ಇದೊಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಸ್ತೋತ್ರ. ಭಕ್ತನು ತನಗೆ ಮಂತ್ರ, ಯಂತ್ರ, ಪೂಜಾವಿಧಿ ಯಾವುದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಹಣವೂ ಇಲ್ಲ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ ತಾಯಿ ಮಗುವನ್ನು ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಅವನ ಏಕೈಕ ಆಧಾರ.
This is a hymn of confession. The devotee says plainly that he knows no mantra, no yantra and no rite of worship, has no wealth, and has not served with devotion. His one support is the trust that a mother does not abandon her child.
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪಲ್ಲವಿ “ಕುಪುತ್ರೋ ಜಾಯೇತ ಕ್ವಚಿದಪಿ ಕುಮಾತಾ ನ ಭವತಿ”, ಕೆಟ್ಟ ಮಗ ಹುಟ್ಟಬಹುದು, ಕೆಟ್ಟ ತಾಯಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಕನ್ನಡದ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಗಾದೆಯಂತೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ತೋತ್ರವು ದೇವಿಯನ್ನು ಜಗನ್ಮಾತೆ, ಶಿವನ ಪತ್ನಿ, ಗಣೇಶನ ತಾಯಿ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
The refrain of the opening verses, “kuputro jāyeta kvacid api kumātā na bhavati”, a bad son may be born but there is no bad mother, is used almost as a proverb in Kannada homes too. The Goddess is addressed here as Mother of the world, consort of Shiva and mother of Ganesha.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ನ ಮಂತ್ರಂ ನೋ ಯಂತ್ರಂ ತದಪಿ ಚ ನ ಜಾನೇ ಸ್ತುತಿಮಹೋ
ನ ಚಾಹ್ವಾನಂ ಧ್ಯಾನಂ ತದಪಿ ಚ ನ ಜಾನೇ ಸ್ತುತಿಕಥಾಃ ।
ನ ಜಾನೇ ಮುದ್ರಾಸ್ತೇ ತದಪಿ ಚ ನ ಜಾನೇ ವಿಲಪನಂ
ಪರಂ ಜಾನೇ ಮಾತಸ್ತ್ವದನುಸರಣಂ ಕ್ಲೇಶಹರಣಮ್ ॥ 1 ॥
ವಿಧೇರಜ್ಞಾನೇನ ದ್ರವಿಣವಿರಹೇಣಾಲಸತಯಾ
ವಿಧೇಯಾಶಕ್ಯತ್ವಾತ್ತವ ಚರಣಯೋರ್ಯಾ ಚ್ಯುತಿರಭೂತ್ ।
ತದೇತತ್ಕ್ಷಂತವ್ಯಂ ಜನನಿ ಸಕಲೋದ್ಧಾರಿಣಿ ಶಿವೇ
ಕುಪುತ್ರೋ ಜಾಯೇತ ಕ್ವಚಿದಪಿ ಕುಮಾತಾ ನ ಭವತಿ ॥ 2 ॥
ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪುತ್ರಾಸ್ತೇ ಜನನಿ ಬಹವಃ ಸಂತಿ ಸರಲಾಃ
ಪರಂ ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ವಿರಲತರಲೋಽಹಂ ತವ ಸುತಃ ।
ಮದೀಯೋಽಯಂ ತ್ಯಾಗಃ ಸಮುಚಿತಮಿದಂ ನೋ ತವ ಶಿವೇ
ಕುಪುತ್ರೋ ಜಾಯೇತ ಕ್ವಚಿದಪಿ ಕುಮಾತಾ ನ ಭವತಿ ॥ 3 ॥
ಜಗನ್ಮಾತರ್ಮಾತಸ್ತವ ಚರಣಸೇವಾ ನ ರಚಿತಾ
