ತರಗತಿಯ ಕೊನೆಯ ಬೆಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವನ ಉತ್ತರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುವುದುಂಟು. ಪ್ರತಿಭೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ದೂರ ಹತ್ತಿರ ಎಂಬ ಭೇದ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅದನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ತೇಜಸ್ವಿಮಧ್ಯೇ ತೇಜಸ್ವೀ ದವೀಯಾನಪಿ ಗಣ್ಯತೇ
ಪಂಚಮಃ ಪಂಚತಪಸಸ್ತಪನೋ ಜಾತವೇದಸಾಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
तेजस्विमध्ये तेजस्वी दवीयानपि गण्यते
पञ्चमः पञ्चतपसस्तपनो जातवेदसाम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
tejasvimadhye tejasvī davīyānapi gaṇyate
pañcamaḥ pañcatapasastapano jātavedasām
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತೇಜಸ್ವಿಮಧ್ಯೇ (तेजस्विमध्ये, tejasvimadhye) = ತೇಜಸ್ವಿಗಳ ನಡುವೆ (among the radiant)
- ತೇಜಸ್ವೀ (तेजस्वी, tejasvī) = ತೇಜಸ್ವಿ (the radiant one)
- ದವೀಯಾನಪಿ (दवीयानपि, davīyānapi) = ತುಂಬ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ [ದವೀಯಾನ್ ಅಪಿ] (though very far off)
- ಗಣ್ಯತೇ (गण्यते, gaṇyate) = ಎಣಿಕೆಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ (is counted)
- ಪಂಚಮಃ (पञ्चमः, pañcamaḥ) = ಐದನೆಯವನು (the fifth)
- ಪಂಚತಪಸಸ್ತಪನೋ (पञ्चतपसस्तपनो, pañcatapasastapano) = ಪಂಚಾಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸುಳ್ಳವನಿಗೆ ಸೂರ್ಯ [ಪಂಚತಪಸಃ ತಪನಃ] (the sun, for the one who keeps the five-fire austerity)
- ಜಾತವೇದಸಾಮ್ (जातवेदसाम्, jātavedasām) = ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ (among the fires)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ತೇಜಸ್ವಿಗಳ ನಡುವೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದವನು ಎಷ್ಟೇ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಎಣಿಕೆಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಪಂಚಾಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನೇ ಐದನೆಯವನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Among the radiant, a truly radiant one is counted however far away he stands. For one who keeps the five-fire austerity, the sun is the fifth among the fires.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪಂಚಾಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಪಸ್ವಿ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಉರಿಸಿ ನಡುವೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ ಐದನೆಯವನು ಎಂದು ಈ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
In the five-fire austerity the ascetic lights four fires on four sides and sits in the middle. The sun overhead is the well-known fifth.
ಜಾತವೇದಸ್ ಎಂದರೆ ಅಗ್ನಿ. ದವೀಯಾನ್ ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದವನು, ಪುಟದ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಸೂರ್ಯ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಬಲಿಷ್ಠ ಎಂಬುದೇ ಹೋಲಿಕೆಯ ತಿರುಳು.
Jatavedas means fire. Daviyan means very distant, and the footnote gives the sense of though far away. The core of the comparison is that the sun is farthest of all yet the strongest.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 78. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 78. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹತ್ತಿರ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಇಲ್ಲ. ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂತ ಶಿಷ್ಯನ ಮಾತಿಗೂ ಕಿವಿ ಕೊಡುವ ಗುರು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಅಂಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ.
Spotting talent does not need closeness. A teacher who listens to the student in the back row gives marks that mean something.
ಅದೇ ರೀತಿ ನಾವೇ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಚಿಂತೆ ಬೇಡ. ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ತನ್ನ ಬೆಳಕಿನಿಂದಲೇ ಗುರುತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾಲ ಹಿಡಿಯಬಹುದು.
Likewise, we need not worry that our work goes unseen from afar. The verse offers some assurance that good work is known by its own light, though it may take time.