ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯದಾ ಹಿ ನೇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ನ ಕರ್ಮಸ್ವನುಷಜ್ಜತೇ।
ಸರ್ವಸಂಕಲ್ಪಸಂನ್ಯಾಸೀ ಯೋಗಾರೂಢಸ್ತದೋಚ್ಯತೇ ॥ 4 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते।
सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥ 4 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yadā hi nendriyārtheṣu na karmasvanuṣajjate|
sarvasaṅkalpasaṃnyāsī yogārūḍhastadocyate || 4 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯದಾ ಹಿ (यदा हि, yadā hi) = ಯಾವಾಗ (when)
- ನ ಇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ನ ಕರ್ಮಸು ಅನುಷಜ್ಜತೇ (न इन्द्रियार्थेषु न कर्मसु अनुषज्जते, na indriyārtheṣu na karmasu anuṣajjate) = ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಲಿ ಕರ್ಮಗಳಿಗಾಗಲಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ (he is attached neither to sense objects nor to actions)
- ಸರ್ವಸಂಕಲ್ಪಸಂನ್ಯಾಸೀ (सर्वसङ्कल्पसंन्यासी, sarvasaṅkalpasaṃnyāsī) = ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದವನು (having renounced all intentions)
- ತದಾ ಯೋಗಾರೂಢಃ ಉಚ್ಯತೇ (तदा योगारूढः उच्यते, tadā yogārūḍhaḥ ucyate) = ಆಗ ಯೋಗಾರೂಢನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ (then he is said to have climbed to yoga)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾವಾಗ ಅವನು ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಲಿ ಕರ್ಮಗಳಿಗಾಗಲಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿರುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಅವನನ್ನು ಯೋಗಾರೂಢ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
When he is attached neither to sense objects nor to actions, and has renounced all intentions, then he is said to have climbed to yoga.
ಶ್ಲೋಕ 6.4ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 6.4
ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ‘ಯೋಗಾರೂಢ’ನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ. ಎರಡು ಕಡೆ ಅಂಟಿಲ್ಲ: ಅನುಭವಿಸುವ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಾಡುವ ಕರ್ಮಗಳಿಗೂ. ಈ ಎರಡರ ಬೇರು ಒಂದೇ, ಸಂಕಲ್ಪ.
Here is the answer to how the one who ‘has climbed to yoga’ is recognised. There is no clinging on two sides: to the objects enjoyed, or to the actions done to get them. The root of both is one, intention.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಎಲ್ಲ ಕಾಮಗಳ ಬೇರು ಸಂಕಲ್ಪ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಹಲವು ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಒಂದು ಮಾತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂಥದ್ದು: ‘ಕಾಮವೇ, ನಿನ್ನ ಬೇರು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು, ನೀನು ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತೀಯೆ. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆಗ ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.’ ಎಲ್ಲ ಕಾಮಗಳ ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಸಂನ್ಯಾಸವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ.
Shankara quotes several sources to show that intention is the root of all desires. One line from the Mahabharata among them stays in the mind: ‘Desire, I know your root; you are born of intention. I will not dwell on you, and then you will not be in me.’ His conclusion is that in giving up all desires, the renunciation of all actions is accomplished too.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಯೋಗಾರೂಢನಿಗೆ ಅಂಟು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಆತ್ಮಾನುಭವವೇ ಅವನ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿರುವುದರಿಂದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಏರಲು ಬಯಸುವವನು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಅಂಟದಿರುವ ಅಭ್ಯಾಸವಾದ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೇದವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳು ತಾವಾಗಿ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಇತರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ.
For Ramanuja the one who has climbed has no attachment because the experience of the self has become his nature. So one who wishes to climb should practise the yoga of action, which is the practice of not clinging to objects. Madhva quotes a fine distinction: in the knower, faults dissolve of themselves; in others, through effort.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಯಕೆ ಒಮ್ಮೆಲೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಒಂದು ಯೋಚನೆ, ಆಮೇಲೆ ಅದರ ಸುತ್ತ ಕಲ್ಪನೆ, ಆಮೇಲೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಜನೆ. ಈ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಕೊಂಡಿಯಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ.
Desire is not born full-sized at once. First a thought, then imaginings around it, then plans about it. This chain is easy to spot at its first link and hard at its last.
ಚಟ ಬಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಇದು ಪರಿಚಿತ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಲೇ ಕುಳಿತರೆ ಸೋಲು ಹತ್ತಿರ. ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ತಿರುಗಿಸುವುದೇ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮೊದಲ ಗೆಲುವು.
Those trying to give up an addiction know this well. Sitting and thinking about it brings defeat close. Turning the thought elsewhere is often the first victory.