ಮೂರ್ಖಃ ಸ್ವಲ್ಪವ್ಯಯತ್ರಾಸಾತ್: ಸುಂಕದ ಭಯಕ್ಕೆ ಸರಕನ್ನೇ ಬಿಡುವವನು

ಸಣ್ಣ ಖರ್ಚನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹೋಗಿ ದೊಡ್ಡದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪು.

ಆ ತಪ್ಪನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಒಂದು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ಸುಂಕ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯಕ್ಕೆ ಸರಕನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕುಪಂಡಿತನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 13 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, Against the Falsely Learned, verse 13

ವಿಷಯ: ಸಣ್ಣ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟ · A small saving and a large loss

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಮೂರ್ಖಃ ಸ್ವಲ್ಪವ್ಯಯತ್ರಾಸಾತ್ಸರ್ವನಾಶಂ ಕರೋತಿ ಹಿ ।
ಕಃ ಸುಧೀಃ ಸತ್ಯಜೇದ್ಭಾಣ್ಡಂ ಶುಲ್ಕಸ್ಯೈವಾತಿಸಾಧ್ವಸಾತ್ ॥

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

मूर्खः स्वल्पव्ययत्रासात्सर्वनाशं करोति हि ।
कः सुधीः सत्यजेद्भाण्डं शुल्कस्यैवातिसाध्वसात् ॥

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

mūrkhaḥ svalpavyayatrāsātsarvanāśaṃ karoti hi |
kaḥ sudhīḥ satyajedbhāṇḍaṃ śulkasyaivātisādhvasāt ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಮೂರ್ಖಃ (मूर्खः, mūrkhaḥ) = ಮೂರ್ಖ (the fool)
ಸ್ವಲ್ಪವ್ಯಯತ್ರಾಸಾತ್ (स्वल्पव्ययत्रासात्, svalpavyayatrāsāt) = ಸಣ್ಣ ಖರ್ಚಿನ ಭಯದಿಂದ (from fear of a small expense)
ಸರ್ವನಾಶಮ್ ಕರೋತಿ ಹಿ (सर्वनाशम् करोति हि, sarvanāśam karoti hi) = ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ (brings about total ruin)
ಕಃ ಸುಧೀಃ (कः सुधीः, kaḥ sudhīḥ) = ಯಾವ ಬುದ್ಧಿವಂತ (what man of sense)
ಸಂತ್ಯಜೇತ್ ಭಾಣ್ಡಮ್ (संत्यजेत् भाण्डम्, saṃtyajet bhāṇḍam) = ಸರಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ (would abandon his goods)
ಶುಲ್ಕಸ್ಯ ಏವ ಅತಿಸಾಧ್ವಸಾತ್ (शुल्कस्य एव अतिसाध्वसात्, śulkasya eva atisādhvasāt) = ಬರೀ ಸುಂಕದ ಅತಿಯಾದ ಭಯದಿಂದ (out of sheer dread of the toll)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಮೂರ್ಖನು ಸಣ್ಣ ಖರ್ಚಿನ ಭಯದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬರೀ ಸುಂಕದ ಭಯಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸರಕನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಯಾರಿದ್ದಾನೆ?

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The fool, from fear of a small expense, brings about total ruin. What man of sense would abandon his goods out of sheer dread of the toll?

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಭಾಂಡ ಎಂದರೆ ಸರಕು, ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಾಲು. ಶುಲ್ಕ ಎಂದರೆ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಸುಂಕ. ಶ್ಲೋಕದ ಚಿತ್ರ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಜಗತ್ತಿನದು.

Bhanda means goods, a merchant’s stock; shulka is the toll payable at a border. The picture in the verse comes from the world of trade.

ಈ ಭಾಗದ ಉಳಿದ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಓದಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಮಾತ್ರ ನೇರವಾಗಿ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ. ಮೂರ್ಖತೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಅದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

The other verses in this section speak of learning. This one speaks directly of money, and shows one practical shape that foolishness takes.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 39. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 39. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇದು ದಿನದ ಕಥೆ. ತಪಾಸಣೆಗೆ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುಂದೂಡಿ, ಆಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೋಗುವುದು.

In medicine this is a daily story: putting off a test because of its cost and then needing a much larger treatment.

ಮನೆಯ ದುರಸ್ತಿ, ಗಾಡಿಯ ಸೇವೆ, ಹಲ್ಲಿನ ತಪಾಸಣೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಇದೇ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಖರ್ಚನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ದೊಡ್ಡದು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

The same holds for house repairs, servicing a vehicle and a dental check. A small expense made in time keeps the large one away.