ಶಿವಭುಜಂಗಂ: ಕೊನೆಯ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಶಿವನ ಸ್ಮರಣೆ

ಶಿವಭುಜಂಗಂ ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ಸ್ತೋತ್ರ. ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ವಿಘ್ನ ನಿವಾರಕ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನಿರಾಕಾರ ತತ್ತ್ವವಾದ ಶಿವನ ಸ್ತುತಿ, ಪಂಚಮುಖ ರೂಪದ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

The Shiva Bhujangam is a hymn to Shiva in the bhujangaprayata metre. The first verse remembers Ganesha, remover of obstacles. Then come praise of Shiva as the formless reality, a description of his five-faced form, and prayers of surrender.

ಸ್ತೋತ್ರದ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಸಾವಿನ ಗಳಿಗೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಯಮದೂತರು ಬರುವಾಗ, ಬಂಧುಗಳು ಅಳುವಾಗ, ಉಸಿರು ನಿಲ್ಲುವಾಗ ಶಿವನ ಸ್ಮರಣೆ ಉಳಿಯಲಿ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತನ ಬೇಡಿಕೆ. ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದ್ವೈತದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ “ಶಿವೋಽಹಂ” ಎಂಬ ಘೋಷವಿದೆ.

The middle of the hymn looks straight at the hour of death. The devotee asks that the memory of Shiva may remain when the messengers of Yama come, when kinsfolk weep, and when the breath fails. The closing part rings with the Advaita declaration “Shivo’ham”, I am Shiva.

---

ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)

ಗಲದ್ದಾನಗಂಡಂ ಮಿಲದ್ಭೃಂಗಷಂಡಂ
ಚಲಚ್ಚಾರುಶುಂಡಂ ಜಗತ್ತ್ರಾಣಶೌಂಡಂ ।
ಕನದ್ದಂತಕಾಂಡಂ ವಿಪದ್ಭಂಗಚಂಡಂ
ಶಿವಪ್ರೇಮಪಿಂಡಂ ಭಜೇ ವಕ್ರತುಂಡಂ ॥ 1 ॥

ಅನಾದ್ಯಂತಮಾದ್ಯಂ ಪರಂ ತತ್ತ್ವಮರ್ಥಂ
ಚಿದಾಕಾರಮೇಕಂ ತುರೀಯಂ ತ್ವಮೇಯಂ ।
ಹರಿಬ್ರಹ್ಮಮೃಗ್ಯಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮರೂಪಂ
ಮನೋವಾಗತೀತಂ ಮಹಃ ಶೈವಮೀಡೇ ॥ 2 ॥

ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾದಿಶಕ್ತ್ಯಂತಸಿಂಹಾಸನಸ್ಥಂ
ಮನೋಹಾರಿಸರ್ವಾಂಗರತ್ನೋರುಭೂಷಂ ।
ಜಟಾಹೀಂದುಗಂಗಾಸ್ಥಿಶಮ್ಯಾಕಮೌಲಿಂ
ಪರಾಶಕ್ತಿಮಿತ್ರಂ ನುಮಃ ಪಂಚವಕ್ತ್ರಂ ॥ 3 ॥

ಶಿವೇಶಾನತತ್ಪೂರುಷಾಘೋರವಾಮಾ-
ದಿಭಿಃ ಪಂಚಭಿರ್ಹೃನ್ಮುಖೈಃ ಷಡ್ಭಿರಂಗೈಃ ।
ಅನೌಪಮ್ಯ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತಂ ತತ್ತ್ವವಿದ್ಯಾ-
ಮತೀತಂ ಪರಂ ತ್ವಾಂ ಕಥಂ ವೇತ್ತಿ ಕೋ ವಾ ॥ 4 ॥

ಪ್ರವಾಲಪ್ರವಾಹಪ್ರಭಾಶೋಣಮರ್ಧಂ
ಮರುತ್ವನ್ಮಣಿಶ್ರೀಮಹಃಶ್ಯಾಮಮರ್ಧಂ ।
ಗುಣಸ್ಯೂತಮೇತದ್ವಪುಃ ಶೈವಮಂತಃ
ಸ್ಮರಾಮಿ ಸ್ಮರಾಪತ್ತಿಸಂಪತ್ತಿಹೇತುಂ ॥ 5 ॥

