ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಗಿಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದವರೆಲ್ಲರೂ ಕಲಿತವರು ಎಂದು ನಾವು ಸಹಜವಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಕಲಿಕೆಯ ಅಳತೆಗೋಲನ್ನೇ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ. ಓದಿದ್ದು, ಕೇಳಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ್ದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಕಸೌಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ತೇನಾಧೀತಂ ಶ್ರುತಂ ತೇನ ತೇನ ಸರ್ವಮನುಷ್ಠಿತಮ್
ಯೇನಾಶಾಃ ಪೃಷ್ಠತಃ ಕೃತ್ವಾ ನೈರಾಶ್ಯಮವಲಂಬಿತಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
तेनाधीतं श्रुतं तेन तेन सर्वमनुष्ठितम्
येनाशाः पृष्ठतः कृत्वा नैराश्यमवलम्बितम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
tenādhītaṃ śrutaṃ tena tena sarvamanuṣṭhitam
yenāśāḥ pṛṣṭhataḥ kṛtvā nairāśyamavalambitam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತೇನಾಧೀತಂ (तेनाधीतं, tenādhītaṃ) = ಅವನೇ ಓದಿದ್ದು (ತೇನ + ಅಧೀತಂ) (studied by him alone (tena + adhitam))
- ಶ್ರುತಂ (श्रुतं, śrutaṃ) = ಕೇಳಿದ್ದು (heard)
- ತೇನ (तेन, tena) = ಅವನಿಂದ (by him)
- ತೇನ (तेन, tena) = ಅವನಿಂದಲೇ (by him)
- ಸರ್ವಮನುಷ್ಠಿತಮ್ (सर्वमनुष्ठितम्, sarvamanuṣṭhitam) = ಎಲ್ಲವೂ ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದದ್ದು (everything carried out)
- ಯೇನಾಶಾಃ (येनाशाः, yenāśāḥ) = ಯಾವನು ಆಶೆಗಳನ್ನು (ಯೇನ + ಆಶಾಃ) (he who, hopes (yena + ashah))
- ಪೃಷ್ಠತಃ (पृष्ठतः, pṛṣṭhataḥ) = ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ (behind the back)
- ಕೃತ್ವಾ (कृत्वा, kṛtvā) = ಇಟ್ಟು (having put)
- ನೈರಾಶ್ಯಮವಲಂಬಿತಮ್ (नैराश्यमवलम्बितम्, nairāśyamavalambitam) = ನಿರಾಸೆಯ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದದ್ದು (ನೈರಾಶ್ಯಂ + ಅವಲಂಬಿತಂ) (freedom from hope taken as refuge (nairashyam + avalambitam))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾವನು ಆಶೆಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ಇಟ್ಟು ನೈರಾಶ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾನೋ, ಅವನೇ ಓದಿದವನು, ಅವನೇ ಕೇಳಿದವನು, ಅವನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದವನು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The one who has put his hopes behind his back and taken refuge in freedom from hope, he alone has truly studied, he alone has truly heard, and he alone has carried out everything.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ನೈರಾಶ್ಯ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರಾಶೆ ಅಲ್ಲ. ಫಲದ ಹಂಬಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.
Nairashya here is not ordinary despair. We take it to mean the state of having let go of hankering for results.
ಆಶೆಯನ್ನು ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ಇಡುವುದು ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಿಂದೆ ಉಳಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವವಿದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನೇ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಂಬುದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ.
The picture of putting hope behind the back suggests that hope no longer stands ahead and leads. That he alone has done everything is an exaggeration.
ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆಶಾಃ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಗದ ಚುಕ್ಕೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಮುದ್ರಣದ ಲೋಪ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪಾಠವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು.
In the printed book the visarga dots after asha are not visible. We treated this as a printing dropout and kept the reading, which may be slightly uncertain.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಿದ್ಯೆಯ ಫಲವನ್ನು ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಳದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ಇದೆ. ಕಲಿತದ್ದು ನಮ್ಮ ಬಯಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಹಿಡಿತ ಕೊಟ್ಟಿತು ಎಂದೂ ನೋಡಬಹುದು.
The verse hints that the fruit of learning need not be measured by degrees or pay alone. We may also ask how much hold it gave us over our own wishes.
ಇದು ಆದರ್ಶದ ಮಾತು. ಎಲ್ಲರೂ ಇಷ್ಟು ದೂರ ಹೋಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಕನಿಷ್ಠ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಬರೀ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
This is an ideal, and not everyone need go so far. At the least we may ask whether we study only for applause.