ಬಿಸಿ ಹಾಲು ಕುಡಿದು ನಾಲಿಗೆ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡ ಮಗು ಮರುದಿನ ತಣ್ಣಗಿನ ಬಟ್ಟಲನ್ನೂ ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ತಾಯಂದಿರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಾತು.
ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಮಗುವನ್ನು, ಕೆಟ್ಟವರಿಂದ ನೊಂದ ಮನುಷ್ಯರ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಇಡುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದುರ್ಜನದೂಷಿತಮನಸಾಂ ಪುಂಸಾಂ ಸುಜನೇಽಪಿ ನಾಸ್ತಿ ವಿಶ್ವಾಸಃ
ಬಾಲಃ ಪಯಸಾ ದಗ್ಧೋ ದಧ್ಯಪಿ ಫೂತ್ಕೃತ್ಯ ಭಕ್ಷಯತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दुर्जनदूषितमनसां पुंसां सुजनेऽपि नास्ति विश्वासः
बालः पयसा दग्धो दध्यपि फूत्कृत्य भक्षयति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
durjanadūṣitamanasāṃ puṃsāṃ sujane’pi nāsti viśvāsaḥ
bālaḥ payasā dagdho dadhyapi phūtkṛtya bhakṣayati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದುರ್ಜನದೂಷಿತಮನಸಾಂ (दुर्जनदूषितमनसां, durjanadūṣitamanasāṃ) = ದುರ್ಜನರಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವರ (of those whose minds were spoilt by the wicked)
- ಪುಂಸಾಂ (पुंसां, puṃsāṃ) = ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ (for men)
- ಸುಜನೇಽಪಿ (सुजनेऽपि, sujane’pi) = ಸಜ್ಜನನಲ್ಲೂ (even in a good man)
- ನಾಸ್ತಿ (नास्ति, nāsti) = ಇಲ್ಲ (there is not)
- ವಿಶ್ವಾಸಃ (विश्वासः, viśvāsaḥ) = ನಂಬಿಕೆ (trust)
- ಬಾಲಃ (बालः, bālaḥ) = ಮಗು (a child)
- ಪಯಸಾ (पयसा, payasā) = ಹಾಲಿನಿಂದ (by milk)
- ದಗ್ಧೋ (दग्धो, dagdho) = ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡವನು (who has been burnt)
- ದಧ್ಯಪಿ (दध्यपि, dadhyapi) = ಮೊಸರನ್ನೂ (even curd)
- ಫೂತ್ಕೃತ್ಯ (फूत्कृत्य, phūtkṛtya) = ಊದಿ (blowing on it)
- ಭಕ್ಷಯತಿ (भक्षयति, bhakṣayati) = ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ (eats)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದುರ್ಜನರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ನೊಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸಜ್ಜನನಲ್ಲೂ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಲಿನಿಂದ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡ ಮಗು ಮೊಸರನ್ನೂ ಊದಿ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
For men whose minds have been spoilt by the wicked, there is no trust even in a good man. A child burnt by milk eats even curd only after blowing on it.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಹಾಲು ಬಿಸಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಮೊಸರು ತಂಪು. ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಬಂದ ಭಯ ಹೊಸ ವಸ್ತುವಿಗೂ ಅಂಟುವುದನ್ನು ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಂತೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ.
Milk is hot and curd is cool. The poet catches, almost as psychology, how a fear learnt from heat clings to a new thing.
ಇದೇ ಭಾವ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಬೆಕ್ಕು ಮೊಸರಿಗೂ ಹೆದರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಗಾದೆಯಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ನೊಂದ ಜನರ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ.
The same thought is heard in Kannada as a proverb about the cat burnt by milk. The verse brings it to the matter of hurt people.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 56. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 56. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೆಟ್ಟ ಅನುಭವ ಆದವರು ಹೊಸ ಸ್ನೇಹ, ಹೊಸ ವೈದ್ಯರು, ಹೊಸ ಕೆಲಸದ ಜಾಗವನ್ನು ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡುವುದು ಸಹಜ. ಅದನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಸಹನೆಯಿಂದ ಇರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
It is natural for someone with a bad experience to look warily at a new friend, a new doctor or a new workplace. Patience is the right response when we see it.
ಅದೇ ಅಳುಕು ನಮ್ಮದಾದಾಗ, ಕೆಲವು ಸಜ್ಜನರನ್ನು ನಾವು ದೂರ ಇಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂದು ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಊದುವುದು ಬೇರೆ, ಉಣ್ಣದೇ ಇರುವುದು ಬೇರೆ.
When the wariness is our own, we should ask whether we are keeping some good people at a distance. Blowing on the curd is one thing, refusing to eat it another.