ನ ವಾ ದತ್ತಂ ದೇವಿ ದ್ರವಿಣಮಪಿ ಭೂಯಸ್ತವ ಮಯಾ ।
ತಥಾಪಿ ತ್ವಂ ಸ್ನೇಹಂ ಮಯಿ ನಿರುಪಮಂ ಯತ್ಪ್ರಕುರುಷೇ
ಕುಪುತ್ರೋ ಜಾಯೇತ ಕ್ವಚಿದಪಿ ಕುಮಾತಾ ನ ಭವತಿ ॥ 4 ॥
ಪರಿತ್ಯಕ್ತಾ ದೇವಾ ವಿವಿಧವಿಧಿಸೇವಾಕುಲತಯಾ
ಮಯಾ ಪಂಚಾಶೀತೇರಧಿಕಮಪನೀತೇ ತು ವಯಸಿ ।
ಇದಾನೀಂ ಚೇನ್ಮಾತಸ್ತವ ಯದಿ ಕೃಪಾ ನಾಪಿ ಭವಿತಾ
ನಿರಾಲಂಬೋ ಲಂಬೋದರಜನನಿ ಕಂ ಯಾಮಿ ಶರಣಮ್ ॥ 5 ॥
ಶ್ವಪಾಕೋ ಜಲ್ಪಾಕೋ ಭವತಿ ಮಧುಪಾಕೋಪಮಗಿರಾ
ನಿರಾತಂಕೋ ರಂಕೋ ವಿಹರತಿ ಚಿರಂ ಕೋಟಿಕನಕೈಃ ।
ತವಾಪರ್ಣೇ ಕರ್ಣೇ ವಿಶತಿ ಮನುವರ್ಣೇ ಫಲಮಿದಂ
ಜನಃ ಕೋ ಜಾನೀತೇ ಜನನಿ ಜಪನೀಯಂ ಜಪವಿಧೌ ॥ 6 ॥
ಚಿತಾಭಸ್ಮಾಲೇಪೋ ಗರಳಮಶನಂ ದಿಕ್ಪಟಧರೋ
ಜಟಾಧಾರೀ ಕಂಠೇ ಭುಜಗಪತಿಹಾರೀ ಪಶುಪತಿಃ ।
ಕಪಾಲೀ ಭೂತೇಶೋ ಭಜತಿ ಜಗದೀಶೈಕಪದವೀಂ
ಭವಾನಿ ತ್ವತ್ಪಾಣಿಗ್ರಹಣಪರಿಪಾಟೀಫಲಮಿದಮ್ ॥ 7 ॥
ನ ಮೋಕ್ಷಸ್ಯಾಕಾಂಕ್ಷಾ ನ ಚ ವಿಭವವಾಂಛಾಪಿ ಚ ನ ಮೇ
ನ ವಿಜ್ಞಾನಾಪೇಕ್ಷಾ ಶಶಿಮುಖಿ ಸುಖೇಚ್ಛಾಪಿ ನ ಪುನಃ ।
ಅತಸ್ತ್ವಾಂ ಸಂಯಾಚೇ ಜನನಿ ಜನನಂ ಯಾತು ಮಮ ವೈ
ಮೃಡಾನೀ ರುದ್ರಾಣೀ ಶಿವ ಶಿವ ಭವಾನೀತಿ ಜಪತಃ ॥ 8 ॥
ನಾರಾಧಿತಾಸಿ ವಿಧಿನಾ ವಿವಿಧೋಪಚಾರೈಃ
ಕಿಂ ರೂಕ್ಷಚಿಂತನಪರೈರ್ನ ಕೃತಂ ವಚೋಭಿಃ ।
ಶ್ಯಾಮೇ ತ್ವಮೇವ ಯದಿ ಕಿಂಚನ ಮಯ್ಯನಾಥೇ
ಧತ್ಸೇ ಕೃಪಾಮುಚಿತಮಂಬ ಪರಂ ತವೈವ ॥ 9 ॥
ಆಪತ್ಸು ಮಗ್ನಃ ಸ್ಮರಣಂ ತ್ವದೀಯಂ
ಕರೋಮಿ ದುರ್ಗೇ ಕರುಣಾರ್ಣವೇಶಿ ।
ನೈತಚ್ಛಠತ್ವಂ ಮಮ ಭಾವಯೇಥಾಃ
ಕ್ಷುಧಾತೃಷಾರ್ತಾ ಜನನೀಂ ಸ್ಮರಂತಿ ॥ 10 ॥
ಜಗದಂಬ ವಿಚಿತ್ರಮತ್ರ ಕಿಂ
ಪರಿಪೂರ್ಣಾ ಕರುಣಾಸ್ತಿ ಚೇನ್ಮಯಿ ।
ಅಪರಾಧಪರಂಪರಾವೃತಂ
ನ ಹಿ ಮಾತಾ ಸಮುಪೇಕ್ಷತೇ ಸುತಮ್ ॥ 11 ॥
ಮತ್ಸಮಃ ಪಾತಕೀ ನಾಸ್ತಿ ಪಾಪಘ್ನೀ ತ್ವತ್ಸಮಾ ನ ಹಿ ।
ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಹಾದೇವಿ ಯಥಾ ಯೋಗ್ಯಂ ತಥಾ ಕುರು ॥ 12 ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari
न मंत्रं नो यंत्रं तदपि च न जाने स्तुतिमहो
न चाह्वानं ध्यानं तदपि च न जाने स्तुतिकथाः ।
न जाने मुद्रास्ते तदपि च न जाने विलपनं
परं जाने मातस्त्वदनुसरणं क्लेशहरणम् ॥ 1 ॥
विधेरज्ञानेन द्रविणविरहेणालसतया
विधेयाशक्यत्वात्तव चरणयोर्या च्युतिरभूत् ।
तदेतत्क्षंतव्यं जननि सकलोद्धारिणि शिवे
कुपुत्रो जायेत क्वचिदपि कुमाता न भवति ॥ 2 ॥
पृथिव्यां पुत्रास्ते जननि बहवः संति सरलाः
परं तेषां मध्ये विरलतरलोऽहं तव सुतः ।
मदीयोऽयं त्यागः समुचितमिदं नो तव शिवे
कुपुत्रो जायेत क्वचिदपि कुमाता न भवति ॥ 3 ॥
जगन्मातर्मातस्तव चरणसेवा न रचिता
न वा दत्तं देवि द्रविणमपि भूयस्तव मया ।
तथापि त्वं स्नेहं मयि निरुपमं यत्प्रकुरुषे
