ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸ್ಪರ್ಶಾನ್ಕೃತ್ವಾ ಬಹಿರ್ಬಾಹ್ಯಾಂಶ್ಚಕ್ಷುಶ್ಚೈವಾಂತರೇ ಭ್ರುವೋಃ।
ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಸಮೌ ಕೃತ್ವಾ ನಾಸಾಭ್ಯಂತರಚಾರಿಣೌ ॥ 27 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः।
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ 27 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
sparśānkṛtvā bahirbāhyāṃścakṣuścaivāntare bhruvoḥ|
prāṇāpānau samau kṛtvā nāsābhyantaracāriṇau || 27 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಬಾಹ್ಯಾನ್ ಸ್ಪರ್ಶಾನ್ ಬಹಿಃ ಕೃತ್ವಾ (बाह्यान् स्पर्शान् बहिः कृत्वा, bāhyān sparśān bahiḥ kṛtvā) = ಹೊರಗಿನ ವಿಷಯಸ್ಪರ್ಶಗಳನ್ನು ಹೊರಗೇ ಇಟ್ಟು (keeping the outer contacts outside)
- ಚಕ್ಷುಃ ಚ ಏವ ಅಂತರೇ ಭ್ರುವೋಃ (चक्षुः च एव अन्तरे भ्रुवोः, cakṣuḥ ca eva antare bhruvoḥ) = ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹುಬ್ಬುಗಳ ನಡುವೆ ಇಟ್ಟು (the gaze between the eyebrows)
- ಪ್ರಾಣಾಪಾನೌ ಸಮೌ ಕೃತ್ವಾ (प्राणापानौ समौ कृत्वा, prāṇāpānau samau kṛtvā) = ಪ್ರಾಣ ಅಪಾನಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿಸಿ (making the in-breath and out-breath even)
- ನಾಸಾಭ್ಯಂತರಚಾರಿಣೌ (नासाभ्यन्तरचारिणौ, nāsābhyantaracāriṇau) = ಮೂಗಿನೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ (which move within the nostrils)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹೊರಗಿನ ವಿಷಯಸ್ಪರ್ಶಗಳನ್ನು ಹೊರಗೇ ಇಟ್ಟು, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹುಬ್ಬುಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮೂಗಿನೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಪ್ರಾಣ ಅಪಾನಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿಸಿ,
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Keeping the outer contacts outside, the gaze fixed between the eyebrows, making even the in-breath and out-breath that move within the nostrils,
ಶ್ಲೋಕ 5.27ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 5.27
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನದು ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯ. ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬರುವ ಧ್ಯಾನಯೋಗದ ಮೊದಲ ರೂಪರೇಖೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ‘ಹೊರಗೇ ಇಡುವುದು’ ಎಂದರೆ ಕಣ್ಣು ಕಿವಿ ಮುಚ್ಚುವುದಲ್ಲ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಒಳಗೆ ಬಂದ ಶಬ್ದ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಚಿಂತಿಸದಿರುವುದು.
This verse and the next form one sentence. Shankara says here is the first outline of the yoga of meditation that the sixth chapter will expand. ‘Keeping them outside’ does not mean shutting eyes and ears. It means not dwelling again and again on the sounds and other objects that have come in through the senses.
ದೃಷ್ಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕಣ್ಣನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮುಚ್ಚಿದರೆ ಮನಸ್ಸು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಪೂರ್ತಿ ತೆರೆದರೆ ಹೊರಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಧ ಮುಚ್ಚಿದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಹುಬ್ಬುಗಳ ನಡುವೆ ದೃಷ್ಟಿ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮೂಗಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಎಂದು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಮೂಗಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಹುಬ್ಬುಗಳ ನಡುವೆಯಾಗಲಿ’ ಎಂಬ ವಚನವನ್ನು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
About the gaze, Sridhara Swami gives a practical tip. If the eyes are fully closed, the mind dissolves into sleep; if fully open, it spreads outward. So the gaze rests between the eyebrows with the eyes half closed. Ramanuja glosses it here as placing the gaze at the tip of the nose. Madhva quotes a saying: ‘at the tip of the nose, or between the eyebrows’.
‘ಪ್ರಾಣ ಅಪಾನಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿಸುವುದು’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಭೇದವಿದೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅದು ಉಸಿರು ಒಳಗೆ ಬರುವುದನ್ನೂ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನೂ ಸಮಗತಿಯಲ್ಲಿರಿಸುವುದು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅದು ಕುಂಭಕದಲ್ಲಿ, ಉಸಿರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದು. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಯೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಸನದಲ್ಲಿ, ನೇರವಾದ ದೇಹದಿಂದ ಕುಳಿತು ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದೂ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.
There is a difference of meaning in ‘making the breaths even’. For Ramanuja it means keeping the incoming and outgoing breath at an even pace. For Madhva it means resting in kumbhaka, the held breath. Ramanuja also adds that this is to be done seated on a seat fit for yoga, with the body upright.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಸಮವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವುದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅನೇಕರ ಅನುಭವ, ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಉಸಿರು ಒಳಗೆ ಬರುವಷ್ಟೇ ಸಮಯ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲು ಕೊಡುವುದು ಇದರ ಸರಳ ರೂಪ.
Many people find that slow, even breathing calms the mind, and anyone can try it safely in a stressful moment. Its simplest form is to give the out-breath as much time as the in-breath.
ಆದರೆ ಉಸಿರನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಕುಂಭಕದಂಥ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಹೃದಯ ಅಥವಾ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆ, ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಿಪಿ ಇರುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಅಂಥವರು ಅನುಭವಿ ಗುರುವಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
But practices such as kumbhaka, holding the breath for long, may not suit those with heart or lung disease, uncontrolled blood pressure, or pregnancy. They would do well to proceed under an experienced teacher and after asking their own doctor.