ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗ ಶಿವನನ್ನು ನೆನೆಯುವ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇದು.
ಹುಟ್ಟು ಸಾವಿನ ಚಕ್ರದ ಭಯವನ್ನು ಹರಿಸುವವನು, ಗಂಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಎತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಏರಿದವನು ಎಂದು ಶಿವನ ರೂಪವನ್ನು ಮುಂಜಾನೆ ನೆನೆಯುತ್ತೇವೆ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಾತಃ ಸ್ಮರಾಮಿ ಭವಭೀತಿಹರಂ ಸುರೇಶಂ
ಗಂಗಾಧರಂ ವೃಷಭವಾಹನಮಂಬಿಕೇಶಮ್ ।
ಖಟ್ವಾಂಗಶೂಲವರದಾಭಯಹಸ್ತಮೀಶಂ
ಸಂಸಾರರೋಗಹರಮೌಷಧಮದ್ವಿತೀಯಮ್ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
प्रातः स्मरामि भवभीतिहरं सुरेशं
गंगाधरं वृषभवाहनमंबिकेशम् ।
खट्वांगशूलवरदाभयहस्तमीशं
संसाररोगहरमौषधमद्वितीयम् ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
prātaḥ smarāmi bhavabhītiharaṃ sureśaṃ
gaṃgādharaṃ vṛṣabhavāhanamaṃbikeśam |
khaṭvāṃgaśūlavaradābhayahastamīśaṃ
saṃsārarogaharamauṣadhamadvitīyam ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪ್ರಾತಃ (प्रातः, prātaḥ) = ಮುಂಜಾನೆ (at dawn)
- ಸ್ಮರಾಮಿ (स्मरामि, smarāmi) = ನೆನೆಯುತ್ತೇವೆ (we remember)
- ಭವಭೀತಿಹರಂ (भवभीतिहरं, bhavabhītiharaṃ) = ಹುಟ್ಟು ಸಾವಿನ ಸಂಸಾರದ ಭಯವನ್ನು ಹರಿಸುವವನನ್ನು (who removes the fear of worldly existence)
- ಸುರೇಶಂ (सुरेशं, sureśaṃ) = ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನು (the lord of the gods)
- ಗಂಗಾಧರಂ (गंगाधरं, gaṃgādharaṃ) = ಗಂಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನನ್ನು (who bears the Ganga)
- ವೃಷಭವಾಹನಮಂಬಿಕೇಶಂ (वृषभवाहनमंबिकेशं, vṛṣabhavāhanamaṃbikeśaṃ) = ಎತ್ತನ್ನು ವಾಹನವಾಗಿ ಉಳ್ಳವನನ್ನು, ಅಂಬಿಕೆಯ ಒಡೆಯನನ್ನು (ವೃಷಭವಾಹನಂ + ಅಂಬಿಕೇಶಂ) (who rides the bull, the lord of Ambika)
- ಖಟ್ವಾಂಗಶೂಲವರದಾಭಯಹಸ್ತಮೀಶಂ (खट्वांगशूलवरदाभयहस्तमीशं, khaṭvāṃgaśūlavaradābhayahastamīśaṃ) = ಖಟ್ವಾಂಗ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದ, ವರ ಮತ್ತು ಅಭಯ ನೀಡುವ ಕೈಗಳುಳ್ಳ ಈಶನನ್ನು (ಹಸ್ತಂ + ಈಶಂ) (Isha, whose hands hold the khatvanga and the trident, and give boons and freedom from fear)
- ಸಂಸಾರರೋಗಹರಮೌಷಧಮದ್ವಿತೀಯಂ (संसाररोगहरमौषधमद्वितीयं, saṃsārarogaharamauṣadhamadvitīyaṃ) = ಸಂಸಾರವೆಂಬ ರೋಗವನ್ನು ಹರಿಸುವ, ಎರಡನೆಯದಿಲ್ಲದ ಔಷಧವನ್ನು (ಸಂಸಾರರೋಗಹರಂ + ಔಷಧಂ + ಅದ್ವಿತೀಯಂ) (the matchless medicine that removes the disease of worldly existence)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮುಂಜಾನೆ ನಾವು ಸುರೇಶನನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತೇವೆ. ಅವನು ಭವದ ಭಯವನ್ನು ಹರಿಸುವವನು. ಗಂಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು. ಎತ್ತನ್ನು ವಾಹನ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅಂಬಿಕೆಯ ಒಡೆಯ. ಅವನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಖಟ್ವಾಂಗ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲವಿದೆ. ಒಂದು ಕೈ ವರ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಸಾರವೆಂಬ ರೋಗಕ್ಕೆ ಅವನೇ ಒಂದೇ ಒಂದು ಔಷಧ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
At dawn we remember the lord of the gods. He removes the fear of worldly existence. He bears the Ganga and rides the bull, and he is the lord of Ambika. In his hands are the khatvanga and the trident, and two of them give boons and fearlessness. For the disease of worldly existence he is the one matchless medicine.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse
ಇದು ಶಿವನ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣ ಶ್ಲೋಕ. ಇದೊಂದು ಮೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಎಂದು ತಾಣಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
This is the morning-remembrance verse of Shiva. Websites show it as the first of a three-verse hymn. We give only the first verse here.
ಸಂಸಾರರೋಗ ಎಂದರೆ ಹುಟ್ಟು ಸಾವಿನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ಬಂಧನ. ಇದು ದೇಹದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ. ದೇಹದ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬದಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
Samsara-roga means the bondage of a mind caught in the cycle of birth and death. It is not about bodily illness. Prayer does not replace medical treatment, so please seek a doctor’s advice and care.
ಖಟ್ವಾಂಗ ಎಂದರೆ ಶಿವನು ಹಿಡಿಯುವ ಕಾಲು ಮುರಿದ ಮಂಚದ ಆಕಾರದ ಆಯುಧ. ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಕಾಗುಣಿತ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
The khatvanga is the club shaped like a bed-leg that Shiva carries. The spelling of some words differs slightly across editions.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ಕೂಡಲೇ ಫೋನ್ ಹಿಡಿಯುವ ಮೊದಲು ಈ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.
Before reaching for the phone on waking, we can say these four lines. It opens the day to a calm mind.
ಭಯ ಹರಿಯುವುದು ಎಂದರೆ ಕೆಲಸ ಬಿಡುವುದು ಎಂದಲ್ಲ. ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
Freedom from fear does not mean giving up effort. Along with faith, we also act in the ordinary way.