कुपुत्रो जायेत क्वचिदपि कुमाता न भवति ॥ 4 ॥
परित्यक्ता देवा विविधविधिसेवाकुलतया
मया पंचाशीतेरधिकमपनीते तु वयसि ।
इदानीं चेन्मातस्तव यदि कृपा नापि भविता
निरालंबो लंबोदरजननि कं यामि शरणम् ॥ 5 ॥
श्वपाको जल्पाको भवति मधुपाकोपमगिरा
निरातंको रंको विहरति चिरं कोटिकनकैः ।
तवापर्णे कर्णे विशति मनुवर्णे फलमिदं
जनः को जानीते जननि जपनीयं जपविधौ ॥ 6 ॥
चिताभस्मालेपो गरळमशनं दिक्पटधरो
जटाधारी कंठे भुजगपतिहारी पशुपतिः ।
कपाली भूतेशो भजति जगदीशैकपदवीं
भवानि त्वत्पाणिग्रहणपरिपाटीफलमिदम् ॥ 7 ॥
न मोक्षस्याकांक्षा न च विभववांछापि च न मे
न विज्ञानापेक्षा शशिमुखि सुखेच्छापि न पुनः ।
अतस्त्वां संयाचे जननि जननं यातु मम वै
मृडानी रुद्राणी शिव शिव भवानीति जपतः ॥ 8 ॥
नाराधितासि विधिना विविधोपचारैः
किं रूक्षचिंतनपरैर्न कृतं वचोभिः ।
श्यामे त्वमेव यदि किंचन मय्यनाथे
धत्से कृपामुचितमंब परं तवैव ॥ 9 ॥
आपत्सु मग्नः स्मरणं त्वदीयं
करोमि दुर्गे करुणार्णवेशि ।
नैतच्छठत्वं मम भावयेथाः
क्षुधातृषार्ता जननीं स्मरंति ॥ 10 ॥
जगदंब विचित्रमत्र किं
परिपूर्णा करुणास्ति चेन्मयि ।
अपराधपरंपरावृतं
न हि माता समुपेक्षते सुतम् ॥ 11 ॥
मत्समः पातकी नास्ति पापघ्नी त्वत्समा न हि ।
एवं ज्ञात्वा महादेवि यथा योग्यं तथा कुरु ॥ 12 ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration
na maṃtraṃ no yaṃtraṃ tadapi ca na jāne stutimaho
na cāhvānaṃ dhyānaṃ tadapi ca na jāne stutikathāḥ |
na jāne mudrāste tadapi ca na jāne vilapanaṃ
paraṃ jāne mātastvadanusaraṇaṃ kleśaharaṇam || 1 ||
vidherajñānena draviṇaviraheṇālasatayā
vidheyāśakyatvāttava caraṇayoryā cyutirabhūt |
tadetatkṣaṃtavyaṃ janani sakaloddhāriṇi śive
kuputro jāyeta kvacidapi kumātā na bhavati || 2 ||
pṛthivyāṃ putrāste janani bahavaḥ saṃti saralāḥ
paraṃ teṣāṃ madhye viralataralo’haṃ tava sutaḥ |
madīyo’yaṃ tyāgaḥ samucitamidaṃ no tava śive
kuputro jāyeta kvacidapi kumātā na bhavati || 3 ||
jaganmātarmātastava caraṇasevā na racitā
na vā dattaṃ devi draviṇamapi bhūyastava mayā |
tathāpi tvaṃ snehaṃ mayi nirupamaṃ yatprakuruṣe
