ಪಂಡಿತಪ್ರಶಂಸಾ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಪುಸ್ತಕ ಕುಪಂಡಿತನಿಂದಾ ಎಂಬ ಭಾಗಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಓದಿಯೂ ತಿಳಿಯದವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಮಾತು.
ಆ ಭಾಗದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕವೇ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದವನ ಕೈಗೆ ಕನ್ನಡಿ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ತಸ್ಯ ಕರೋತಿ ಕಿಮ್ ।
ಲೋಚನಾಭ್ಯಾಂ ವಿಹೀನಸ್ಯ ದರ್ಪಣಃ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यस्य नास्ति स्वयं प्रज्ञा शास्त्रं तस्य करोति किम् ।
लोचनाभ्यां विहीनस्य दर्पणः किं करिष्यति ॥
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yasya nāsti svayaṃ prajñā śāstraṃ tasya karoti kim |
locanābhyāṃ vihīnasya darpaṇaḥ kiṃ kariṣyati ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ಸ್ವಯಮ್ ಪ್ರಜ್ಞಾ (यस्य नास्ति स्वयम् प्रज्ञा, yasya nāsti svayam prajñā) = ಯಾರಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಬುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲವೋ (he who has no understanding of his own)
- ಶಾಸ್ತ್ರಮ್ ತಸ್ಯ ಕರೋತಿ ಕಿಮ್ (शास्त्रम् तस्य करोति किम्, śāstram tasya karoti kim) = ಅವನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಏನು ಮಾಡೀತು (what will a science do for him)
- ಲೋಚನಾಭ್ಯಾಮ್ ವಿಹೀನಸ್ಯ (लोचनाभ्याम् विहीनस्य, locanābhyām vihīnasya) = ಕಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲದವನಿಗೆ (for one who has no eyes)
- ದರ್ಪಣಃ ಕಿಮ್ ಕರಿಷ್ಯತಿ (दर्पणः किम् करिष्यति, darpaṇaḥ kim kariṣyati) = ಕನ್ನಡಿ ಏನು ಮಾಡೀತು (what will a mirror do)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾರಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಬುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲವೋ ಅವನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಏನು ಮಾಡೀತು? ಕಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಏನು ಮಾಡೀತು?
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
What will a science do for a man who has no understanding of his own? What will a mirror do for a man who has no eyes?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹಿತೋಪದೇಶ ಮತ್ತು ಚಾಣಕ್ಯನೀತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸುಭಾಷಿತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
The verse is found in several collections including the Hitopadesha and the Chanakya niti. It is among the best known of all Sanskrit subhashitas.
ಪ್ರಜ್ಞಾ ಎಂದರೆ ಬರೀ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಕಾಣುವ, ಸರಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಅದು.
Prajna is not mere cleverness. It is the power to see what will follow and to tell right from wrong.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 39. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 39. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮಾಹಿತಿ ಇಂದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ಮಾಹಿತಿ ಸರಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವ ಜಾಲತಾಣವೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
Information is everywhere today. But no website gives the power to decide which of it is sound.
ಆ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದರಿಂದ. ಇದು ಯಾರು ಹೇಳಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತು, ಬೇರೆ ಮೂಲ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಕು.
That power grows from asking questions. Who said this, how do they know, and what does another source say. Those three questions are enough.