ನವಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧಿದೇವತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವವನು ಚಂದ್ರ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಇರುವಂತೆಯೇ ಚಂದ್ರನಿಗೂ ಒಂದು ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರ ಇದೆ.
ಹಾಲಿನ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪನು ಎಂದು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತು ನವಗ್ರಹ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಓಂ ಕ್ಷೀರಪುತ್ರಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಅಮೃತತತ್ತ್ವಾಯ ಧೀಮಹಿ ।
ತನ್ನೋ ಚಂದ್ರಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
ॐ क्षीरपुत्राय विद्महे अमृततत्त्वाय धीमहि ।
तन्नो चन्द्रः प्रचोदयात् ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
oṃ kṣīraputrāya vidmahe amṛtatattvāya dhīmahi |
tanno candraḥ pracodayāt ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕ್ಷೀರಪುತ್ರಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ (क्षीरपुत्राय विद्महे, kṣīraputrāya vidmahe) = ಹಾಲಿನ ಸಮುದ್ರದ ಮಗನನ್ನು ನಾವು ಬಲ್ಲೆವು (we know the son of the ocean of milk)
- ಅಮೃತತತ್ತ್ವಾಯ ಧೀಮಹಿ (अमृततत्त्वाय धीमहि, amṛtatattvāya dhīmahi) = ಅಮೃತಸ್ವರೂಪನ ಬಗ್ಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ (we meditate on the one of the nature of nectar)
- ತನ್ನೋ ಚಂದ್ರಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ (तन्नो चन्द्रः प्रचोदयात्, tanno candraḥ pracodayāt) = ಆ ಚಂದ್ರನು ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ (may that Chandra inspire our understanding)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಾಲಿನ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನನ್ನು ನಾವು ಬಲ್ಲೆವು, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪನ ಬಗ್ಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ಚಂದ್ರನು ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
We know the one born of the ocean of milk, we meditate on the one of the nature of nectar. May that Chandra inspire our understanding.
ಈ ಮಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this mantra
ಗಾಯತ್ರೀ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ಮಂತ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ವಿಷ್ಣು, ಗಣೇಶ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳ ಗಾಯತ್ರಿಗಳಂತೆಯೇ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಸಾಲುಗಳು.
Composed in the gayatri metre, this mantra meditates on Chandra just as the gayatris of Surya, Vishnu, Ganesha and others meditate on their respective deities.
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾರಕ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಮನಃಶಾಂತಿ ಬಯಸುವವರು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.
In jyotisha, Chandra is held to govern the mind, so this mantra is especially recited by those seeking mental peace.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಶಾಂತಚಿತ್ತತೆ ಬೇಕೆನಿಸಿದಾಗ ಚಂದ್ರನಂತೆ ತಂಪಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಮಾಧಾನ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
When calm is needed, silently wishing for a mind as cool as the moon offers a small comfort.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