ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ನ ಕರ್ತೃತ್ವಂ ನ ಕರ್ಮಾಣಿ ಲೋಕಸ್ಯ ಸೃಜತಿ ಪ್ರಭುಃ।
ನ ಕರ್ಮಫಲಸಂಯೋಗಂ ಸ್ವಭಾವಸ್ತು ಪ್ರವರ್ತತೇ ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ 14 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
na kartṛtvaṃ na karmāṇi lokasya sṛjati prabhuḥ|
na karmaphalasaṃyogaṃ svabhāvastu pravartate || 14 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪ್ರಭುಃ (प्रभुः, prabhuḥ) = ಪ್ರಭು (ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಈಶ್ವರ) (the lord, the self or the Lord)
- ಲೋಕಸ್ಯ ನ ಕರ್ತೃತ್ವಮ್ (लोकस्य न कर्तृत्वम्, lokasya na kartṛtvam) = ಜನರಿಗೆ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ (does not create doership for people)
- ನ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸೃಜತಿ (न कर्माणि सृजति, na karmāṇi sṛjati) = ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ (nor creates actions)
- ನ ಕರ್ಮಫಲಸಂಯೋಗಮ್ (न कर्मफलसंयोगम्, na karmaphalasaṃyogam) = ಕರ್ಮಫಲದ ಸಂಯೋಗವನ್ನೂ ಇಲ್ಲ (nor the link of action with its fruit)
- ಸ್ವಭಾವಃ ತು ಪ್ರವರ್ತತೇ (स्वभावः तु प्रवर्तते, svabhāvaḥ tu pravartate) = ಸ್ವಭಾವವೇ ನಡೆಸುತ್ತದೆ (it is nature that acts)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಭುವು ಜನರಿಗೆ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನಾಗಲಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಕರ್ಮಫಲದ ಸಂಯೋಗವನ್ನಾಗಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ವಭಾವವೇ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The lord creates neither doership for people, nor their actions, nor the link of action with its fruit. It is nature that does all this.
ಶ್ಲೋಕ 5.14ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 5.14
ಇಲ್ಲಿನ ‘ಪ್ರಭು’ ಯಾರು ಎಂಬಲ್ಲೇ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ದೇಹಧಾರಿಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಭು ಎಂದು ಕೆಲವರು, ಈಶ್ವರ ಎಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪದಶಃ ಅರ್ಥದಲ್ಲೂ ಎರಡನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
The commentators part ways over who the ‘lord’ here is. Some read him as the embodied one of the last verse, others as the Lord of all. So the word-by-word meaning gives both.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರಭು ಎಂದರೆ ಆತ್ಮ. ಆತ್ಮ ತಾನಾಗಿ ‘ಮಾಡು’ ಎಂದು ಕರ್ತೃತ್ವ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ರಥ, ಮಡಿಕೆ, ಅರಮನೆಯಂಥ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಫಲದ ಜೊತೆ ಜೋಡಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಮಾಡುವುದು ಯಾರು? ‘ಸ್ವಭಾವ’, ಅಂದರೆ ಅವಿದ್ಯೆಯ ರೂಪದ ಪ್ರಕೃತಿ, ಏಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ‘ದೈವೀ ಹ್ಯೇಷಾ’ ಮಾಯೆ.
For Shankara the lord is the self. The self does not of itself create doership by saying ‘act’, does not create works such as chariots, pots and palaces, and does not join anyone to their fruit. Who acts, then? ‘Svabhava’, nature: prakriti in the form of ignorance, the divine maya spoken of in the seventh chapter.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೂ ಪ್ರಭು ತನ್ನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತ, ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ವಶನಲ್ಲದ ಆತ್ಮ. ಆದರೆ ‘ಸ್ವಭಾವ’ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಾಸನೆ: ಅನಾದಿ ಕಾಲದ ಕರ್ಮದಿಂದ ದೇವ, ಮನುಷ್ಯ ಮೊದಲಾದ ದೇಹಗಳ ಜೊತೆ ಬಂದ ಅಭಿಮಾನದ ಸಂಸ್ಕಾರ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಜೀವ ಜಡ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪ್ರಭು, ಆದರೆ ವಸ್ತುತಃ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮಾಡುವವನಲ್ಲ.
For Ramanuja too the lord is the self standing in its natural form, not subject to karma. But for him ‘svabhava’ is the latent impression of prakriti: the ingrained identification with bodies such as god and human that has come from beginningless karma. For Madhva the jiva is ‘lord’ only in relation to the insentient body; in truth it is not an independent doer.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಪ್ರಭುವನ್ನು ಈಶ್ವರ ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೌಷೀತಕೀ ಶ್ರುತಿ ಈಶ್ವರನೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಅವನಿಗೆ ಪಕ್ಷಪಾತ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಪಾಪದ ಸಂಬಂಧ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಇಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಜೀವನ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜೀವನ ಸ್ವಭಾವವಾದ ಅವಿದ್ಯೆಯೇ ಅದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಉತ್ತರ.
Sridhara Swami reads the lord as God, and faces a hard question. The Kaushitaki scripture says it is the Lord who makes one do good and bad actions. Would he not then be partial, and touched by merit and sin? No, he answers, because he does not create the jiva’s doership. The jiva’s own nature, ignorance, drives it.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಸ್ವಭಾವ’ ಎಂಬ ಪದ ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತ. ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಹುಭಾಗ ವರ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ, ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ, ದೇಹದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಸಿವಾದಾಗ ಸಿಡುಕುವುದು, ನಿದ್ರೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತಾಳ್ಮೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಸಣ್ಣ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
The word ‘svabhava’, nature or temperament, is familiar to us. Much of how we react is shaped by years of habit, the atmosphere of our home and the state of our body. Snapping when hungry, losing patience after too little sleep, are small examples.
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದರೆ ಎರಡು ಲಾಭ. ನಮ್ಮದೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ‘ಇದೇ ನಾನು’ ಎಂದು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇತರರ ಕೋಪವನ್ನೂ ಅವರ ಇಡೀ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Knowing this brings two gains. We stop clutching every reaction of our own as ‘this is who I am’. And we stop judging another person’s anger as the whole of their character.