ಸೌಹೃದೇನ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಂ: ಸ್ನೇಹ ತೊರೆದವನಿಂದ ದೂರ

ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಗಳು ರಕ್ತದಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನಡತೆಯಿಂದ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರೂ ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಅಪರಿಚಿತರಾಗುವುದುಂಟು.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅಂತಹ ತಣ್ಣಗಾದ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಕಠಿಣವಾದ, ನೇರವಾದ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 30 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 30

ವಿಷಯ: ಸ್ನೇಹ ಇಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧ · A relation without affection

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸೌಹೃದೇನ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಂ ನಿಃಸ್ನೇಹಂ ಖಲವತ್ತ್ಯಜೇತ್
ಸೋದರಂ ಭ್ರಾತರಮಪಿ ಕಿಮುತಾನ್ಯಂ ಪೃಥಗ್ಜನಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

सौहृदेन परित्यक्तं निःस्नेहं खलवत्त्यजेत्
सोदरं भ्रातरमपि किमुतान्यं पृथग्जनम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

sauhṛdena parityaktaṃ niḥsnehaṃ khalavattyajet
sodaraṃ bhrātaramapi kimutānyaṃ pṛthagjanam

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಸೌಹೃದೇನ (सौहृदेन, sauhṛdena) = ಸ್ನೇಹ ಭಾವದಿಂದ (by goodwill)
ಪರಿತ್ಯಕ್ತಂ (परित्यक्तं, parityaktaṃ) = ತೊರೆದವನನ್ನು, ಬಿಟ್ಟುಹೋದವನನ್ನು (one who has forsaken)
ನಿಃಸ್ನೇಹಂ (निःस्नेहं, niḥsnehaṃ) = ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದವನನ್ನು (one without affection)
ಖಲವತ್ತ್ಯಜೇತ್ (खलवत्त्यजेत्, khalavattyajet) = ದುಷ್ಟನಂತೆ ಬಿಡಬೇಕು (ಖಲವತ್ + ತ್ಯಜೇತ್) (should leave like a rogue)
ಸೋದರಂ (सोदरं, sodaraṃ) = ಒಡಹುಟ್ಟಿದ (born of the same womb)
ಭ್ರಾತರಮಪಿ (भ्रातरमपि, bhrātaramapi) = ಸಹೋದರನನ್ನಾದರೂ (ಭ್ರಾತರಂ + ಅಪಿ) (even a brother)
ಕಿಮುತಾನ್ಯಂ (किमुतान्यं, kimutānyaṃ) = ಇನ್ನು ಬೇರೆಯವನ ಮಾತೇನು (ಕಿಮು + ಅನ್ಯಂ) (how much more another)
ಪೃಥಗ್ಜನಮ್ (पृथग्जनम्, pṛthagjanam) = ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು (an ordinary person)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸ್ನೇಹ ಭಾವವನ್ನೇ ತೊರೆದ, ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದುಷ್ಟನಂತೆ ದೂರ ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನು ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ಸಹೋದರನಾದರೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಇನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತೇನು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

A person who has forsaken goodwill and has no affection should be put away like a rogue. Even if he is a brother of the same womb, so too. What then of an ordinary person?

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಸೌಹೃದೇನ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಂ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸ್ನೇಹವನ್ನು ತೊರೆದ ಎಂದೂ, ಸ್ನೇಹ ತೊರೆದುಹೋದ ಎಂದೂ ಓದಬಹುದು. ಎರಡೂ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಭಾವ ಒಂದೇ, ಅಂದರೆ ಸ್ನೇಹ ಉಳಿಯದ ವ್ಯಕ್ತಿ.

The phrase sauhridena parityaktam can be read as one who has given up goodwill, or as one that goodwill has left. The sense is the same in both, a person in whom friendship has not survived.

ಸೋದರ ಎಂದರೆ ಒಂದೇ ಉದರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಇನ್ನು ಬೇರೆಯವರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಕಿಮುತ ಎಂಬ ತರ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕವಿತೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಧಾನ. ಹತ್ತಿರದವರ ವಿಷಯದಲ್ಲೇ ಹೀಗಾದರೆ ದೂರದವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದೇನು ಎಂಬುದು ಅದರ ಅರ್ಥ.

Sodara means born of the same womb. The reasoning from there to others, kimuta, how much more, is a well known device of Sanskrit verse. If this holds for the nearest, what is there to say of the distant?

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 153. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 153. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮಾತು ಕಠಿಣ. ಇದನ್ನು ಸಂಬಂಧ ತೊರೆಯಿರಿ ಎಂಬ ಆದೇಶವಾಗಿ ಓದದೆ, ಸ್ನೇಹ ಇಲ್ಲದ ಕಡೆ ಅತಿಯಾದ ಆಸೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಓದಬಹುದು.

The verse is harsh. It can be read not as an order to cut a tie but as a caution not to place high hope where there is no affection.

ಒಬ್ಬ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದರೆ ಅದು ಸ್ನೇಹ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಆಗಿರಲಾರದು. ಕಾರಣ ತಿಳಿಯದೆ ದೂರ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಿ ನೋಡುವುದು ಯೋಗ್ಯ.

If a family member has withdrawn because of illness or a low mood, that may not be a lack of affection. Before pushing away without knowing the cause, it is worth speaking with them.