ಸ್ವಸೇವಾಸಮಾಯಾತದೇವಾಸುರೇಂದ್ರಾ
ನಮನ್ಮೌಲಿಮಂದಾರಮಾಲಾಭಿಷಕ್ತಂ ।
ನಮಸ್ಯಾಮಿ ಶಂಭೋ ಪದಾಂಭೋರುಹಂ ತೇ
ಭವಾಂಭೋಧಿಪೋತಂ ಭವಾನೀವಿಭಾವ್ಯಂ ॥ 6 ॥

ಜಗನ್ನಾಥ ಮನ್ನಾಥ ಗೌರೀಸನಾಥ
ಪ್ರಪನ್ನಾನುಕಂಪಿನ್ವಿಪನ್ನಾರ್ತಿಹಾರಿನ್ ।
ಮಹಃಸ್ತೋಮಮೂರ್ತೇ ಸಮಸ್ತೈಕಬಂಧೋ
ನಮಸ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ಪುನಸ್ತೇ ನಮೋಽಸ್ತು ॥ 7 ॥

ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ವಿಶ್ವೇಶ ವಿಶ್ವಾದಿದೇವ
ತ್ರಯೀಮೂಲ ಶಂಭೋ ಶಿವ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ತ್ವಂ ।
ಪ್ರಸೀದ ಸ್ಮರ ತ್ರಾಹಿ ಪಶ್ಯಾವಮುಕ್ತ್ಯೈ
ಕ್ಷಮಾಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಹಿ ತ್ರ್ಯಕ್ಷ ಮಾಂ ರಕ್ಷ ಮೋದಾತ್ ॥ 8 ॥

ಮಹಾದೇವ ದೇವೇಶ ದೇವಾದಿದೇವ
ಸ್ಮರಾರೇ ಪುರಾರೇ ಯಮಾರೇ ಹರೇತಿ ।
ಬ್ರುವಾಣಃ ಸ್ಮರಿಷ್ಯಾಮಿ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಭವಂತಂ
ತತೋ ಮೇ ದಯಾಶೀಲ ದೇವ ಪ್ರಸೀದ ॥ 9 ॥

ತ್ವದನ್ಯಃ ಶರಣ್ಯಃ ಪ್ರಪನ್ನಸ್ಯ ನೇತಿ
ಪ್ರಸೀದ ಸ್ಮರನ್ನೇವ ಹನ್ಯಾಸ್ತು ದೈನ್ಯಂ ।
ನ ಚೇತ್ತೇ ಭವೇದ್ಭಕ್ತವಾತ್ಸಲ್ಯಹಾನಿ
ಸ್ತತೋ ಮೇ ದಯಾಲೋ ಸದಾ ಸನ್ನಿಧೇಹಿ ॥ 10 ॥

ಅಯಂ ದಾನಕಾಲಸ್ತ್ವಹಂ ದಾನಪಾತ್ರಂ
ಭವಾನೇವ ದಾತಾ ತ್ವದನ್ಯಂ ನ ಯಾಚೇ ।
ಭವದ್ಭಕ್ತಿಮೇವ ಸ್ಥಿರಾಂ ದೇಹಿ ಮಹ್ಯಂ
ಕೃಪಾಶೀಲ ಶಂಭೋ ಕೃತಾರ್ಥೋಽಸ್ಮಿ ತಸ್ಮಾತ್ ॥ 11 ॥

ಪಶುಂ ವೇತ್ಸಿ ಚೇನ್ಮಾಂ ತಮೇವಾಧಿರೂಢಃ
ಕಲಂಕೀತಿ ವಾ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಧತ್ಸೇ ತಮೇವ ।
ದ್ವಿಜಿಹ್ವಃ ಪುನಃ ಸೋಽಪಿ ತೇ ಕಂಠಭೂಷಾ
ತ್ವದಂಗೀಕೃತಾಃ ಶರ್ವ ಸರ್ವೇಽಪಿ ಧನ್ಯಾಃ ॥ 12 ॥

