ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ತನೀಯಾಂಸಂ ಪಾಂಸುಂ ತವ ಚರಣಪಂಕೇರುಹಭವಂ
ವಿರಿಂಚಿಃ ಸಂಚಿನ್ವನ್ ವಿರಚಯತಿ ಲೋಕಾನವಿಕಲಮ್ ।
ವಹತ್ಯೇನಂ ಶೌರಿಃ ಕಥಮಪಿ ಸಹಸ್ರೇಣ ಶಿರಸಾಂ
ಹರಃ ಸಂಕ್ಷುಭ್ಯೈನಂ ಭಜತಿ ಭಸಿತೋದ್ಧೂಲನವಿಧಿಮ್ ॥ 2 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
तनीयांसं पांसुं तव चरणपङ्केरुहभवं
विरिञ्चिः सञ्चिन्वन् विरचयति लोकानविकलम् ।
वहत्येनं शौरिः कथमपि सहस्रेण शिरसां
हरः सङ्क्षुभ्यैनं भजति भसितोद्धूलनविधिम् ॥ 2 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
tanīyāṃsaṃ pāṃsuṃ tava caraṇapaṅkeruhabhavaṃ
viriñciḥ sañcinvan viracayati lokānavikalam |
vahatyenaṃ śauriḥ kathamapi sahasreṇa śirasāṃ
haraḥ saṅkṣubhyainaṃ bhajati bhasitoddhūlanavidhim || 2 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತನೀಯಾಂಸಮ್ (तनीयांसम्, tanīyāṃsam) = ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ (most minute)
- ಪಾಂಸುಮ್ (पांसुम्, pāṃsum) = ಧೂಳನ್ನು (the dust)
- ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
- ಚರಣಪಂಕೇರುಹ (चरणपङ्केरुह, caraṇapaṅkeruha) = ಪಾದ ಕಮಲ (lotus feet)
- ಭವಮ್ (भवम्, bhavam) = ಉದ್ಭವಿಸಿದ (arising from)
- ವಿರಿಂಚಿಃ (विरिञ्चिः, viriñciḥ) = ಬ್ರಹ್ಮ (Brahma)
- ಸಂಚಿನ್ವನ್ (सञ्चिन्वन्, sañcinvan) = ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ (gathering)
- ವಿರಚಯತಿ (विरचयति, viracayati) = ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ (creates)
- ಲೋಕಾನ್ (लोकान्, lokān) = ಲೋಕಗಳನ್ನು (the worlds)
- ಅವಿಕಲಮ್ (अविकलम्, avikalam) = ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ (flawlessly)
- ವಹತಿ (वहति, vahati) = ಹೊರುತ್ತಾನೆ (carries)
- ಏನಮ್ (एनम्, enam) = ಇದನ್ನು (this)
- ಶೌರಿಃ (शौरिः, śauriḥ) = ವಿಷ್ಣು (Vishnu)
- ಕಥಮಪಿ (कथमपि, kathamapi) = ಹೇಗೋ (somehow)
- ಸಹಸ್ರೇಣ (सहस्रेण, sahasreṇa) = ಸಾವಿರದಿಂದ (with a thousand)
- ಶಿರಸಾಮ್ (शिरसाम्, śirasām) = ಆದಿಶೇಷನ ಹೆಡೆಗಳ (of the heads of Adisesha)
- ಹರಃ (हरः, haraḥ) = ಶಿವ (Shiva)
- ಸಂಕ್ಷುಭ್ಯ (सङ्क्षुभ्य, saṅkṣubhya) = ಪ್ರಳಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಭಸವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡಿಸಿ (having agitated this during pralaya)
- ಏನಮ್ (एनम्, enam) = ಇದನ್ನು (this dust)
- ಭಜತಿ (भजति, bhajati) = ಮಾಡುತ್ತಾನೆ (performs)
- ಭಸಿತೋದ್ಧೂಲನ (भसितोद्धूलन, bhasitoddhūlana) = ಭಸ್ಮವನ್ನು ಲೇಪಿಸುವ (smearing with sacred ash)
- ವಿಧಿಮ್ (विधिम्, vidhim) = ಆಚರಣೆ/ವಿಧಿ (ritual/injunction)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಬ್ರಹ್ಮನು ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಧೂಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅದರಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲದೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಾವಿರ ಹೆಡೆಗಳ ಆದಿಶೇಷನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವು ಜಗತ್ತಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅದೇ ಧೂಳನ್ನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಹೊರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಆ ಧೂಳನ್ನೇ ಭಸ್ಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಮೈಗೆ ಪವಿತ್ರ ವಿಭೂತಿಯಾಗಿ ಬಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯದಂಥ ಈ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯಗಳು ನಿನ್ನ ಪಾದದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಧೂಳಿನ ಕಣದ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಿವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Virinchi (Brahma) gathers the finest dust from your lotus feet, and with it he creates the worlds without a flaw. Shauri (Vishnu), as the thousand-headed serpent Adisesha, somehow manages to bear that same dust, which has become the world. Hara (Shiva), at the time of dissolution (pralaya), crushes it to ash and smears it over his body as a sacred rite. So creation, support and dissolution, the work of all three gods, rest on a mere speck of dust from your feet.
ಶ್ಲೋಕ 2ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 2
- ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result
- ಲೌಕಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ, ಮತ್ತು ಇತರರ ವಿಶ್ವಾಸSteadiness in worldly affairs, and goodwill from others
- ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra
- ಹ್ರೀಂhrīṃ
- ಯಂತ್ರYantra
- ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate
ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.
- ದಿಕ್ಕುDirection
- ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north
- ಜಪJapa count
- ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
- ಅವಧಿDuration
- 55 ದಿನ55 days
- ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering
- ಪಾಯಸPayasa
ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.
ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಸೂಚಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.For the sources, see the Soundarya Lahari index page.
Compiled and adapted from various sources.

