ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಕಂ ‘ವಸುದೇವಸುತಂ ದೇವಂ’ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಚಿಕ್ಕ ಸ್ತೋತ್ರ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ ‘ಕೃಷ್ಣಂ ವಂದೇ ಜಗದ್ಗುರುಮ್’, ಅಂದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಗುರುವಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ, ಎಂಬ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಕೃಷ್ಣನ ಹುಟ್ಟು, ಮೈಬಣ್ಣ, ಆಭರಣ, ಮುಖ, ಕಣ್ಣು, ಎದೆ ಹೀಗೆ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತವೆ.
The Krishnashtakam is a short hymn that opens with the well-known verse vasudevasutaṃ devam. Every verse ends with the line kṛṣṇaṃ vande jagadgurum, I bow to Krishna, the teacher of the world. The eight verses describe in turn his birth, his colour, his ornaments, his face, his eyes and his chest, and so build a complete picture for meditation.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಫಲಶ್ರುತಿ: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವರ ಪಾಪ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಸರಳವಾದ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕಾರಣ ಮಕ್ಕಳೂ ಬೇಗನೆ ಕಲಿಯುವ ಸ್ತೋತ್ರ ಇದು. ಇಲ್ಲಿ ಪಾಠವನ್ನು ಮೂರು ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
The last verse is the phalashruti: it says that the sins of those who rise at dawn and recite this hymn are destroyed. Its simple anushtubh metre makes it one that even children learn quickly. We give the text in three scripts, with the meaning of each verse in Kannada and English.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ವಸುದೇವಸುತಂ ದೇವಂ ಕಂಸಚಾಣೂರಮರ್ದನಮ್ ।
ದೇವಕೀಪರಮಾನಂದಂ ಕೃಷ್ಣಂ ವಂದೇ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ॥ 1 ॥
ಅತಸೀಪುಷ್ಪಸಂಕಾಶಂ ಹಾರನೂಪುರಶೋಭಿತಮ್ ।
ರತ್ನಕಂಕಣಕೇಯೂರಂ ಕೃಷ್ಣಂ ವಂದೇ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ॥ 2 ॥
ಕುಟಿಲಾಲಕಸಂಯುಕ್ತಂ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಿಭಾನನಮ್ ।
ವಿಲಸತ್ಕುಂಡಲಧರಂ ಕೃಷ್ಣಂ ವಂದೇ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ॥ 3 ॥
ಮಂದಾರಗಂಧಸಂಯುಕ್ತಂ ಚಾರುಹಾಸಂ ಚತುರ್ಭುಜಮ್ ।
ಬರ್ಹಿಪಿಂಛಾವಚೂಡಾಂಗಂ ಕೃಷ್ಣಂ ವಂದೇ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ॥ 4 ॥
ಉತ್ಫುಲ್ಲಪದ್ಮಪತ್ರಾಕ್ಷಂ ನೀಲಜೀಮೂತಸನ್ನಿಭಮ್ ।
ಯಾದವಾನಾಂ ಶಿರೋರತ್ನಂ ಕೃಷ್ಣಂ ವಂದೇ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ॥ 5 ॥
ರುಕ್ಮಿಣೀಕೇಳಿಸಂಯುಕ್ತಂ ಪೀತಾಂಬರಸುಶೋಭಿತಮ್ ।
ಅವಾಪ್ತತುಲಸೀಗಂಧಂ ಕೃಷ್ಣಂ ವಂದೇ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ॥ 6 ॥
ಗೋಪಿಕಾನಾಂ ಕುಚದ್ವಂದ್ವಕುಂಕುಮಾಂಕಿತವಕ್ಷಸಮ್ ।
ಶ್ರೀನಿಕೇತಂ ಮಹೇಷ್ವಾಸಂ ಕೃಷ್ಣಂ ವಂದೇ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ॥ 7 ॥
ಶ್ರೀವತ್ಸಾಂಕಂ ಮಹೋರಸ್ಕಂ ವನಮಾಲಾವಿರಾಜಿತಮ್ ।
ಶಂಖಚಕ್ರಧರಂ ದೇವಂ ಕೃಷ್ಣಂ ವಂದೇ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ॥ 8 ॥
ಫಲಶ್ರುತಿ
ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಕಮಿದಂ ಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರಾತರುತ್ಥಾಯ ಯಃ ಪಠೇತ್ ।
ಕೋಟಿಜನ್ಮಕೃತಂ ಪಾಪಂ ಸ್ಮರಣೇನ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥ 9 ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari
वसुदेवसुतं देवं कंसचाणूरमर्दनम् ।
देवकीपरमानंदं कृष्णं वंदे जगद्गुरुम् ॥ 1 ॥
अतसीपुष्पसंकाशं हारनूपुरशोभितम् ।
रत्नकंकणकेयूरं कृष्णं वंदे जगद्गुरुम् ॥ 2 ॥
कुटिलालकसंयुक्तं पूर्णचंद्रनिभाननम् ।
विलसत्कुंडलधरं कृष्णं वंदे जगद्गुरुम् ॥ 3 ॥
मंदारगंधसंयुक्तं चारुहासं चतुर्भुजम् ।
बर्हिपिंछावचूडांगं कृष्णं वंदे जगद्गुरुम् ॥ 4 ॥
उत्फुल्लपद्मपत्राक्षं नीलजीमूतसन्निभम् ।
यादवानां शिरोरत्नं कृष्णं वंदे जगद्गुरुम् ॥ 5 ॥
रुक्मिणीकेळिसंयुक्तं पीतांबरसुशोभितम् ।
अवाप्ततुलसीगंधं कृष्णं वंदे जगद्गुरुम् ॥ 6 ॥
गोपिकानां कुचद्वंद्वकुंकुमांकितवक्षसम् ।
श्रीनिकेतं महेष्वासं कृष्णं वंदे जगद्गुरुम् ॥ 7 ॥
श्रीवत्सांकं महोरस्कं वनमालाविराजितम् ।
शंखचक्रधरं देवं कृष्णं वंदे जगद्गुरुम् ॥ 8 ॥
ಫಲಶ್ರುತಿ
कृष्णाष्टकमिदं पुण्यं प्रातरुत्थाय यः पठेत् ।
कोटिजन्मकृतं पापं स्मरणेन विनश्यति ॥ 9 ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration
vasudevasutaṃ devaṃ kaṃsacāṇūramardanam |
devakīparamānaṃdaṃ kṛṣṇaṃ vaṃde jagadgurum || 1 ||
atasīpuṣpasaṃkāśaṃ hāranūpuraśobhitam |
ratnakaṃkaṇakeyūraṃ kṛṣṇaṃ vaṃde jagadgurum || 2 ||
kuṭilālakasaṃyuktaṃ pūrṇacaṃdranibhānanam |
