ಅಕೃತ್ವಾ ಹೇಲಯಾ ಪಾದಂ: ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ಕೀರ್ತಿ ಆಕಾಶ ಏರುವುದು ಹೇಗೆ

ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ, ಅಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ. ಕೀರ್ತಿ ಏಣಿ ಹತ್ತುವಂತೆ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಶತ್ರುಗಳ ತಲೆಗಳೇ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು. ಶ್ಲೋಕದ ಧ್ವನಿ ಯುದ್ಧದ ವಿವರದಷ್ಟೇ ನೇರವಾಗಿದೆ.

This is hyperbole. Fame goes up to the sky as if climbing a ladder, and the foes’ heads are the rungs. The tone is as matter of fact as a battle report.

ಕಥಂಕಾರಂ ಎಂದರೆ ಹೇಗೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ, ಅನಾಲಂಬಾ ಎಂದರೆ ನಿರಾಧಾರ ಎಂದು ಪುಟದ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಿಳಿಯದಾಗಿ, ಹರಡುವಂತೆ ಹೇಳುವ ರೂಢಿ ಇದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುವ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

Kathamkaram means how, and an~alamba means without support, as the footnote notes. Sanskrit verse often treats fame as something white that spreads. Here it becomes something that climbs.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 78. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 78. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಹೆಸರು ಮಾಡಬೇಕೆಂದರೆ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಮೀರಿ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥ. ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಕಷ್ಟ, ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮದೇ ಹಿಂದಿನ ಸಾಧನೆ ಆಗಿರಬಹುದು.

The verse says that to make a name one must rise above something. In our time that rung can be hardship, competition, or our own earlier best.

ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ತಲೆ ತುಳಿದು ಏರುವುದನ್ನು ನಾವು ಹೊಗಳಬೇಕಿಲ್ಲ. ಶ್ಲೋಕ ಯುದ್ಧದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಅದನ್ನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಆ ಮಾತಿನ ಹಾಗೆಯೇ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಬೇಡ.

We need not praise climbing over another’s head. The verse speaks the language of war, and it is not meant to be followed to the letter in daily life.