ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಪತ್ರಂ ಪುಷ್ಪಂ ಫಲಂ ತೋಯಂ ಯೋ ಮೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ।
ತದಹಂ ಭಕ್ತ್ಯುಪಹೃತಮಶ್ನಾಮಿ ಪ್ರಯತಾತ್ಮನಃ ॥ 26 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति।
तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः ॥ 26 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati|
tadahaṃ bhaktyupahṛtamaśnāmi prayatātmanaḥ || 26 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯಃ ಮೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ (यः मे भक्त्या, yaḥ me bhaktyā) = ಯಾರು ನನಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ (whoever, with devotion, to me)
- ಪತ್ರಂ ಪುಷ್ಪಂ ಫಲಂ ತೋಯಂ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ (पत्रं पुष्पं फलं तोयं प्रयच्छति, patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ prayacchati) = ಎಲೆ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ (offers a leaf, a flower, a fruit, water)
- ಪ್ರಯತಾತ್ಮನಃ ಭಕ್ತ್ಯುಪಹೃತಂ ತತ್ (प्रयतात्मनः भक्त्युपहृतं तत्, prayatātmanaḥ bhaktyupahṛtaṃ tat) = ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನ ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಅದನ್ನು (that offering of devotion from one pure in heart)
- ಅಹಮ್ ಅಶ್ನಾಮಿ (अहम् अश्नामि, aham aśnāmi) = ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ (I accept)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾರು ನನಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲೆ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನ ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಅದನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Whoever offers me with devotion a leaf, a flower, a fruit or water, that offering of devotion from one pure in heart I accept.
ಶ್ಲೋಕ 9.26ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 9.26
ಗೀತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸೋಮಯಾಗ, ತುಪ್ಪ, ಮಂತ್ರಗಳ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಬಡವನ ಬಳಿಯೂ ಇರುವ ನಾಲ್ಕು ವಸ್ತುಗಳು: ಎಲೆ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ನೀರು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇದನ್ನು ಭಗವಂತನ ಆರಾಧನೆ ಸುಲಭ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ, ‘ಪ್ರಯತಾತ್ಮ’ ಅವರಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಬುದ್ಧಿಯವನು.
One of the most loved verses of the Gita. After the soma rites, ghee and mantras of the earlier verses, here are four things that even the poor man has: a leaf, a flower, a fruit, water. Shankara reads it as proof that the Lord is easy to worship, and ‘prayatatma’ for him is one of pure understanding.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮೃದುವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಬಯಕೆಗಳೂ ಈಡೇರಿರುವ, ತನ್ನದೇ ಅಳತೆಯಿಲ್ಲದ ಆನಂದದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ಭಕ್ತ ಕೊಟ್ಟ ಆ ಎಲೆಯನ್ನು, ಮನಸ್ಸು ಊಹಿಸಲೂ ಆಗದ ಪ್ರಿಯವಾದ ವಸ್ತು ಸಿಕ್ಕಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಶಾಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧಿಸಿದ ಎಲೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. ಆದರೆ ಮುಖ್ಯ ಭಾವ ಒಂದೇ, ‘ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ನಾನು ತೃಪ್ತ’.
Ramanuja’s explanation grows very tender here. The Lord of all, whose every desire is fulfilled, dwelling in his own boundless joy, receives the leaf the devotee gives as though he had found something dear beyond the reach of imagining. Madhva adds a caution: offering leaves and flowers forbidden by scripture is a fault. But the central feeling is the same: ‘by devotion alone I am satisfied’.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಿದುರನ ಮನೆಯ ಊಟ, ಕುಚೇಲನ ಅವಲಕ್ಕಿ, ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಈ ಕಥೆಗಳೆಲ್ಲ ಇದೇ ಶ್ಲೋಕದ ವಿಸ್ತಾರ. ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಯಾವ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಂಬುದೇ ಮುಖ್ಯ.
The meal at Vidura’s house, Kuchela’s beaten rice: these stories of our tradition all unfold this very verse. What matters is not how much was given, but with what heart.
ಗುಣಮುಖರಾದ ರೋಗಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಹಣ್ಣು, ಒಂದು ಹೂವು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಬೆಲೆ ಯಾವ ದುಬಾರಿ ಉಡುಗೊರೆಗೂ ಕಡಿಮೆಯಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟರೆ ಪೂಜೆಯಾಗಬಲ್ಲದು.
Patients who have recovered sometimes bring a fruit or a flower. Its worth is no less than any costly gift. Even a glass of water handed to an elder at home can become worship when given with love.