ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ದುಃಖಮಿತ್ಯೇವ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕಾಯಕ್ಲೇಶಭಯಾತ್ತ್ಯಜೇತ್।
ಸ ಕೃತ್ವಾ ರಾಜಸಂ ತ್ಯಾಗಂ ನೈವ ತ್ಯಾಗಫಲಂ ಲಭೇತ್ ॥ 8 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत्।
स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥ 8 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
duḥkhamityeva yatkarma kāyakleśabhayāttyajet|
sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhet || 8 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದುಃಖಮ್ ಇತಿ ಏವ ಯತ್ ಕರ್ಮ (दुःखम् इति एव यत् कर्म, duḥkham iti eva yat karma) = ದುಃಖಕರವೆಂದೇ ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು (action seen merely as painful)
- ಕಾಯಕ್ಲೇಶಭಯಾತ್ ತ್ಯಜೇತ್ (कायक्लेशभयात् त्यजेत्, kāyakleśabhayāt tyajet) = ದೇಹದ ಶ್ರಮದ ಭಯದಿಂದ ಬಿಡುತ್ತಾನೋ (one gives up for fear of bodily strain)
- ಸಃ ರಾಜಸಂ ತ್ಯಾಗಂ ಕೃತ್ವಾ (सः राजसं त्यागं कृत्वा, saḥ rājasaṃ tyāgaṃ kṛtvā) = ಅವನು ರಾಜಸ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ (he, making a rajasic relinquishment)
- ತ್ಯಾಗಫಲಂ ನ ಏವ ಲಭೇತ್ (त्यागफलं न एव लभेत्, tyāgaphalaṃ na eva labhet) = ತ್ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ (does not gain the fruit of relinquishment)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದುಃಖಕರವೆಂದೇ ತಿಳಿದು, ದೇಹದ ಶ್ರಮದ ಭಯದಿಂದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡುವವನು ರಾಜಸ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಂತೆ. ಅವನಿಗೆ ತ್ಯಾಗದ ಫಲ ಸಿಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One who gives up action merely because it is painful, for fear of bodily strain, makes a rajasic relinquishment. He does not gain the fruit of relinquishment.
ಶ್ಲೋಕ 18.8ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.8
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ‘ತ್ಯಾಗಫಲ’ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕವಾದ ಸರ್ವಕರ್ಮ ತ್ಯಾಗದ ಫಲ, ಅಂದರೆ ಮೋಕ್ಷ. ದೇಹದ ದುಃಖದ ಭಯದಿಂದ ಬಿಡುವವನಿಗೆ ಅದು ಸಿಗದು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಮೂಲ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ: ‘ಆತ್ಮ ಕರ್ತೃವಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ದುಃಖವೆಂದು ಬಿಡುವುದು. ದುಃಖ ರಾಜಸವಾದ್ದರಿಂದ ಅಂಥ ತ್ಯಾಗ ರಾಜಸ.
According to Shankara ‘the fruit of relinquishment’ means the fruit of renouncing all action with knowledge, that is, liberation. One who gives up action out of fear of bodily pain does not gain it. Sridhara Swami identifies the root lack: giving up merely because it is painful, without the understanding that the self is not the doer. Since pain belongs to rajas, such relinquishment is rajasic.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಈ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚಿತ್ರ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಕರ್ಮ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷಸಾಧನ, ಆದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಹಣ ಗಳಿಸಬೇಕು, ಬಹಳ ಶ್ರಮ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಕ್ಲೇಶ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಳಲಿಕೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ‘ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜ್ಞಾನಾಭ್ಯಾಸವೊಂದೇ ಸಾಕು’ ಎಂದು ಆಶ್ರಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದು ರಾಜಸ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja gives a subtle picture of this state of mind: action is indirectly a means to liberation, yet it requires earning money with difficulty, much labour, strain on the body and weariness of mind. Fearing this and saying ‘for success in yoga the practice of knowledge alone is enough’, giving up the duties of one’s stage of life is rajasic. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿನ ನಂತರದ ವ್ಯಾಯಾಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನೋವು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ನೋವಿನ ಭಯದಿಂದ ಬಿಟ್ಟರೆ ಚೇತರಿಕೆಯೂ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ನೋವು ಅತಿಯಾದರೆ ಬಿಡುವ ಬದಲು ಚಿಕಿತ್ಸಕರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
Exercise therapy after surgery or a stroke hurts at first. If it is given up out of fear of pain, recovery stops too. If the pain is too much, talk to the therapist and adjust it rather than giving up.
ಕಷ್ಟವೆಂದು ಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯವೆಂದು ಬಿಡುವುದು ಬೇರೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ರಾಜಸ, ಎರಡನೆಯದು ವಿವೇಕ.
Giving something up because it is hard and giving it up because it is unnecessary are different. The first is rajasic, the second is discernment.