ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರೋಗಿ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಮೆಲುದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ಅದು ಆ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬಾರದು ಎಂಬುದು ಯಾರೂ ಹೇಳದ ನಿಯಮ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಹೇಳದ ನಿಯಮಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ. ಅದಲ್ಲದೆ ಏಳು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ: ಬಹಿರಂಗ ಮಾಡಬಾರದು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಸಿದ್ಧಮಂತ್ರೌಷಧಂ ಧರ್ಮಂ ಗೃಹಚ್ಛಿದ್ರಂ ಚ ಮೈಥುನಮ್
ಕುಭುಕ್ತಿಂ ಕುಶ್ರುತಂ ಚೈವ ವಚನಂ ನ ಪ್ರಕಾಶಯೇತ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
सिद्धमन्त्रौषधं धर्मं गृहच्छिद्रं च मैथुनम्
कुभुक्तिं कुश्रुतं चैव वचनं न प्रकाशयेत्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
siddhamantrauṣadhaṃ dharmaṃ gṛhacchidraṃ ca maithunam
kubhuktiṃ kuśrutaṃ caiva vacanaṃ na prakāśayet
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸಿದ್ಧಮಂತ್ರೌಷಧಂ (सिद्धमन्त्रौषधं, siddhamantrauṣadhaṃ) = ಫಲ ಕಂಡ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಔಷಧ [ಸಿದ್ಧಮಂತ್ರ + ಔಷಧಂ] (a proven mantra and a remedy [siddhamantra and aushadham])
- ಧರ್ಮಂ (धर्मं, dharmaṃ) = ಧರ್ಮಾಚರಣೆ (one’s religious practice)
- ಗೃಹಚ್ಛಿದ್ರಂ (गृहच्छिद्रं, gṛhacchidraṃ) = ಮನೆಯ ದೋಷ, ಕುಂದು (the faults of one’s household)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಮೈಥುನಮ್ (मैथुनम्, maithunam) = ದಾಂಪತ್ಯದ ಖಾಸಗಿ ವಿಷಯ (the private side of married life)
- ಕುಭುಕ್ತಿಂ (कुभुक्तिं, kubhuktiṃ) = ಕೆಟ್ಟ ಊಟ (a bad meal)
- ಕುಶ್ರುತಂ (कुश्रुतं, kuśrutaṃ) = ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಕೇಳಿದ (ill heard)
- ಚೈವ (चैव, caiva) = ಮತ್ತು ಕೂಡ [ಚ + ಏವ] (and also [ca and eva])
- ವಚನಂ (वचनं, vacanaṃ) = ಮಾತನ್ನು (word, remark)
- ನ (न, na) = ಬಾರದು (not)
- ಪ್ರಕಾಶಯೇತ್ (प्रकाशयेत्, prakāśayet) = ಬಹಿರಂಗ ಮಾಡಬೇಕು (one should disclose)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಫಲ ಕಂಡ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಔಷಧ, ಧರ್ಮಾಚರಣೆ, ಮನೆಯ ದೋಷ, ದಾಂಪತ್ಯದ ಖಾಸಗಿ ವಿಷಯ, ಕೆಟ್ಟ ಊಟ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಕೇಳಿದ ಮಾತು, ಇವನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಮಾಡಬಾರದು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A proven mantra and remedy, one’s religious practice, the faults of one’s household, the private side of married life, a bad meal and an ill-heard remark: none of these should be disclosed.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಸಿದ್ಧಮಂತ್ರ ಎಂದರೆ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮಂತ್ರ. ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಮಾಡಿದರೆ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆ. ಇದು ನಂಬಿಕೆಯ ಮಾತು, ನಾವು ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
A siddha mantra is one seen by experience to bear fruit. It was an old belief that disclosing it weakens its power. This is a matter of belief, and we do not endorse it.
ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳ ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತ. ಕುಭುಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಊಟ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಊಟ ಎನ್ನಬಹುದು. ಕುಶ್ರುತ ಎಂದರೆ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಕೇಳಿದ ಮಾತು. ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ.
The sense of the last two items is a little uncertain. Kubhukti may be a bad meal or a meal got by poor means. Kushruta is something ill heard. We have followed the usual sense.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 167. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 167. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಯ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ವೃತ್ತಿಯ ನೀತಿ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಮನೆಯ ವಿಷಯ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರಲಿ.
A doctor guarding a patient’s confidence is a professional ethic. The verse says the same thing on a wider footing: let household matters stay in the household.
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಇದರ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಗುಟ್ಟು ಕಾಯುವುದು ಬೇರೆ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ಬೇರೆ. ಒಂದು ಗೌರವದ ಭಾಗ, ಇನ್ನೊಂದು ಮರೆಮಾಚುವಿಕೆ.
It does not mean everything must be hidden. Keeping a confidence is one thing, telling a lie another. The first is part of respect, the second is concealment.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