೆಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ.
This verse does not say love less, it says loosen the knot. For parents who feel their children’s exam results as their own victory or defeat, Madhva’s ‘overripe affection’ is a good warning.
ದೀರ್ಘ ಕಾಯಿಲೆಯ ರೋಗಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತುಬಿಡುವುದುಂಟು. ಆರೈಕೆ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾದರೆ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರ ನಿದ್ರೆ, ಆಹಾರ, ವಿಶ್ರಾಂತಿಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಇದು ಸ್ವಾರ್ಥವಲ್ಲ, ಸಮಚಿತ್ತತೆಯ ಒಂದು ರೂಪ.
Those caring for a patient with a long illness often forget themselves completely. For the care to go on, the carer’s sleep, food and rest matter too. This is not selfishness but a form of evenness of mind.