ನ ಶಕ್ನೋಮಿ ಕರ್ತುಂ ಪರದ್ರೋಹಲೇಶಂ
ಕಥಂ ಪ್ರೀಯಸೇ ತ್ವಂ ನ ಜಾನೇ ಗಿರೀಶ ।
ತಥಾ ಹಿ ಪ್ರಸನ್ನೋಽಸಿ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಕಾಂತಾ
ಸುತದ್ರೋಹಿಣೋ ವಾ ಪಿತೃದ್ರೋಹಿಣೋ ವಾ ॥ 13 ॥

ಸ್ತುತಿಂ ಧ್ಯಾನಮರ್ಚಾಂ ಯಥಾವದ್ವಿಧಾತುಂ
ಭಜನ್ನಪ್ಯಜಾನನ್ಮಹೇಶಾವಲಂಬೇ ।
ತ್ರಸಂತಂ ಸುತಂ ತ್ರಾತುಮಗ್ರೇ ಮೃಕಂಡೋ-
ರ್ಯಮಪ್ರಾಣನಿರ್ವಾಪಣಂ ತ್ವತ್ಪದಾಬ್ಜಂ ॥ 14 ॥

ಶಿರೋ ದೃಷ್ಟಿಹೃದ್ರೋಗಶೂಲಪ್ರಮೇಹ
ಜ್ವರಾರ್ಶೋಜರಾಯಕ್ಷ್ಮಹಿಕ್ಕಾವಿಷಾರ್ತಾನ್ ।
ತ್ವಮಾದ್ಯೋ ಭಿಷಗ್ಭೇಷಜಂ ಭಸ್ಮ ಶಂಭೋ
ತ್ವಮುಲ್ಲಾಘಯಾಸ್ಮಾನ್ವಪುರ್ಲಾಘವಾಯ ॥ 15 ॥

ದರಿದ್ರೋಽಸ್ಮ್ಯಭದ್ರೋಽಸ್ಮಿ ಭಗ್ನೋಽಸ್ಮಿ ದೂಯೇ
ವಿಷಣ್ಣೋಽಸ್ಮಿ ಸನ್ನೋಽಸ್ಮಿ ಖಿನ್ನೋಽಸ್ಮಿ ಚಾಹಂ ।
ಭವಾಂಪ್ರಾಣಿನಾಮಂತರಾತ್ಮಾಸಿ ಶಂಭೋ
ಮಮಾಧಿಂ ನ ವೇತ್ಸಿ ಪ್ರಭೋ ರಕ್ಷ ಮಾಂ ತ್ವಂ ॥ 16 ॥

ತ್ವದಕ್ಷ್ಣೋಃ ಕಟಾಕ್ಷಃ ಪತೇತ್ತ್ರ್ಯಕ್ಷ ಯತ್ರ
ಕ್ಷಣಂ ಕ್ಷ್ಮಾ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸ್ವಯಂ ತಂ ವೃಣಾತೇ ।
ಕಿರೀಟಸ್ಫುರಚ್ಚಾಮರಚ್ಛತ್ರಮಾಲಾ
ಕಲಾಚೀಗಜಕ್ಷೌಮಭೂಷಾವಿಶೇಷೈಃ ॥ 17 ॥

ಭವಾನ್ಯೈ ಭವಾಯಾಪಿ ಮಾತ್ರೇ ಚ ಪಿತ್ರೇ
ಮೃಡಾನ್ಯೈ ಮೃಡಾಯಾಪ್ಯಘಘ್ನ್ಯೈ ಮಖಘ್ನೇ ।
ಶಿವಾಂಗ್ಯೈ ಶಿವಾಂಗಾಯ ಕುರ್ಮಃ ಶಿವಾಯೈ
ಶಿವಾಯಾಂಬಿಕಾಯೈ ನಮಸ್ತ್ರ್ಯಂಬಕಾಯ ॥ 18 ॥

ಭವದ್ಗೌರವಂ ಮಲ್ಲಘುತ್ವಂ ವಿದಿತ್ವಾ
ಪ್ರಭೋ ರಕ್ಷ ಕಾರುಣ್ಯದೃಷ್ಟ್ಯಾನುಗಂ ಮಾಂ ।
ಶಿವಾತ್ಮಾನುಭಾವಸ್ತುತಾವಕ್ಷಮೋಽಹಂ
ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಕೃತಂ ಮೇಽಪರಾಧಂ ಕ್ಷಮಸ್ವ ॥ 19 ॥

