ಎಷ್ಟೇ ಅನುಭವಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೂಡ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸವಿಮಾತಿಗೆ ಮರುಳಾಗಿ ತಪ್ಪು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ವಯಸ್ಸು, ವಿದ್ಯೆ ಯಾವುದೂ ಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ದುರ್ಜನನನ್ನು ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ದೊಡ್ಡವರನ್ನೂ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೇ ಹೋಲಿಕೆಯ ತಿರುಳು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಮಾಯಾಮಯಃ ಪ್ರಕೃತ್ಯೈವ ರಾಗದ್ವೇಷಮದಾಕುಲಃ
ಮಹತಾಮಪಿ ಮೋಹಾಯ ಸಂಸಾರ ಇವ ದುರ್ಜನಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
मायामयः प्रकृत्यैव रागद्वेषमदाकुलः
महतामपि मोहाय संसार इव दुर्जनः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
māyāmayaḥ prakṛtyaiva rāgadveṣamadākulaḥ
mahatāmapi mohāya saṃsāra iva durjanaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮಾಯಾಮಯಃ (मायामयः, māyāmayaḥ) = ಮಾಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನು (made of illusion)
- ಪ್ರಕೃತ್ಯೈವ (प्रकृत्यैव, prakṛtyaiva) = ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ (by his very nature)
- ರಾಗದ್ವೇಷಮದಾಕುಲಃ (रागद्वेषमदाकुलः, rāgadveṣamadākulaḥ) = ರಾಗ, ದ್ವೇಷ, ಮದಗಳಿಂದ ಕಲಕಿದವನು (stirred by desire, hatred and pride)
- ಮಹತಾಮಪಿ (महतामपि, mahatāmapi) = ದೊಡ್ಡವರಿಗೂ (even for the great)
- ಮೋಹಾಯ (मोहाय, mohāya) = ಮೋಹ ಹುಟ್ಟಿಸಲು (for bewildering)
- ಸಂಸಾರ (संसार, saṃsāra) = ಸಂಸಾರ (worldly existence)
- ಇವ (इव, iva) = ಹಾಗೆ (like)
- ದುರ್ಜನಃ (दुर्जनः, durjanaḥ) = ದುರ್ಜನ (the wicked man)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದುರ್ಜನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಮಾಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನು, ರಾಗ ದ್ವೇಷ ಮದಗಳಿಂದ ಕಲಕಿದವನು. ದೊಡ್ಡವರಿಗೂ ಮೋಹ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಂಸಾರದಂತೆ ಅವನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The wicked man is by his very nature full of illusion and stirred by desire, hatred and pride. Like worldly existence he bewilders even the great.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ರಾಗ, ದ್ವೇಷ, ಮದ ಇವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕದಡುವ ಮೂರು ಭಾವಗಳು. ಸಂಸಾರದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನೇ ಇದೇ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸುವ ರೂಢಿ ಇದೆ, ಅದನ್ನೇ ಕವಿ ದುರ್ಜನನಿಗೆ ತೊಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Raga, dvesha and mada are three feelings that muddy the mind. It is customary to describe worldly life itself in these words, and the poet has clothed the wicked man in them.
ಮಾಯಾಮಯ ಎಂದರೆ ಮಾಯೆಯೇ ರೂಪವಾದವನು. ಮೋಹಾಯ ಎಂಬ ಪದ ಹೋಲಿಕೆಯ ಬಿಂದು. ಸಂಸಾರ ಮತ್ತು ದುರ್ಜನ ಇಬ್ಬರೂ ಹತ್ತಿರ ಹೋದವರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
Mayamaya means one whose very form is illusion. The word mohaya is the point of the comparison. Worldly life and the wicked man both draw in whoever comes near.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 56. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 56. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸವಿಮಾತಿಗೆ ಮರುಳಾಗುವುದು ವಿದ್ಯಾವಂತರಿಗೂ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರ ಮಾತು ತುಂಬ ಹಿತವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ನಡೆಯೂ ಹಾಗೇ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನೋಡಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು.
Falling for sweet words is not avoided even by the learned. When someone’s speech sounds very agreeable, we can wait a while and see whether his conduct matches before we decide.
ಶ್ಲೋಕ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಬೈಯುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಅಲ್ಲ. ದುರ್ಜನನ ಸೆಳೆತ ಎಷ್ಟು ಬಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಅದು ಒಂದು ಪರಿಚಿತ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾತ್ರ.
Scolding worldly life is not the main aim of the verse. It is only a familiar comparison to show how strong the pull of the wicked man is.