vilasatkuṃḍaladharaṃ kṛṣṇaṃ vaṃde jagadgurum || 3 ||
maṃdāragaṃdhasaṃyuktaṃ cāruhāsaṃ caturbhujam |
barhipiṃchāvacūḍāṃgaṃ kṛṣṇaṃ vaṃde jagadgurum || 4 ||
utphullapadmapatrākṣaṃ nīlajīmūtasannibham |
yādavānāṃ śiroratnaṃ kṛṣṇaṃ vaṃde jagadgurum || 5 ||
rukmiṇīkeḷisaṃyuktaṃ pītāṃbarasuśobhitam |
avāptatulasīgaṃdhaṃ kṛṣṇaṃ vaṃde jagadgurum || 6 ||
gopikānāṃ kucadvaṃdvakuṃkumāṃkitavakṣasam |
śrīniketaṃ maheṣvāsaṃ kṛṣṇaṃ vaṃde jagadgurum || 7 ||
śrīvatsāṃkaṃ mahoraskaṃ vanamālāvirājitam |
śaṃkhacakradharaṃ devaṃ kṛṣṇaṃ vaṃde jagadgurum || 8 ||
ಫಲಶ್ರುತಿ
kṛṣṇāṣṭakamidaṃ puṇyaṃ prātarutthāya yaḥ paṭhet |
koṭijanmakṛtaṃ pāpaṃ smaraṇena vinaśyati || 9 ||
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ
- 1 ವಸುದೇವನ ಮಗನೂ ದೇವನೂ, ಕಂಸ ಮತ್ತು ಚಾಣೂರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನೂ, ದೇವಕಿಗೆ ಪರಮಾನಂದವಾದವನೂ ಆದ ಜಗತ್ತಿನ ಗುರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಾನು ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
I bow to Krishna, the teacher of the world: the son of Vasudeva, the divine one, the slayer of Kamsa and of the wrestler Chanura, the supreme joy of Devaki. - 2 ಅಗಸೆ ಹೂವಿನಂತೆ (ಅತಸೀ ಪುಷ್ಪದಂತೆ) ನೀಲಿಯ ಮೈಬಣ್ಣದವನು, ಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವನು, ರತ್ನದ ಕಡಗ ಮತ್ತು ತೋಳುಬಂದಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು. ಆ ಜಗದ್ಗುರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
Blue like the flax (atasi) flower, graceful with necklace and anklets, wearing jewelled bracelets and armlets: to that Krishna, teacher of the world, I bow. - 3 ಗುಂಗುರು ಕೂದಲಿನವನು, ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖದವನು, ಹೊಳೆಯುವ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು. ಆ ಜಗದ್ಗುರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
With curling locks, a face like the full moon and gleaming earrings: to that Krishna, teacher of the world, I bow. - 4 ಮಂದಾರ ಹೂವಿನ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಸುಂದರ ನಗೆಯವನು, ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳವನು, ನವಿಲುಗರಿಯನ್ನು ಶಿರೋಭೂಷಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನು. ಆ ಜಗದ್ಗುರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
Fragrant with mandara flowers, with a lovely smile and four arms, a peacock feather adorning his crest: to that Krishna, teacher of the world, I bow. - 5 ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಕಮಲದ ದಳದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ಕಪ್ಪು ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ಕಾಣುವವನು, ಯಾದವರ ಶಿರೋರತ್ನ. ಆ ಜಗದ್ಗುರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
With eyes like the petals of a lotus in full bloom, dark as a blue rain cloud, the crest jewel of the Yadavas: to that Krishna, teacher of the world, I bow. - 6 ರುಕ್ಮಿಣಿಯೊಡನೆ ಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿರುವವನು, ಹಳದಿ ರೇಶ್ಮೆಯ ಪೀತಾಂಬರದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವನು, ತುಳಸಿಯ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು. ಆ ಜಗದ್ಗುರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
Joined with Rukmini in loving play, resplendent in yellow silk, carrying the fragrance of tulasi: to that Krishna, teacher of the world, I bow. - 7 ಗೋಪಿಯರ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ಅವರ ಸ್ತನಗಳ ಕುಂಕುಮ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಗುರುತಾಗಿ ಮೂಡಿರುವವನು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನೆಲೆಯಾದವನು, ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ. ಆ ಜಗದ್ಗುರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
Whose chest bears the mark of kumkuma from the breasts of the gopis, left by their embrace, the dwelling place of Lakshmi, the great archer: to that Krishna, teacher of the world, I bow. - 8 ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳವನು, ವಿಶಾಲವಾದ ಎದೆಯವನು, ಕಾಡುಹೂಗಳ ವನಮಾಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವನು, ಶಂಖ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ದೇವ. ಆ ಜಗದ್ಗುರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