ಯದಾ ಕರ್ಣರಂಧ್ರಂ ವ್ರಜೇತ್ಕಾಲವಾಹ-
ದ್ವಿಷತ್ಕಂಠಘಂಟಾಘಣಾತ್ಕಾರನಾದಃ ।
ವೃಷಾಧೀಶಮಾರುಹ್ಯ ದೇವೌಪವಾಹ್ಯಂ
ತದಾ ವತ್ಸ ಮಾ ಭೀರಿತಿ ಪ್ರೀಣಯ ತ್ವಂ ॥ 20 ॥

ಯದಾ ದಾರುಣಾಭಾಷಣಾ ಭೀಷಣಾ ಮೇ
ಭವಿಷ್ಯಂತ್ಯುಪಾಂತೇ ಕೃತಾಂತಸ್ಯ ದೂತಾಃ ।
ತದಾ ಮನ್ಮನಸ್ತ್ವತ್ಪದಾಂಭೋರುಹಸ್ಥಂ
ಕಥಂ ನಿಶ್ಚಲಂ ಸ್ಯಾನ್ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಶಂಭೋ ॥ 21 ॥

ಯದಾ ದುರ್ನಿವಾರವ್ಯಥೋಽಹಂ ಶಯಾನೋ
ಲುಠನ್ನಿಃಶ್ವಸನ್ನಿಃಸೃತಾವ್ಯಕ್ತವಾಣಿಃ ।
ತದಾ ಜಹ್ನುಕನ್ಯಾಜಲಾಲಂಕೃತಂ ತೇ
ಜಟಾಮಂಡಲಂ ಮನ್ಮನೋಮಂದಿರಂ ಸ್ಯಾತ್ ॥ 22 ॥

ಯದಾ ಪುತ್ರಮಿತ್ರಾದಯೋ ಮತ್ಸಕಾಶೇ
ರುದಂತ್ಯಸ್ಯ ಹಾ ಕೀದೃಶೀಯಂ ದಶೇತಿ ।
ತದಾ ದೇವದೇವೇಶ ಗೌರೀಶ ಶಂಭೋ
ನಮಸ್ತೇ ಶಿವಾಯೇತ್ಯಜಸ್ರಂ ಬ್ರವಾಣಿ ॥ 23 ॥

ಯದಾ ಪಶ್ಯತಾಂ ಮಾಮಸೌ ವೇತ್ತಿ ನಾಸ್ಮಾ-
ನಯಂ ಶ್ವಾಸ ಏವೇತಿ ವಾಚೋ ಭವೇಯುಃ ।
ತದಾ ಭೂತಿಭೂಷಂ ಭುಜಂಗಾವನದ್ಧಂ
ಪುರಾರೇ ಭವಂತಂ ಸ್ಫುಟಂ ಭಾವಯೇಯಂ ॥ 24 ॥

ಯದಾ ಯಾತನಾದೇಹಸಂದೇಹವಾಹೀ
ಭವೇದಾತ್ಮದೇಹೇ ನ ಮೋಹೋ ಮಹಾನ್ಮೇ ।
ತದಾ ಕಾಶಶೀತಾಂಶುಸಂಕಾಶಮೀಶ
ಸ್ಮರಾರೇ ವಪುಸ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ಸ್ಮರಾಣಿ ॥ 25 ॥

ಯದಾಪಾರಮಚ್ಛಾಯಮಸ್ಥಾನಮದ್ಭಿ-
ರ್ಜನೈರ್ವಾ ವಿಹೀನಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಮಾರ್ಗಂ ।
ತದಾ ತಂ ನಿರುಂಧನ್ಕೃತಾಂತಸ್ಯ ಮಾರ್ಗಂ
ಮಹಾದೇವ ಮಹ್ಯಂ ಮನೋಜ್ಞಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ॥ 26 ॥

ಯದಾ ರೌರವಾದಿ ಸ್ಮರನ್ನೇವ ಭೀತ್ಯಾ
ವ್ರಜಾಮ್ಯತ್ರ ಮೋಹಂ ಮಹಾದೇವ ಘೋರಂ ।
ತದಾ ಮಾಮಹೋ ನಾಥ ಕಸ್ತಾರಯಿಷ್ಯ-
ತ್ಯನಾಥಂ ಪರಾಧೀನಮರ್ಧೇಂದುಮೌಲೇ ॥ 27 ॥