kuputro jāyeta kvacidapi kumātā na bhavati || 4 ||
parityaktā devā vividhavidhisevākulatayā
mayā paṃcāśīteradhikamapanīte tu vayasi |
idānīṃ cenmātastava yadi kṛpā nāpi bhavitā
nirālaṃbo laṃbodarajanani kaṃ yāmi śaraṇam || 5 ||
śvapāko jalpāko bhavati madhupākopamagirā
nirātaṃko raṃko viharati ciraṃ koṭikanakaiḥ |
tavāparṇe karṇe viśati manuvarṇe phalamidaṃ
janaḥ ko jānīte janani japanīyaṃ japavidhau || 6 ||
citābhasmālepo garaḷamaśanaṃ dikpaṭadharo
jaṭādhārī kaṃṭhe bhujagapatihārī paśupatiḥ |
kapālī bhūteśo bhajati jagadīśaikapadavīṃ
bhavāni tvatpāṇigrahaṇaparipāṭīphalamidam || 7 ||
na mokṣasyākāṃkṣā na ca vibhavavāṃchāpi ca na me
na vijñānāpekṣā śaśimukhi sukhecchāpi na punaḥ |
atastvāṃ saṃyāce janani jananaṃ yātu mama vai
mṛḍānī rudrāṇī śiva śiva bhavānīti japataḥ || 8 ||
nārādhitāsi vidhinā vividhopacāraiḥ
kiṃ rūkṣaciṃtanaparairna kṛtaṃ vacobhiḥ |
śyāme tvameva yadi kiṃcana mayyanāthe
dhatse kṛpāmucitamaṃba paraṃ tavaiva || 9 ||
āpatsu magnaḥ smaraṇaṃ tvadīyaṃ
karomi durge karuṇārṇaveśi |
naitacchaṭhatvaṃ mama bhāvayethāḥ
kṣudhātṛṣārtā jananīṃ smaraṃti || 10 ||
jagadaṃba vicitramatra kiṃ
paripūrṇā karuṇāsti cenmayi |
aparādhaparaṃparāvṛtaṃ
na hi mātā samupekṣate sutam || 11 ||
matsamaḥ pātakī nāsti pāpaghnī tvatsamā na hi |
evaṃ jñātvā mahādevi yathā yogyaṃ tathā kuru || 12 ||
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ
- 1 ಅಯ್ಯೋ, ನನಗೆ ಮಂತ್ರವೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಯಂತ್ರವೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಸ್ತುತಿಯೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆವಾಹನೆ, ಧ್ಯಾನ, ನಿನ್ನ ಸ್ತುತಿಯ ಕತೆಗಳು ಯಾವುದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಮುದ್ರೆಗಳೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಮೊರೆಯಿಡುವುದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಾಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೊಂದು ಮಾತ್ರ ನನಗೆ ಗೊತ್ತು.
