ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ನ ತದಸ್ತಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವಾ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ವಾ ಪುನಃ।
ಸತ್ತ್ವಂ ಪ್ರಕೃತಿಜೈರ್ಮುಕ್ತಂ ಯದೇಭಿಃ ಸ್ಯಾತ್ತ್ರಿಭಿರ್ಗುಣೈಃ ॥ 40 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः।
सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्त्रिभिर्गुणैः ॥ 40 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
na tadasti pṛthivyāṃ vā divi deveṣu vā punaḥ|
sattvaṃ prakṛtijairmuktaṃ yadebhiḥ syāttribhirguṇaiḥ || 40 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವಾ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ವಾ ಪುನಃ (पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः, pṛthivyāṃ vā divi deveṣu vā punaḥ) = ಭೂಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ (on earth, or again among the gods in heaven)
- ಪ್ರಕೃತಿಜೈಃ ಏಭಿಃ ತ್ರಿಭಿಃ ಗುಣೈಃ (प्रकृतिजैः एभिः त्रिभिः गुणैः, prakṛtijaiḥ ebhiḥ tribhiḥ guṇaiḥ) = ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ (from these three gunas born of prakriti)
- ಮುಕ್ತಂ ಯತ್ ಸತ್ತ್ವಂ ಸ್ಯಾತ್ (मुक्तं यत् सत्त्वं स्यात्, muktaṃ yat sattvaṃ syāt) = ಮುಕ್ತವಾದ ಯಾವ ಜೀವಿಯೂ (any being that is free)
- ತತ್ ನ ಅಸ್ತಿ (तत् न अस्ति, tat na asti) = ಇಲ್ಲ (there is none)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಯಾವ ಜೀವಿಯೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
There is no being, on earth or again among the gods in heaven, that is free from these three gunas born of prakriti.
ಶ್ಲೋಕ 18.40ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.40
ಗುಣಗಳ ದೀರ್ಘ ವಿವರಣೆಯ ಉಪಸಂಹಾರ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಾಗಲಿ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ, ಜೀವಿಯಾಗಲಿ ಜೀವವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುವಾಗಲಿ, ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದದ್ದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಇಡೀ ಸಂಸಾರವೇ ಗುಣಮಯ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಪ್ರಕೃತಿಯೊಡನೆ ಬೆರೆತ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸ್ಥಾವರಗಳವರೆಗೆ.
The conclusion of the long account of the gunas. According to Shankara, whether among humans or gods, living beings or things without life, there is nothing free of these three gunas, the whole of worldly existence is made of them. Ramanuja states its range: from Brahma to the plants, all mingled with prakriti.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ: ಕ್ರಿಯೆ, ಕಾರಕ, ಫಲ, ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ತ್ರಿಗುಣಮಯವಾದರೆ ಮೋಕ್ಷ ಹೇಗೆ? ಉತ್ತರ ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ: ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆದು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Sridhara Swami raises the next question: if action, its factors, its fruit and all beings are made of the three gunas, how is liberation possible? The answer comes in the following verses: by worshipping the supreme Lord through the actions suited to each one’s entitlement, and gaining knowledge by his grace. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದೇವತೆಗಳೂ ಗುಣಗಳಿಂದ ಹೊರತಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ನಮ್ರತೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರೂ ಪರಿಪೂರ್ಣರಲ್ಲ, ನಾವೂ ಅಲ್ಲ, ಇತರರೂ ಅಲ್ಲ.
The word that even the gods are not beyond the gunas teaches humility. No one is perfect, neither we nor others.
ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಯಾದ ನಾಚಿಕೆಯೂ ಇತರರ ತಪ್ಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಠಿಣ ತೀರ್ಪೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಗುರಿ ಗುಣಗಳ ಸಮತೋಲನ, ಸತ್ತ್ವದ ಕಡೆಗೆ ನಡಿಗೆ.
Accepting this lessens both excessive shame about our own faults and harsh judgement of others’ faults. The aim is balance among the gunas, a walk towards sattva.