ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ದುಡಿದು ಒಂದಿಷ್ಟು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಒಂದು ದಿನವೂ ತನ್ನ ಸುಖಕ್ಕೆ ಬಳಸದೆ ಹೋದರೆ ಮುಂದೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿನ ಜಗಳ ಬರುವುದು ನಮಗೆ ಹೊಸದಲ್ಲ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಧನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶಾಪದ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಅದೇ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯದರ್ಜ್ಯತೇ ಪರಿಕ್ಲೇಶೈರರ್ಜಿತಂ ಯನ್ನ ಭುಜ್ಯತೇ
ವಿಭಜ್ಯತೇ ಯದಂತೇಽನ್ಯೈಃ ಕಸ್ಯಚಿನ್ಮಾಸ್ತು ತದ್ಧನಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यदर्ज्यते परिक्लेशैरर्जितं यन्न भुज्यते
विभज्यते यदन्तेऽन्यैः कस्यचिन्मास्तु तद्धनम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yadarjyate parikleśairarjitaṃ yanna bhujyate
vibhajyate yadante’nyaiḥ kasyacinmāstu taddhanam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯದರ್ಜ್ಯತೇ (यदर्ज्यते, yadarjyate) = ಯಾವುದು ಗಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೋ (ಯತ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಜ್ಯತೇ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು) (which is earned (split as yat and arjyate))
- ಪರಿಕ್ಲೇಶೈಃ (परिक्लेशैः, parikleśaiḥ) = ಬಹಳ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ (through great hardships)
- ಅರ್ಜಿತಂ (अर्जितं, arjitaṃ) = ಗಳಿಸಿದ್ದು (ಅರ್ಜಿತಮ್) (earned)
- ಯನ್ನ (यन्न, yanna) = ಯಾವುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ (ಯತ್ ಮತ್ತು ನ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು) (which is not (split as yat and na))
- ಭುಜ್ಯತೇ (भुज्यते, bhujyate) = ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (is enjoyed)
- ವಿಭಜ್ಯತೇ (विभज्यते, vibhajyate) = ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ (is divided)
- ಯದಂತೇಽನ್ಯೈಃ (यदन्तेऽन्यैः, yadante’nyaiḥ) = ಯಾವುದನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇತರರು (ಯತ್, ಅಂತೇ, ಅನ್ಯೈಃ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು) (which in the end by others (split as yat, ante, anyaih))
- ಕಸ್ಯಚಿನ್ಮಾಸ್ತು (कस्यचिन्मास्तु, kasyacinmāstu) = ಯಾರಿಗೂ ಇರದಿರಲಿ (ಕಸ್ಯಚಿತ್, ಮಾ, ಅಸ್ತು ಎಂದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು) (let it be no one’s (split as kasyachit, ma, astu))
- ತದ್ಧನಮ್ (तद्धनम्, taddhanam) = ಆ ಧನ (that wealth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅತಿ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಗಳಿಸುವ, ಗಳಿಸಿದ ಮೇಲೂ ಅನುಭವಿಸದ, ಕೊನೆಗೆ ಬೇರೆಯವರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಆ ಧನ ಯಾರಿಗೂ ಇರದಿರಲಿ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
May that wealth belong to no one, which is earned with great hardship, is not enjoyed once earned, and is in the end divided among others.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇದು ಆಶೀರ್ವಾದದ ಉಲ್ಟಾ ರೂಪ. ಧನ ಇರದಿರಲಿ ಎಂದು ಶಾಪ ಹಾಕುವುದು ಧನವೇ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎಂದಲ್ಲ. ಬಳಕೆಯಿಲ್ಲದ ಧನದ ವ್ಯರ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ತೀವ್ರ ಮಾತು ಇದು.
This is a blessing turned inside out. The curse does not say wealth is bad. It is a sharp way of stating the waste of wealth that is never used.
ಶ್ಲೋಕ ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ: ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಗಳಿಕೆ, ಅನುಭವ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಬೇರೆಯವರ ಪಾಲಾಗುವುದು. ಮೂರನೆಯದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕಹಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
The verse strings three stages together: earning with hardship, no enjoyment, passing to others. The third comes last and deepens the bitterness.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 71. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 71. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದುಡಿಮೆಗೆ ಫಲ ಸಿಗಬೇಕಾದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ, ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗಳಿಕೆ ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
For earnings to bear fruit, some part should go to rest, time with family or a good cause. Otherwise the earning stays a mere number.
ಇದು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಉಳಿಸಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರವರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿಟ್ಟದ್ದು. ಶ್ಲೋಕ ಕೇಳುವುದು ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಈ ಧನ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆಯೇ.
This is not financial advice. How much to save and how much to use depends on each person. The verse asks one question: is this wealth of use to anyone.