Alas, I know no mantra, no yantra, not even a hymn of praise. I know no way to invoke you, no meditation, no stories in your praise. I know neither your mudras nor even how to cry out to you. But this one thing I know, Mother: following you takes away all distress. - 2 ವಿಧಿಗಳ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ, ಸೋಮಾರಿತನದಿಂದ, ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗದ ಅಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಲೋಪವಾಗಿದೆಯೋ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುವ ತಾಯೇ, ಶಿವೆಯೇ, ಅದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ಕೆಟ್ಟ ಮಗ ಹುಟ್ಟಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಟ್ಟ ತಾಯಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
Through ignorance of the rites, lack of money, laziness and inability to do what ought to be done, whatever lapse there has been at your feet, forgive it, Mother, auspicious Shive, who lifts up all. A bad son may be born, but nowhere is there a bad mother. - 3 ತಾಯೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ನಡುವೆ ನಾನು ಅಪರೂಪದ ಚಂಚಲ ಮಗ. ಆದರೂ ಶಿವೆಯೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕೈಬಿಡುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಕೆಟ್ಟ ಮಗ ಹುಟ್ಟಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಟ್ಟ ತಾಯಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
Mother, you have many sons on earth, simple and upright. Among them I am a rare one, restless and fickle. Even so, auspicious Shive, it is not fitting for you to abandon me. A bad son may be born, but nowhere is there a bad mother. - 4 ಜಗನ್ಮಾತೆಯೇ, ತಾಯೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ದೇವಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೋಲಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತೀಯೆ. ಕೆಟ್ಟ ಮಗ ಹುಟ್ಟಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಟ್ಟ ತಾಯಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
Mother of the world, Mother, I have not served at your feet. Nor, Goddess, have I given you much wealth. Yet you show me a love beyond compare. A bad son may be born, but nowhere is there a bad mother. - 5 ಬಗೆಬಗೆಯ ಪೂಜಾವಿಧಿಗಳ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಬೇಸತ್ತು ನಾನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟೆ. ಈಗ ನನ್ನ ವಯಸ್ಸು ಎಂಬತ್ತೈದನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ತಾಯೇ, ಈಗಲೂ ನಿನ್ನ ಕೃಪೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಆಗದಿದ್ದರೆ, ಲಂಬೋದರನ ತಾಯೇ, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ನಾನು ಯಾರಲ್ಲಿ ಶರಣು ಹೋಗಲಿ?
Wearied by the confusion of many kinds of ritual worship, I gave up the gods. Now more than eighty five years of my life have gone by. If even now, Mother, your grace does not come to me, then, mother of Lambodara, with no other support, to whom shall I go for refuge? - 6 ಅಪರ್ಣೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಮಂತ್ರದ ಅಕ್ಷರಗಳು ಕಿವಿಗೆ ಬಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಸಮಾಜ ತುಳಿದಿಟ್ಟ ಶ್ವಪಾಕನೂ ಜೇನಿನ ಸಿಹಿಯಂಥ ಮಾತಿನ ವಾಗ್ಮಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಬಡವನು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಕೋಟಿ ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಬಹುಕಾಲ ಬಾಳುತ್ತಾನೆ. ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೇ ಇಷ್ಟು ಫಲವಾದರೆ, ತಾಯೇ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಜಪ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಫಲವನ್ನು ಯಾರು ತಾನೇ ಅರಿಯಬಲ್ಲರು?
