ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗೌ ಪೃಥಗ್ಬಾಲಾಃ ಪ್ರವದಂತಿ ನ ಪಂಡಿತಾಃ।
ಏಕಮಪ್ಯಾಸ್ಥಿತಃ ಸಮ್ಯಗುಭಯೋರ್ವಿಂದತೇ ಫಲಮ್ ॥ 4 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः।
एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥ 4 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
sāṅkhyayogau pṛthagbālāḥ pravadanti na paṇḍitāḥ|
ekamapyāsthitaḥ samyagubhayorvindate phalam || 4 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗೌ (साङ्ख्ययोगौ, sāṅkhyayogau) = ಸಾಂಖ್ಯ (ಜ್ಞಾನ) ಮತ್ತು ಯೋಗ (ಕರ್ಮಯೋಗ) (sankhya, the path of knowledge, and yoga, the path of action)
- ಪೃಥಕ್ (पृथक्, pṛthak) = ಬೇರೆ ಬೇರೆ (as separate)
- ಬಾಲಾಃ ಪ್ರವದಂತಿ (बालाः प्रवदन्ति, bālāḥ pravadanti) = ಬಾಲರು (ತಿಳಿಯದವರು) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (the childish say)
- ನ ಪಂಡಿತಾಃ (न पण्डिताः, na paṇḍitāḥ) = ಪಂಡಿತರಲ್ಲ (not the wise)
- ಏಕಮ್ ಅಪಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಆಸ್ಥಿತಃ (एकम् अपि सम्यक् आस्थितः, ekam api samyak āsthitaḥ) = ಒಂದನ್ನೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದವನೂ (one who truly follows even one)
- ಉಭಯೋಃ ಫಲಮ್ ವಿಂದತೇ (उभयोः फलम् विन्दते, ubhayoḥ phalam vindate) = ಎರಡರ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ (gains the fruit of both)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವವರು ಬಾಲರು, ಪಂಡಿತರಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದವನೂ ಎರಡರ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
It is the childish, not the wise, who speak of sankhya and yoga as different. One who truly follows even one of them gains the fruit of both.
ಶ್ಲೋಕ 5.4ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 5.4
ಅರ್ಜುನ ಕೇಳಿದ್ದು ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ. ಕೃಷ್ಣ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ‘ಸಾಂಖ್ಯ’ ಮತ್ತು ‘ಯೋಗ’ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಂಖ್ಯ ಕಪಿಲರ ದರ್ಶನವಲ್ಲ, ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠೆ. ‘ಬಾಲರು’ ಎಂದರೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವರಲ್ಲ, ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆಯದವರು.
Arjuna asked about renunciation and the yoga of action. In his answer Krishna uses the words ‘sankhya’ and ‘yoga’. The sankhya here is not Kapila’s school but the steadfastness in knowledge taught in the second chapter. ‘Childish’ does not mean young in years but those whose understanding has not yet matured.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಪದಗಳ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಜುನ ಕೇವಲ ಕರ್ಮತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ. ಭಗವಂತ ಅದಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂನ್ಯಾಸವೇ ಸಾಂಖ್ಯ, ಅದರ ಸಾಧನವಾದ ಕರ್ಮವೇ ಯೋಗ. ಎರಡರ ಫಲವೂ ಒಂದೇ, ಮೋಕ್ಷ.
Shankara explains this shift of words. Arjuna asked only about giving up action and performing it. The Lord answers by adding knowledge and evenness of mind. So renunciation joined with knowledge is sankhya, and the action that is its means is yoga. The fruit of both is one, liberation.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಕ್ರಮದ ಮಾತು. ಕರ್ಮಯೋಗದಿಂದ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ, ಅದರಿಂದ ಜ್ಞಾನ, ಅದರಿಂದ ಕೈವಲ್ಯ. ಸಂನ್ಯಾಸ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವನೂ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಯೋಗದ ಬಲದಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎರಡೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ದಾರಿಗಳು ಎಂದು ಹೋಲಿಸಿ ‘ಯಾವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ’ ಎಂದು ಕೇಳುವುದೇ ತಿಳಿಯದವರ ಪ್ರಶ್ನೆ.
For Sridhara Swami this is a matter of sequence. The yoga of action purifies the mind, that gives knowledge, and that gives freedom. Even one who takes renunciation arrives there through the strength of the yoga of action done before. So to compare the two as independent paths and ask ‘which is better’ is itself the question of the uninformed.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಇನ್ನೊಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ: ಕರ್ಮಯೋಗ ಜ್ಞಾನಯೋಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ, ಜ್ಞಾನಯೋಗ ಮಾತ್ರ ಆತ್ಮದರ್ಶನ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು. ಅವರಿಗೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ನೇರವಾಗಿ ಒಂದೇ ಫಲ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಎರಡೂ ಜ್ಞಾನದ ಅಂತರಂಗ ಸಾಧನಗಳು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲ. ಕರ್ಮವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಶ್ರುತಿ ವಾಕ್ಯಗಳು ಕಾಮ್ಯಕರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮಾತು.
Ramanuja rejects another misunderstanding: that the yoga of action only produces the yoga of knowledge, and only the yoga of knowledge produces the vision of the self. For him both bring the same fruit directly. For Madhva both are inner means to knowledge, and so there is no conflict between them. The scriptural passages that disparage action, he says, are about action done for desired rewards.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವರು ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರನ್ನು, ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ನೋಡುವುದು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಗೀತೆ ಈ ಜಗಳವನ್ನು ಒಂದು ಪದದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸುತ್ತದೆ: ಬಾಲಿಶ.
Among us it is nothing new for those who meditate to look down on those who serve, and for those who serve to look down on those who meditate. The Gita settles this quarrel with one word: childish.
ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಬೇರೆ ಕಡೆಯ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನೂ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರು ಹಾಸಿಗೆಯ ಪಕ್ಕ ನಿಂತು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಪುಸ್ತಕದ ಮುಂದೆ ಕೂತು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಲಿತರೆ ಕೊನೆಗೆ ತಲುಪುವುದು ಒಂದೇ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ.
Work done deeply and honestly opens doors on the other side too. One person learns standing by a bedside, another sitting before a book. If both learn truly, they arrive at the same understanding.