ಯದಾಽಶ್ವೇತಪತ್ರಾಯತಾಲಂಘ್ಯಶಕ್ತೇಃ
ಕೃತಾಂತಾದ್ಭಯಂ ಭಕ್ತವಾತ್ಸಲ್ಯಭಾವಾತ್ ।
ತದಾ ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಪಾರ್ವತೀವಲ್ಲಭಾನ್ಯಂ
ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಪಾತಾರಮೇತಾದೃಶಂ ಮೇ ॥ 28 ॥

ಇದಾನೀಮಿದಾನೀಂ ಮೃತಿರ್ಮೇ ಭವಿತ್ರೀ-
ತ್ಯಹೋ ಸಂತತಂ ಚಿಂತಯಾ ಪೀಡಿತೋಽಸ್ಮಿ ।
ಕಥಂ ನಾಮ ಮಾ ಭೂನ್ಮೃತೌ ಭೀತಿರೇಷಾ
ನಮಸ್ತೇ ಗತೀನಾಂ ಗತೇ ನೀಲಕಂಠ ॥ 29 ॥

ಅಮರ್ಯಾದಮೇವಾಹಮಾಬಾಲವೃದ್ಧಂ
ಹರಂತಂ ಕೃತಾಂತಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಾಸ್ಮಿ ಭೀತಃ ।
ಮೃತೌ ತಾವಕಾಂಘ್ರ್ಯಬ್ಜದಿವ್ಯಪ್ರಸಾದಾ-
ದ್ಭವಾನೀಪತೇ ನಿರ್ಭಯೋಽಹಂ ಭವಾನಿ ॥ 30 ॥

ಜರಾಜನ್ಮಗರ್ಭಾಧಿವಾಸಾದಿದುಃಖಾ-
ನ್ಯಸಹ್ಯಾನಿ ಜಹ್ಯಾಂ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವ ।
ಭವಂತಂ ವಿನಾ ಮೇ ಗತಿರ್ನೈವ ಶಂಭೋ
ದಯಾಲೋ ನ ಜಾಗರ್ತಿ ಕಿಂ ವಾ ದಯಾ ತೇ ॥ 31 ॥

ಶಿವಾಯೇತಿ ಶಬ್ದೋ ನಮಃಪೂರ್ವ ಏಷ
ಸ್ಮರನ್ಮುಕ್ತಿಕೃನ್ಮೃತ್ಯುಹಾ ತತ್ತ್ವವಾಚೀ ।
ಮಹೇಶಾನ ಮಾ ಗಾನ್ಮನಸ್ತೋ ವಚಸ್ತಃ
ಸದಾ ಮಹ್ಯಮೇತತ್ಪ್ರದಾನಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ॥ 32 ॥

ತ್ವಮಪ್ಯಂಬ ಮಾಂ ಪಶ್ಯ ಶೀತಾಂಶುಮೌಲಿ-
ಪ್ರಿಯೇ ಭೇಷಜಂ ತ್ವಂ ಭವವ್ಯಾಧಿಶಾಂತೌ ।
ಬಹುಕ್ಲೇಶಭಾಜಂ ಪದಾಂಭೋಜಪೋತೇ
ಭವಾಬ್ಧೌ ನಿಮಗ್ನಂ ನಯಸ್ವಾದ್ಯ ಪಾರಂ ॥ 33 ॥

ಅನುದ್ಯಲ್ಲಲಾಟಾಕ್ಷಿವಹ್ನಿಪ್ರರೋಹೈ-
ರವಾಮಸ್ಫುರಚ್ಚಾರುವಾಮೋರುಶೋಭೈಃ ।
ಅನಂಗಭ್ರಮದ್ಭೋಗಿಭೂಷಾವಿಶೇಷೈ-
ರಚಂದ್ರಾರ್ಧಚೂಡೈರಲಂ ದೈವತೈರ್ನಃ ॥ 34 ॥

ಅಕಂಠೇಕಲಂಕಾದನಂಗೇಭುಜಂಗಾ-
ದಪಾಣೌಕಪಾಲಾದಫಾಲೇನಲಾಕ್ಷಾತ್ ।
ಅಮೌಳೌಶಶಾಂಕಾದವಾಮೇಕಲತ್ರಾ
ದಹಂ ದೇವಮನ್ಯಂ ನ ಮನ್ಯೇ ನ ಮನ್ಯೇ ॥ 35 ॥

