ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 2: ಅರ್ಥ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ಎರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ಪದಶಃ ಅರ್ಥ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ.

ಶ್ಲೋಕ 2, ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ  ·  ದೇವನಾಗರಿ  ·  English IAST

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ತನೀಯಾಂಸಂ ಪಾಂಸುಂ         ತವ ಚರಣಪಂಕೇರುಹಭವಂ
ವಿರಿಂಚಿಃ ಸಂಚಿನ್ವನ್         ವಿರಚಯತಿ ಲೋಕಾನವಿಕಲಮ್ ।
ವಹತ್ಯೇನಂ ಶೌರಿಃ         ಕಥಮಪಿ ಸಹಸ್ರೇಣ ಶಿರಸಾಂ
ಹರಃ ಸಂಕ್ಷುಭ್ಯೈನಂ         ಭಜತಿ ಭಸಿತೋದ್ಧೂಲನವಿಧಿಮ್ ॥ 2 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

तनीयांसं पांसुं        तव चरणपङ्केरुहभवं
विरिञ्चिः सञ्चिन्वन्        विरचयति लोकानविकलम् ।
वहत्येनं शौरिः        कथमपि सहस्रेण शिरसां
हरः सङ्क्षुभ्यैनं        भजति भसितोद्धूलनविधिम् ॥ 2 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

tanīyāṃsaṃ pāṃsuṃ        tava caraṇapaṅkeruhabhavaṃ
viriñciḥ sañcinvan        viracayati lokānavikalam |
vahatyenaṃ śauriḥ        kathamapi sahasreṇa śirasāṃ
haraḥ saṅkṣubhyainaṃ        bhajati bhasitoddhūlanavidhim || 2 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ತನೀಯಾಂಸಮ್ (तनीयांसम्, tanīyāṃsam) = ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ (most minute)
  • ಪಾಂಸುಮ್ (पांसुम्, pāṃsum) = ಧೂಳನ್ನು (the dust)
  • ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
  • ಚರಣಪಂಕೇರುಹ (चरणपङ्केरुह, caraṇapaṅkeruha) = ಪಾದ ಕಮಲ (lotus feet)
  • ಭವಮ್ (भवम्, bhavam) = ಉದ್ಭವಿಸಿದ (arising from)
  • ವಿರಿಂಚಿಃ (विरिञ्चिः, viriñciḥ) = ಬ್ರಹ್ಮ (Brahma)
  • ಸಂಚಿನ್ವನ್ (सञ्चिन्वन्, sañcinvan) = ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ (gathering)
  • ವಿರಚಯತಿ (विरचयति, viracayati) = ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ (creates)
  • ಲೋಕಾನ್ (लोकान्, lokān) = ಲೋಕಗಳನ್ನು (the worlds)
  • ಅವಿಕಲಮ್ (अविकलम्, avikalam) = ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ (flawlessly)
  • ವಹತಿ (वहति, vahati) = ಹೊರುತ್ತಾನೆ (carries)
  • ಏನಮ್ (एनम्, enam) = ಇದನ್ನು (this)
  • ಶೌರಿಃ (शौरिः, śauriḥ) = ವಿಷ್ಣು (Vishnu)
  • ಕಥಮಪಿ (कथमपि, kathamapi) = ಹೇಗೋ (somehow)
  • ಸಹಸ್ರೇಣ (सहस्रेण, sahasreṇa) = ಸಾವಿರದಿಂದ (with a thousand)
  • ಶಿರಸಾಮ್ (शिरसाम्, śirasām) = ಆದಿಶೇಷನ ಹೆಡೆಗಳ (of the heads of Adisesha)
  • ಹರಃ (हरः, haraḥ) = ಶಿವ (Shiva)
  • ಸಂಕ್ಷುಭ್ಯ (सङ्क्षुभ्य, saṅkṣubhya) = ಪ್ರಳಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಭಸವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡಿಸಿ (having agitated this during pralaya)
  • ಏನಮ್ (एनम्, enam) = ಇದನ್ನು (this dust)
  • ಭಜತಿ (भजति, bhajati) = ಮಾಡುತ್ತಾನೆ (performs)
  • ಭಸಿತೋದ್ಧೂಲನ (भसितोद्धूलन, bhasitoddhūlana) = ಭಸ್ಮವನ್ನು ಲೇಪಿಸುವ (smearing with sacred ash)
  • ವಿಧಿಮ್ (विधिम्, vidhim) = ಆಚರಣೆ/ವಿಧಿ (ritual/injunction)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಬ್ರಹ್ಮ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಂದ ಉದುರುವ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಈ ಇಡೀ ಲೋಕವನ್ನು ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಭಾರವನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಆದಿಶೇಷನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾವಿರ ಹೆಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಗೋ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನಾದರೋ ಪ್ರಳಯದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ, ಆ ಭಸ್ಮವನ್ನೇ ಮೈಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Virinchi (Brahma) gathers the fine particles of dust from your lotus feet and, with them, creates the world in flawless perfection. Shouri (Vishnu), bearing a thousand heads in his form as Adisesha, somehow sustains and carries this vast creation. Hara (Shiva) takes this sacred dust, reduces it to ash, and observes the ritual of smearing it on himself at the time of pralaya (cosmic dissolution).

