ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ನ ಚ ಮತ್ಸ್ಥಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಪಶ್ಯ ಮೇ ಯೋಗಮೈಶ್ವರಮ್।
ಭೂತಭೃನ್ನ ಚ ಭೂತಸ್ಥೋ ಮಮಾತ್ಮಾ ಭೂತಭಾವನಃ ॥ 5 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम्।
भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः ॥ 5 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
na ca matsthāni bhūtāni paśya me yogamaiśvaram|
bhūtabhṛnna ca bhūtastho mamātmā bhūtabhāvanaḥ || 5 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ನ ಚ ಮತ್ಸ್ಥಾನಿ ಭೂತಾನಿ (न च मत्स्थानि भूतानि, na ca matsthāni bhūtāni) = ಜೀವಿಗಳು ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಯೂ ಇಲ್ಲ (nor do beings dwell in me)
- ಮೇ ಐಶ್ವರಂ ಯೋಗಂ ಪಶ್ಯ (मे ऐश्वरं योगं पश्य, me aiśvaraṃ yogaṃ paśya) = ನನ್ನ ಈಶ್ವರೀಯ ಯೋಗವನ್ನು ನೋಡು (behold my divine power)
- ಭೂತಭೃತ್ ನ ಚ ಭೂತಸ್ಥಃ (भूतभृत् न च भूतस्थः, bhūtabhṛt na ca bhūtasthaḥ) = ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊರುವವನು, ಆದರೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಲ್ಲದವನು (sustaining beings, yet not dwelling in them)
- ಮಮ ಆತ್ಮಾ ಭೂತಭಾವನಃ (मम आत्मा भूतभावनः, mama ātmā bhūtabhāvanaḥ) = ನನ್ನ ಆತ್ಮವೇ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು (my self is what brings beings into being)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಜೀವಿಗಳು ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಈಶ್ವರೀಯ ಯೋಗವನ್ನು ನೋಡು: ನನ್ನ ಆತ್ಮ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊರುತ್ತದೆ, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
And yet beings do not dwell in me. Behold my divine power: my self sustains beings and brings them into being, yet does not dwell in them.
ಶ್ಲೋಕ 9.5ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 9.5
ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ‘ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ನನ್ನಲ್ಲಿವೆ’ ಎಂದಿತ್ತು, ಈಗ ‘ಅವು ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ’. ಈ ತಿರುವನ್ನು ಭಗವಂತ ತಾನೇ ‘ಪಶ್ಯ ಮೇ ಯೋಗಮೈಶ್ವರಂ’, ನನ್ನ ಈಶ್ವರೀಯ ಯೋಗವನ್ನು ನೋಡು ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
The last verse said ‘all beings are in me’, and now ‘they are not in me’. The Lord himself presents this turn as a wonder: ‘pashya me yogam aishvaram’, behold my divine power.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಇದು ಆತ್ಮದ ಅಸಂಗತ್ವದ ಹೇಳಿಕೆ. ‘ಅಸಂಗೋ ನ ಹಿ ಸಜ್ಜತೇ’, ಅಂಟದ ಅವನು ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಅವರು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ‘ನನ್ನ ಆತ್ಮ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಲೋಕದ ರೂಢಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಮಾತು ಮಾತ್ರ, ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಬೇರೊಂದು ಆತ್ಮ ಇದೆ ಎಂದಲ್ಲ.
For Shankara this states the non-attachment of the self. He cites the scripture ‘asango na hi sajjate’, the unattached one clings to nothing. ‘My self’ is only a phrase that follows common usage, not a claim that the self has another self.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಮಡಕೆ ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ. ‘ನನ್ನ ಆತ್ಮ’ ಎಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಭಗವಂತನ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪ. ಅದೇ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಹೊತ್ತು, ನಿಯಮಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಉಪಕಾರವೂ ಆಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ’ ಎಂದರೆ ವಸ್ತುಗಳು ನೆಲವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಅವನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ‘ನನ್ನ ಆತ್ಮ’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅವರು ಅವನ ದೇಹವೇ ಭೂತಭಾವನ ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja explains ‘not in me’ this way: I do not hold them as a pot holds water, I hold them by my will. ‘My self’ for him is the resolve of the Lord’s mind. It is this that brings beings into being, bears them and governs them, and he needs no benefit from them. For Madhva ‘not in me’ means they do not rest touching him as things rest touching the ground. At ‘my self’ he reads that his very body is what brings beings into being.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹೊರುವುದು ಮತ್ತು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ತಂದೆತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕನ್ನು ಹೊರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ಎಂದು ಹಿಡಿದಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
Bearing and clinging are different things. Good parents bear their children’s lives, but do not hold them as their property.
ಆರೈಕೆಯ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಈ ಸಮತೋಲನ ಬೇಕು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೊರಬೇಕು, ಆದರೆ ತಮ್ಮದೇ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರ ದಣಿವು ಒಂದು ನಿಜವಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ.
Caregiving needs this balance too. Those who look after elders at home must carry them with love, but not cling so tightly that they lose their own health. Caregiver exhaustion is a real health problem.