ಮಹಾದೇವ ಶಂಭೋ ಗಿರೀಶ ತ್ರಿಶೂಲಿಂ-
ಸ್ತ್ವದೀಯಂ ಸಮಸ್ತಂ ವಿಭಾತೀತಿ ಯಸ್ಮಾತ್ ।
ಶಿವಾದನ್ಯಥಾ ದೈವತಂ ನಾಭಿಜಾನೇ
ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ ॥ 36 ॥

ಯತೋಽಜಾಯತೇದಂ ಪ್ರಪಂಚಂ ವಿಚಿತ್ರಂ
ಸ್ಥಿತಿಂ ಯಾತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ಯದೇವಾಂತಮಂತೇ ।
ಸ ಕರ್ಮಾದಿಹೀನಃ ಸ್ವಯಂಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮಾ
ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ ॥ 37 ॥

ಕಿರೀಟೇ ನಿಶೇಶೋ ಲಲಾಟೇ ಹುತಾಶೋ
ಭುಜೇ ಭೋಗಿರಾಜೋ ಗಲೇ ಕಾಲಿಮಾ ಚ ।
ತನೌ ಕಾಮಿನೀ ಯಸ್ಯ ತತ್ತುಲ್ಯದೇವಂ
ನ ಜಾನೇ ನ ಜಾನೇ ನ ಜಾನೇ ನ ಜಾನೇ ॥ 38 ॥

ಅನೇನ ಸ್ತವೇನಾದರಾದಂಬಿಕೇಶಂ
ಪರಾಂ ಭಕ್ತಿಮಾಸಾದ್ಯ ಯಂ ಯೇ ನಮಂತಿ ।
ಮೃತೌ ನಿರ್ಭಯಾಸ್ತೇ ಜನಾಸ್ತಂ ಭಜಂತೇ
ಹೃದಂಭೋಜಮಧ್ಯೇ ಸದಾಸೀನಮೀಶಂ ॥ 39 ॥

ಭುಜಂಗಪ್ರಿಯಾಕಲ್ಪ ಶಂಭೋ ಮಯೈವಂ
ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತೇನ ವೃತ್ತೇನ ಕೢಪ್ತಂ ।
ನರಃ ಸ್ತೋತ್ರಮೇತತ್ಪಠಿತ್ವೋರುಭಕ್ತ್ಯಾ
ಸುಪುತ್ರಾಯುರಾರೋಗ್ಯಮೈಶ್ವರ್ಯಮೇತಿ ॥ 40 ॥

ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari

गलद्दानगंडं मिलद्भृंगषंडं
चलच्चारुशुंडं जगत्त्राणशौंडं ।
कनद्दंतकांडं विपद्भंगचंडं
शिवप्रेमपिंडं भजे वक्रतुंडं ॥ 1 ॥

अनाद्यंतमाद्यं परं तत्त्वमर्थं
चिदाकारमेकं तुरीयं त्वमेयं ।
हरिब्रह्ममृग्यं परब्रह्मरूपं
मनोवागतीतं महः शैवमीडे ॥ 2 ॥

स्वशक्त्यादिशक्त्यंतसिंहासनस्थं
मनोहारिसर्वांगरत्नोरुभूषं ।
जटाहींदुगंगास्थिशम्याकमौलिं
पराशक्तिमित्रं नुमः पंचवक्त्रं ॥ 3 ॥

शिवेशानतत्पूरुषाघोरवामा-
दिभिः पंचभिर्हृन्मुखैः षड्भिरंगैः ।
अनौपम्य षट्त्रिंशतं तत्त्वविद्या-
मतीतं परं त्वां कथं वेत्ति को वा ॥ 4 ॥

प्रवालप्रवाहप्रभाशोणमर्धं
मरुत्वन्मणिश्रीमहःश्याममर्धं ।
गुणस्यूतमेतद्वपुः शैवमंतः
स्मरामि स्मरापत्तिसंपत्तिहेतुं ॥ 5 ॥

स्वसेवासमायातदेवासुरेंद्रा
नमन्मौलिमंदारमालाभिषक्तं ।
नमस्यामि शंभो पदांभोरुहं ते
भवांभोधिपोतं भवानीविभाव्यं ॥ 6 ॥