O Aparna, when the syllables of your mantra merely enter the ear, even a shvapaka, the lowest outcaste of that society, becomes eloquent with speech sweet as honey, and a pauper lives long and free of fear with millions in gold. If hearing alone brings this, Mother, who can know the fruit for one who chants it in proper japa? - 7 ಚಿತೆಯ ಬೂದಿಯನ್ನು ಮೈಗೆ ಬಳಿದುಕೊಂಡವನು, ವಿಷವೇ ಆಹಾರವಾದವನು, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೇ ಬಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಉಟ್ಟವನು, ಜಟಾಧಾರಿ, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಪರಾಜನನ್ನು ಹಾರವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನು, ಕಪಾಲಧಾರಿ, ಭೂತಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಪಶುಪತಿ ಜಗದೀಶ್ವರನೆಂಬ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಭವಾನಿಯೇ, ಇದು ಅವನು ನಿನ್ನ ಕೈಹಿಡಿದ ಫಲ.
Smeared with the ash of the funeral pyre, with poison for his food, clothed only by the directions, wearing matted hair, with the king of serpents as a garland at his throat, bearing a skull, lord of spirits: Pashupati holds the one rank of Lord of the universe. Bhavani, this is the fruit of his taking your hand in marriage. - 8 ಚಂದ್ರಮುಖಿಯೇ, ನನಗೆ ಮೋಕ್ಷದ ಆಸೆಯಿಲ್ಲ, ಐಶ್ವರ್ಯದ ಬಯಕೆಯಿಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನದ ಅಪೇಕ್ಷೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸುಖದ ಇಚ್ಛೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಯೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟನ್ನೇ ಬೇಡುತ್ತೇನೆ: ಮೃಡಾನೀ, ರುದ್ರಾಣೀ, ಶಿವ ಶಿವ, ಭವಾನೀ ಎಂದು ಜಪಿಸುತ್ತಲೇ ನನ್ನ ಜನ್ಮಗಳು ಕಳೆಯಲಿ.
Moon faced one, I have no longing for liberation, no wish for riches, no need of knowledge, no desire for pleasure. So this alone I ask of you, Mother: let my births pass as I chant “Mridani, Rudrani, Shiva Shiva, Bhavani”. - 9 ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಬಗೆಬಗೆಯ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕಠಿಣವಾದ ಯೋಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಯಾವ ತಪ್ಪನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ? ಶ್ಯಾಮೆಯೇ, ಅನಾಥನಾದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನೀನು ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಕೃಪೆ ತೋರಿದರೆ, ಅಮ್ಮಾ, ಅದು ನಿನಗೆ ಮಾತ್ರ ತಕ್ಕದ್ದು.
I have not worshipped you by the rules, with the many forms of service. What wrong have I not done with words driven by harsh thoughts? Shyama, if you still show some grace to me, who have no protector, Amma, that befits you alone. - 10 ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರಳಾದ ಒಡತಿ ದುರ್ಗೆಯೇ, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಕಪಟ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡ. ಹಸಿವು ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಲಿದ ಮಕ್ಕಳು ತಾಯಿಯನ್ನೇ ನೆನೆಯುತ್ತಾರೆ.
Durga, sovereign lady, ocean of compassion, it is when I am sunk in trouble that I remember you. Do not take this for cunning on my part. Children worn by hunger and thirst think of their mother. - 11 ಜಗದಂಬೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕರುಣೆ ನನ್ನ ಮೇಲಿದ್ದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು? ತಪ್ಪುಗಳ ಸಾಲಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಗನನ್ನೂ ತಾಯಿ ಕಡೆಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Mother of the world, what wonder is there if your full compassion rests on me? A mother does not neglect her son, even one surrounded by a long line of faults. - 12 ನನ್ನಂಥ ಪಾಪಿ ಇಲ್ಲ, ನಿನ್ನಂಥ ಪಾಪನಾಶಿನಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಮಹಾದೇವಿಯೇ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಯಾವುದು ಯೋಗ್ಯವೋ ಹಾಗೆ ಮಾಡು.
