ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ತಪಾಮ್ಯಹಮಹಂ ವರ್ಷಂ ನಿಗೃಹ್ಣಾಮ್ಯುತ್ಸೃಜಾಮಿ ಚ।
ಅಮೃತಂ ಚೈವ ಮೃತ್ಯುಶ್ಚ ಸದಸಚ್ಚಾಹಮರ್ಜುನ ॥ 19 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च।
अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥ 19 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
tapāmyahamahaṃ varṣaṃ nigṛhṇāmyutsṛjāmi ca|
amṛtaṃ caiva mṛtyuśca sadasaccāhamarjuna || 19 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಹಂ ತಪಾಮಿ (अहं तपामि, ahaṃ tapāmi) = ನಾನು ಸುಡುತ್ತೇನೆ (I give heat)
- ಅಹಂ ವರ್ಷಂ ನಿಗೃಹ್ಣಾಮಿ ಉತ್ಸೃಜಾಮಿ ಚ (अहं वर्षं निगृह्णामि उत्सृजामि च, ahaṃ varṣaṃ nigṛhṇāmi utsṛjāmi ca) = ನಾನು ಮಳೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತೇನೆ, ಸುರಿಸುತ್ತೇನೆ (I hold back the rain and send it forth)
- ಅಮೃತಂ ಚ ಏವ ಮೃತ್ಯುಃ ಚ (अमृतं च एव मृत्युः च, amṛtaṃ ca eva mṛtyuḥ ca) = ಅಮೃತವೂ ಮೃತ್ಯುವೂ (immortality and death)
- ಅರ್ಜುನ (अर्जुन, arjuna) = ಅರ್ಜುನನೇ (O Arjuna)
- ಸತ್ ಅಸತ್ ಚ ಅಹಮ್ (सत् असत् च अहम्, sat asat ca aham) = ಸತ್ತೂ ಅಸತ್ತೂ ನಾನೇ (I am being and non-being)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನಾನು ಸುಡುತ್ತೇನೆ, ನಾನು ಮಳೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತೇನೆ, ಸುರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅರ್ಜುನ, ಅಮೃತವೂ ಮೃತ್ಯುವೂ, ಸತ್ತೂ ಅಸತ್ತೂ ನಾನೇ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
I give heat, I hold back the rain and send it forth. I am immortality and death, O Arjuna, and I am being and non-being.
ಶ್ಲೋಕ 9.19ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 9.19
ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲು, ಮುಂಗಾರಿನ ಮಳೆ, ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾವು, ಈ ಶ್ಲೋಕ ಎದುರು ಬದುರಾದ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ‘ಅಹಂ’ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮೊದಲ ಸಾಲನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾರೆ: ಕೆಲವು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸುಡುತ್ತಾನೆ, ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ಮಳೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು ಮುಂಗಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅಮೃತ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಮೃತ್ಯು ಮರ್ತ್ಯರಿಗೆ.
Summer sun, monsoon rain, life and death: the verse gathers opposing pairs into a single ‘I’. Shankara reads the first line in the form of the sun: with some rays he burns, he holds back the rain for eight months and releases it in the monsoon. Immortality is for the gods, death for mortals.
‘ಸದಸಚ್ಚಾಹಂ’, ಸತ್ತೂ ಅಸತ್ತೂ ನಾನೇ ಎಂಬ ಕೊನೆಯ ಮಾತಿಗೆ ಮೂರು ಅರ್ಥಗಳು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಯಾವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇರುವುದೋ ಅದು ಸತ್, ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದು ಅಸತ್. ಭಗವಂತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲದವನು ಎಂದು ಇದರ ಅರ್ಥವಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಸತ್ ಎಂದರೆ ಈಗಿರುವುದು, ಅಸತ್ ಎಂದರೆ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಬರುವುದು. ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಚೇತನ ಅಚೇತನಗಳು ಅವನ ಶರೀರ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಸತ್ ಎಂದರೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕಾರ್ಯ, ಅಸತ್ ಎಂದರೆ ಪ್ರಕಟವಾಗದ ಕಾರಣ.
The closing words, ‘sad asac chaham’, I am being and non-being, have three readings. For Shankara ‘sat’ is what exists in some relation, and ‘asat’ its opposite. He warns that this does not mean the Lord is wholly non-existent. For Ramanuja ‘sat’ is what is present now, and ‘asat’ what was and what is yet to come. All sentient and insentient things in every state are his body. For Madhva ‘sat’ is the manifest effect, and ‘asat’ the unmanifest cause.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಅಮೃತವೂ ಮೃತ್ಯುವೂ ನಾನೇ’ ಎಂಬ ಮಾತು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಔಷಧ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜೀವ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮಾಣ ಮೀರಿದರೆ ವಿಷವಾಗುತ್ತದೆ.
‘I am immortality and death’ recalls an old truth of medicine. The same drug saves life in the right dose and becomes poison when the dose is exceeded.
ನೀರು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯದಿದ್ದರೆ ಬಿಸಿಲಿನ ಆಘಾತ, ಆದರೆ ಹೃದಯ ಅಥವಾ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ನೀರು ಎಂಬುದನ್ನು ವೈದ್ಯರೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಒಳ್ಳೆಯದು ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು, ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿದೆ.
Water is the same. Too little in summer brings heatstroke, but for those with heart or kidney disease, how much to drink is for the doctor to say. Good and harm can live in the same thing, and the difference lies in the measure.