ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಬಳ, ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ಷ, ಇನ್ನೊಂದು ತುತ್ತು ಎಂದು ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಅತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ. ಅದಲ್ಲದೆ ಹೋದವರು, ಹೋಗುತ್ತಿರುವವರು ಮತ್ತು ಹೋಗುವವರು ಎಂದು ಮೂರು ಕಾಲಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಧನೇಷು ಜೀವಿತವ್ಯೇಷು ಸ್ತ್ರೀಷು ಭೋಜನವೃತ್ತಿಷು
ಅತೃಪ್ತಾ ಮಾನವಾಃ ಸರ್ವೇ ಯಾತಾ ಯಾಸಂತಿ ಯಾಂತಿ ಚ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
धनेषु जीवितव्येषु स्त्रीषु भोजनवृत्तिषु
अतृप्ता मानवाः सर्वे याता यासन्ति यान्ति च
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dhaneṣu jīvitavyeṣu strīṣu bhojanavṛttiṣu
atṛptā mānavāḥ sarve yātā yāsanti yānti ca
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಧನೇಷು (धनेषु, dhaneṣu) = ಹಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in wealth)
- ಜೀವಿತವ್ಯೇಷು (जीवितव्येषु, jīvitavyeṣu) = ಬದುಕುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in living)
- ಸ್ತ್ರೀಷು (स्त्रीषु, strīṣu) = ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in the matter of women)
- ಭೋಜನವೃತ್ತಿಷು (भोजनवृत्तिषु, bhojanavṛttiṣu) = ಆಹಾರದ ಅಭ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಜೀವನಾಧಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ [ಭೋಜನ + ವೃತ್ತಿ] (in the habit of eating or in livelihood [bhojana and vritti])
- ಅತೃಪ್ತಾ (अतृप्ता, atṛptā) = ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿ (unsatisfied)
- ಮಾನವಾಃ (मानवाः, mānavāḥ) = ಮನುಷ್ಯರು (human beings)
- ಸರ್ವೇ (सर्वे, sarve) = ಎಲ್ಲರೂ (all)
- ಯಾತಾ (याता, yātā) = ಹೋದರು (have gone)
- ಯಾಸಂತಿ (यासन्ति, yāsanti) = ಹೋಗುವರು (ಮುದ್ರಿತ ರೂಪ) (will go (the printed form))
- ಯಾಂತಿ (यान्ति, yānti) = ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ (are going)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಣ, ಬದುಕು, ಸ್ತ್ರೀ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನಾಧಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರು ತೃಪ್ತಿ ಕಾಣದೆಯೇ ಹೋದರು, ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹೋಗುವರು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
In wealth, in life, in women, and in the matter of food and livelihood, all human beings have gone unsatisfied, are going so, and will go so.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಹೋದರು, ಹೋಗುವರು, ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮೂರು ರೂಪಗಳು ಹಿಂದೆ, ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಮೂರನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ ಎಂಬ ಒತ್ತು ಇದರಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
The three forms, have gone, will go and are going, cover past, future and present. That gives the emphasis that no one is an exception.
ಭೋಜನವೃತ್ತಿ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಆಹಾರದ ಅಭ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಜೀವನೋಪಾಯ ಎಂಬ ಎರಡೂ ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯ. ಯಾವುದು ಕವಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ನಾವು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾರೆವು, ಹಾಗಾಗಿ ಎರಡನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
The word bhojanavritti may mean the habit of eating or a means of livelihood. We cannot say with certainty which the poet meant, so we have given both.
ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಯಾಸಂತಿ ಎಂದು ಇದೆ. ಇದು ಯಾಸ್ಯಂತಿ ಎಂಬುದರ ಮುದ್ರಣದೋಷ ಇರಬಹುದು. ನಾವು ಮುದ್ರಣದ ಪಾಠವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪಾಠ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ ಇದೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು.
The printed book reads yasanti. This may be a misprint for yasyanti. We have followed the printed reading, which may be slightly uncertain.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 168. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 168. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದಷ್ಟು ವರ್ಷದ ಬದುಕನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ತೃಪ್ತಿ ಎಂದರೆ ಇರುವುದನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಜೀವಿಸುವುದು, ಇನ್ನಷ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವುದಲ್ಲ.
Many people in a clinic long for a few more years of life. Contentment is living fully what we have, not waiting for more.
ಆಸೆ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಓಡುವುದು ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವಭಾವ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
The verse does not call desire wrong. It says that running on without contentment is human nature. Recognising that is the first step.