Marked with the Shrivatsa, broad of chest, radiant with the vanamala, the garland of forest flowers, the god who holds the conch and the discus: to that Krishna, teacher of the world, I bow. - 9 ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಈ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಕವನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವು ಇದರ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
Whoever rises at dawn and recites this holy Krishnashtakam, the sin committed in ten million births is destroyed by its mere remembrance.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಈ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ರಚನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲದ ಕೊನೆಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ ‘ಇತಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಕಮ್’ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಕರ್ತೃವಿನ ಹೆಸರು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಆಗದು. ಅದಲ್ಲದೆ ‘ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಕ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬೇರೆ ಸ್ತೋತ್ರಗಳೂ ಇವೆ, ಇದು ‘ವಸುದೇವಸುತಂ ದೇವಂ’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಸ್ತೋತ್ರ.
This ashtaka is popularly held to be a work of Shankaracharya. But the colophon in our source says only iti śrī kṛṣṇāṣṭakam and names no author, so the authorship cannot be stated with certainty. Other hymns also go by the name Krishnashtakam: this is the one that begins vasudevasutaṃ devam.
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಯೂ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅನೇಕರು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಪಾರಾಯಣವನ್ನು ಇದರಿಂದ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಧ್ಯಾನಶ್ಲೋಕವಾಗಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
The first verse is very well known on its own. Many begin a recitation of the Bhagavad Gita with it, and it is also used in worship as a verse of meditation on Krishna.
ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅಷ್ಟಕ, ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ಫಲಶ್ರುತಿ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಮೊದಲ ಮೂರು ಪಾದಗಳು ವರ್ಣನೆ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ನಮನ. ವೃಂದಾವನದ ಗೋಪಾಲ (ನವಿಲುಗರಿ, ಗೋಪಿಯರು) ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕೆಯ ಚತುರ್ಭುಜ ಅರಸ (ರುಕ್ಮಿಣಿ, ಶಂಖ ಚಕ್ರ, ಶ್ರೀವತ್ಸ) ಈ ಎರಡೂ ರೂಪಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆರೆತಿವೆ.
It is an ashtaka of eight verses in the anushtubh metre, with a ninth verse of phalashruti. In each verse the first three quarters describe and the fourth bows. The cowherd of Vrindavana (the peacock feather, the gopis) and the four-armed king of Dvaraka (Rukmini, the conch and discus, the Shrivatsa) are blended here into a single picture.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬೆಳಗಿನ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುವಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿದುಹೋಗುವ ಸ್ತೋತ್ರ ಇದು. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಿವರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ: ಒಂದು ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣ, ಒಂದು ಕಿವಿಯೋಲೆ, ಒಂದು ನಗು. ದಿನದ ಗಡಿಬಿಡಿ ಶುರುವಾಗುವ ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದು ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಇದು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ನಿಮಿಷದ ಆ ಗಮನ ಇಡೀ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹದವನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲದು.
This hymn is over in the time it takes for milk to come to the boil in a morning kitchen. Each verse offers a single detail: the colour of a flower, an earring, a smile. It teaches the habit of resting the mind slowly on one picture before the rush of the day begins. Those two minutes of attention can set the tone for the whole day.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