ಕಾಲಿಗೆ ಮುಳ್ಳು ಚುಚ್ಚಿದರೆ ನಾವು ನಡಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತೇವೆ. ಮುಳ್ಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಡೆದರೆ ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ನೋವು.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಬದುಕಿನ ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹಿಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಅದು ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಬಹಳ ದೂರ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ಭವೇಚ್ಛೋಕೋ ದುಃಖಂ ವಾ ತ್ರಾಸ ಏವ ಚ
ಆಯಾಸೋ ವಾ ಯತಃ ಶೂಲಸ್ತದೇಕಾಂಗಮಪಿ ತ್ಯಜೇತ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यन्निमित्तं भवेच्छोको दुःखं वा त्रास एव च
आयासो वा यतः शूलस्तदेकाङ्गमपि त्यजेत्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yannimittaṃ bhavecchoko duḥkhaṃ vā trāsa eva ca
āyāso vā yataḥ śūlastadekāṅgamapi tyajet
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯನ್ನಿಮಿತ್ತಂ (यन्निमित्तं, yannimittaṃ) = ಯಾವುದರ ಕಾರಣದಿಂದ (ಯತ್ + ನಿಮಿತ್ತಂ) (on account of which)
- ಭವೇಚ್ಛೋಕೋ (भवेच्छोको, bhavecchoko) = ಆಗುತ್ತದೋ ಶೋಕ (ಭವೇತ್ + ಶೋಕಃ) (sorrow may arise)
- ದುಃಖಂ (दुःखं, duḥkhaṃ) = ದುಃಖ (pain)
- ವಾ (वा, vā) = ಅಥವಾ (or)
- ತ್ರಾಸ (त्रास, trāsa) = ಭಯ (fear)
- ಏವ (एव, eva) = ಕೂಡ (indeed)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಆಯಾಸೋ (आयासो, āyāso) = ಆಯಾಸ, ದಣಿವು (exhausting toil)
- ವಾ (वा, vā) = ಅಥವಾ (or)
- ಯತಃ (यतः, yataḥ) = ಯಾವುದರಿಂದ (from which)
- ಶೂಲಸ್ತದೇಕಾಂಗಮಪಿ (शूलस्तदेकाङ्गमपि, śūlastadekāṅgamapi) = ಶೂಲದಂತಹ ನೋವು, ಅದು ಒಂದು ಅಂಗವಾದರೂ (ಶೂಲಃ + ತತ್ + ಏಕಾಂಗಂ + ಅಪಿ) (a stabbing pain, that, even if one limb)
- ತ್ಯಜೇತ್ (त्यजेत्, tyajet) = ಬಿಡಬೇಕು (should be given up)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾವುದರಿಂದ ಶೋಕ, ದುಃಖ ಅಥವಾ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ, ಅಥವಾ ಯಾವುದರಿಂದ ದಣಿವು ಮತ್ತು ಚುಚ್ಚುವ ನೋವು ಬರುತ್ತದೋ, ಅದು ಶರೀರದ ಒಂದು ಅಂಗವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
That on account of which sorrow, pain or fear arises, or from which exhausting toil and a stabbing pain come, even if it be one limb, should be given up.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಶೂಲ ಎಂದರೆ ಚುಚ್ಚುವ ಶೂಲ, ಅಂದರೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ನೋವು ಅಥವಾ ಪೀಡೆ. ಏಕಾಂಗ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಅಂಗ, ಒಂದು ಭಾಗ. ಶರೀರದ ಅಂಗ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸಹಜ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಬರಬಹುದು.
Shula means a stabbing spike, that is, a sharp pain or affliction. Ekanga means one limb or one part. Reading it as a limb of the body is natural, though the sense of any single part may also fit.
ಇಲ್ಲಿ ಮಾತು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಲು ಕೈ ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು, ಅಭ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಡುವ ಧೈರ್ಯ ಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದು ಕವಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
The saying is an exaggeration. By the harshest image, cutting off a limb, the poet seems to stress the courage needed to give up any thing, habit or tie that causes pain.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 153. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 153. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಈ ಚಿತ್ರ ಪರಿಚಿತ. ಗ್ಯಾಂಗ್ರೀನ್ ಆದ ಅಂಗವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹೋದರೆ ಜೀವವೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಬೀಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ವೈದ್ಯರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಯಿಂದಲೇ ಮಾಡಬೇಕು, ಶ್ಲೋಕದ ಮಾತನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಓದಬಾರದು.
This image is familiar to doctors. Trying to save a gangrenous limb can endanger the life itself. But such a decision rests on examination and a doctor’s advice, and the verse must not be read as medical instruction.
ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸತತವಾಗಿ ಭಯ ಮತ್ತು ದಣಿವು ತರುವ ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧ ಇದ್ದರೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಕಾರಣ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಿಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೇ ಹೇಳಬೇಕು.
If some habit or tie in our life keeps bringing fear and exhaustion, the verse gives a reason to think calmly about it. How to let go is something our own circumstances must say.