ಶ್ಲೋಕ 2ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವಿವರಗಳುTraditional ritual details for shloka 2
ಫಲ (ಸಿದ್ಧಿ)Result
ಜನರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಣೆWide influence with people, and charmಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ: ಪಂಚಭೂತಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯ, ವಿಘ್ನಗಳ ನಿವಾರಣೆAnother source: mastery of the five elements, and removal of obstacles
ಬೀಜ ಮಂತ್ರBeeja mantra
ಹ್ರೀಂhrīṃ
ಯಂತ್ರYantra
ಚಿನ್ನದ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಯಂತ್ರDrawn on a gold plate
ह्रीं

ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್ರಚಿತ ಯಂತ್ರದ ಚಿತ್ರ.

ದಿಕ್ಕುDirection
ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುSitting facing north
ಜಪJapa count
ದಿನಕ್ಕೆ 1000 ಬಾರಿ1000 times a day
ಅವಧಿDuration
45 ದಿನ45 daysಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ: 55 ದಿನAnother source: 55 days
ನೈವೇದ್ಯNaivedya / offering
ಸಿಹಿ ಹಾಲಿನ ಗಂಜಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣುSweet milk gruel, coconut, fruitಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ: ಹಾಲಿನ ಪಾಯಸAnother source: milk payasa

ಈ ವಿವರಗಳು ಮೂಲ ‘ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಂತ್ರ, ಬೀಜಮಂತ್ರ, ನಿಗದಿತ ಜಪಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.These details are not part of the original Saundarya Lahari, as we wish to state clearly at the outset. Associating each verse with a specific yantra, a seed syllable (bija mantra), a required chanting count (japa count), and a resulting benefit is a practice that evolved in later centuries. Furthermore, these technical details vary slightly from one text to another. This compilation represents a record of a traditional practice rather than any form of medical advice.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಆಕರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಗೊಂದಲವಿಡದೆ ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.Sources: Several traditional texts. Where these sources differ, both versions have been provided here for completeness.


ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀಯ ನೂರೂ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ: ಕನ್ನಡ  ·  ದೇವನಾಗರಿ  ·  English IAST


Compiled and adapted from various sources.

ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

5 responses to “ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರೀ ಶ್ಲೋಕ 2: ಅರ್ಥ”

  1. Brunda Avatar
    Brunda

    Loved you detailed explanation for shloka 1 and shloka 2. Can you please provide artha(meaning) for all the Soundarya Lahari shlokas? Thanks in advance.

    1. Thank you for your appreciation. The meaning of Shloka 3 is online. The others will follow soon too. Thank you.

      1. We have added all the meanings of Soundarya Lahari shlokas and more now. Please do explore and let us know.

  2. Geetha Krishnajirao Avatar
    Geetha Krishnajirao

    Wonderful work done, with word by word meaning n explanation, anyone can learn it easily

    1. Thank your appreciation. We have all the meanings of Soundarya Lahari shlokas and more now. Please do explore and let us know.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ

ಮೇಲಕ್ಕೆ