जगन्नाथ मन्नाथ गौरीसनाथ
प्रपन्नानुकंपिन्विपन्नार्तिहारिन् ।
महःस्तोममूर्ते समस्तैकबंधो
नमस्ते नमस्ते पुनस्ते नमोऽस्तु ॥ 7 ॥

विरूपाक्ष विश्वेश विश्वादिदेव
त्रयीमूल शंभो शिव त्र्यंबक त्वं ।
प्रसीद स्मर त्राहि पश्यावमुक्त्यै
क्षमां प्राप्नुहि त्र्यक्ष मां रक्ष मोदात् ॥ 8 ॥

महादेव देवेश देवादिदेव
स्मरारे पुरारे यमारे हरेति ।
ब्रुवाणः स्मरिष्यामि भक्त्या भवंतं
ततो मे दयाशील देव प्रसीद ॥ 9 ॥

त्वदन्यः शरण्यः प्रपन्नस्य नेति
प्रसीद स्मरन्नेव हन्यास्तु दैन्यं ।
न चेत्ते भवेद्भक्तवात्सल्यहानि
स्ततो मे दयालो सदा सन्निधेहि ॥ 10 ॥

अयं दानकालस्त्वहं दानपात्रं
भवानेव दाता त्वदन्यं न याचे ।
भवद्भक्तिमेव स्थिरां देहि मह्यं
कृपाशील शंभो कृतार्थोऽस्मि तस्मात् ॥ 11 ॥

पशुं वेत्सि चेन्मां तमेवाधिरूढः
कलंकीति वा मूर्ध्नि धत्से तमेव ।
द्विजिह्वः पुनः सोऽपि ते कंठभूषा
त्वदंगीकृताः शर्व सर्वेऽपि धन्याः ॥ 12 ॥

न शक्नोमि कर्तुं परद्रोहलेशं
कथं प्रीयसे त्वं न जाने गिरीश ।
तथा हि प्रसन्नोऽसि कस्यापि कांता
सुतद्रोहिणो वा पितृद्रोहिणो वा ॥ 13 ॥

स्तुतिं ध्यानमर्चां यथावद्विधातुं
भजन्नप्यजानन्महेशावलंबे ।
त्रसंतं सुतं त्रातुमग्रे मृकंडो-
र्यमप्राणनिर्वापणं त्वत्पदाब्जं ॥ 14 ॥

शिरो दृष्टिहृद्रोगशूलप्रमेह
ज्वरार्शोजरायक्ष्महिक्काविषार्तान् ।
त्वमाद्यो भिषग्भेषजं भस्म शंभो
त्वमुल्लाघयास्मान्वपुर्लाघवाय ॥ 15 ॥

दरिद्रोऽस्म्यभद्रोऽस्मि भग्नोऽस्मि दूये
विषण्णोऽस्मि सन्नोऽस्मि खिन्नोऽस्मि चाहं ।
भवांप्राणिनामंतरात्मासि शंभो
ममाधिं न वेत्सि प्रभो रक्ष मां त्वं ॥ 16 ॥

त्वदक्ष्णोः कटाक्षः पतेत्त्र्यक्ष यत्र
क्षणं क्ष्मा च लक्ष्मीः स्वयं तं वृणाते ।
किरीटस्फुरच्चामरच्छत्रमाला
कलाचीगजक्षौमभूषाविशेषैः ॥ 17 ॥

भवान्यै भवायापि मात्रे च पित्रे
मृडान्यै मृडायाप्यघघ्न्यै मखघ्ने ।
शिवांग्यै शिवांगाय कुर्मः शिवायै
शिवायांबिकायै नमस्त्र्यंबकाय ॥ 18 ॥

भवद्गौरवं मल्लघुत्वं विदित्वा
प्रभो रक्ष कारुण्यदृष्ट्यानुगं मां ।
शिवात्मानुभावस्तुतावक्षमोऽहं
स्वशक्त्या कृतं मेऽपराधं क्षमस्व ॥ 19 ॥

यदा कर्णरंध्रं व्रजेत्कालवाह-
द्विषत्कंठघंटाघणात्कारनादः ।
वृषाधीशमारुह्य देवौपवाह्यं
तदा वत्स मा भीरिति प्रीणय त्वं ॥ 20 ॥