There is no sinner like me, and no destroyer of sin like you. Knowing this, great Goddess, do whatever is fitting.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿ ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಐದನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕವಿ ತನಗೆ ಎಂಬತ್ತೈದು ವರ್ಷ ದಾಟಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಶಂಕರರು ಮೂವತ್ತೆರಡನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೇಹ ಬಿಟ್ಟರು ಎಂದು ಪರಂಪರೆಯೇ ಹೇಳುವುದರಿಂದ, ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಸಂಶಯಿಸಲು ಇದೊಂದು ಕಾರಣ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಆ ಮಾತನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಕ್ತನ ಪರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ.
Tradition holds this hymn to be a work of Adi Shankaracharya. In verse 5, however, the poet says he is past eighty five. Since tradition itself says Shankara passed away at thirty two, this is one reason some scholars doubt the attribution. Others read the line as spoken on behalf of the ordinary devotee.
ಮೊದಲ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಶಿಖರಿಣೀ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿವೆ. ಎರಡರಿಂದ ನಾಲ್ಕರವರೆಗೆ “ಕುಪುತ್ರೋ ಜಾಯೇತ” ಪಲ್ಲವಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಅವು ನಂತರ ಸೇರಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕ “ಮತ್ಸಮಃ ಪಾತಕೀ ನಾಸ್ತಿ” ಅನೇಕರು ಪೂಜೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
The first eight verses are in the Shikharini metre, and verses 2 to 4 carry the refrain “kuputro jāyeta”. The last four verses are each in a different metre, and some think they were added later. Verse 12, “matsamaḥ pātakī nāsti”, is also recited on its own at the close of worship.
ಆರನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ಶ್ವಪಾಕ ಎಂಬ ಪದ ಆ ಕಾಲದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿಟ್ಟಿದ್ದ ಜನರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ಮಂತ್ರ ಎಂಥವರನ್ನೂ ಎತ್ತುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಕವಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ.
The word shvapaka in verse 6 names people placed at the very bottom of the society of that time. The poet uses it to say that the Goddess’s mantra raises anyone at all. We have translated it as it stands.
ಪಾಠದ ಬಗ್ಗೆ: ಸ್ತೋತ್ರನಿಧಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಐದನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ “ದೇವಾ ವಿವಿಧವಿಧಿಸೇವಾ”, ಏಳನೆಯದರಲ್ಲಿ ಸಂಬೋಧನೆಯ “ಭವಾನಿ”, ಹನ್ನೆರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ “ಮಹಾದೇವಿ” ಎಂದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಹತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮೂಲದ “ಕರುಣಾರ್ಣವೇ ಶಿವೇ” ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿಯುವುದರಿಂದ “ಕರುಣಾರ್ಣವೇಶಿ” ಎಂಬ ಪಾಠವನ್ನೂ, “ಕ್ಷುಧಾತೃಷಾರ್ತಾ” ಎಂಬ ಪಾಠವನ್ನೂ ಆರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಬೇರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
On the text: we follow the Stotranidhi edition. We give “devā vividhavidhisevā” in verse 5, the vocative “bhavāni” in verse 7 and “mahādevi” in verse 12. In verse 10 the source’s “karuṇārṇave śive” breaks the metre, so we chose the reading “karuṇārṇaveśi”, and also “kṣudhātṛṣārtā”. Other printings may differ in these words.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ವಾರ್ಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ನೋವು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಐವತ್ತು ಅರವತ್ತು ವರ್ಷದವರೂ “ಅಮ್ಮಾ” ಎಂದು ನರಳುವುದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಆ ತಾಯಿ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಆದರೂ ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಬಾಯಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲ ಪದ ಅದೇ. ಹತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದೂ ಇದನ್ನೇ: ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೆನೆಯುವುದು ಕಪಟವಲ್ಲ, ಅದು ಮಗುವಿನ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವ.
On hospital wards at night, when pain rises, we hear people of fifty and sixty moan “Amma”. That mother may have died long ago, yet in trouble it is the first word to come. Verse 10 says the same: to remember only in hardship is not cunning, it is simply how a child is.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