यदा दारुणाभाषणा भीषणा मे
भविष्यंत्युपांते कृतांतस्य दूताः ।
तदा मन्मनस्त्वत्पदांभोरुहस्थं
कथं निश्चलं स्यान्नमस्तेऽस्तु शंभो ॥ 21 ॥

यदा दुर्निवारव्यथोऽहं शयानो
लुठन्निःश्वसन्निःसृताव्यक्तवाणिः ।
तदा जह्नुकन्याजलालंकृतं ते
जटामंडलं मन्मनोमंदिरं स्यात् ॥ 22 ॥

यदा पुत्रमित्रादयो मत्सकाशे
रुदंत्यस्य हा कीदृशीयं दशेति ।
तदा देवदेवेश गौरीश शंभो
नमस्ते शिवायेत्यजस्रं ब्रवाणि ॥ 23 ॥

यदा पश्यतां मामसौ वेत्ति नास्मा-
नयं श्वास एवेति वाचो भवेयुः ।
तदा भूतिभूषं भुजंगावनद्धं
पुरारे भवंतं स्फुटं भावयेयं ॥ 24 ॥

यदा यातनादेहसंदेहवाही
भवेदात्मदेहे न मोहो महान्मे ।
तदा काशशीतांशुसंकाशमीश
स्मरारे वपुस्ते नमस्ते स्मराणि ॥ 25 ॥

यदापारमच्छायमस्थानमद्भि-
र्जनैर्वा विहीनं गमिष्यामि मार्गं ।
तदा तं निरुंधन्कृतांतस्य मार्गं
महादेव मह्यं मनोज्ञं प्रयच्छ ॥ 26 ॥

यदा रौरवादि स्मरन्नेव भीत्या
व्रजाम्यत्र मोहं महादेव घोरं ।
तदा मामहो नाथ कस्तारयिष्य-
त्यनाथं पराधीनमर्धेंदुमौले ॥ 27 ॥

यदाऽश्वेतपत्रायतालंघ्यशक्तेः
कृतांताद्भयं भक्तवात्सल्यभावात् ।
तदा पाहि मां पार्वतीवल्लभान्यं
न पश्यामि पातारमेतादृशं मे ॥ 28 ॥

इदानीमिदानीं मृतिर्मे भवित्री-
त्यहो संततं चिंतया पीडितोऽस्मि ।
कथं नाम मा भून्मृतौ भीतिरेषा
नमस्ते गतीनां गते नीलकंठ ॥ 29 ॥

अमर्यादमेवाहमाबालवृद्धं
हरंतं कृतांतं समीक्ष्यास्मि भीतः ।
मृतौ तावकांघ्र्यब्जदिव्यप्रसादा-
द्भवानीपते निर्भयोऽहं भवानि ॥ 30 ॥

जराजन्मगर्भाधिवासादिदुःखा-
न्यसह्यानि जह्यां जगन्नाथ देव ।
भवंतं विना मे गतिर्नैव शंभो
दयालो न जागर्ति किं वा दया ते ॥ 31 ॥

शिवायेति शब्दो नमःपूर्व एष
स्मरन्मुक्तिकृन्मृत्युहा तत्त्ववाची ।
महेशान मा गान्मनस्तो वचस्तः
सदा मह्यमेतत्प्रदानं प्रयच्छ ॥ 32 ॥

त्वमप्यंब मां पश्य शीतांशुमौलि-
प्रिये भेषजं त्वं भवव्याधिशांतौ ।
बहुक्लेशभाजं पदांभोजपोते
भवाब्धौ निमग्नं नयस्वाद्य पारं ॥ 33 ॥

अनुद्यल्ललाटाक्षिवह्निप्ररोहै-
रवामस्फुरच्चारुवामोरुशोभैः ।
अनंगभ्रमद्भोगिभूषाविशेषै-
रचंद्रार्धचूडैरलं दैवतैर्नः ॥ 34 ॥

अकंठेकलंकादनंगेभुजंगा-
दपाणौकपालादफालेनलाक्षात् ।
अमौळौशशांकादवामेकलत्रा
दहं देवमन्यं न मन्ये न मन्ये ॥ 35 ॥

महादेव शंभो गिरीश त्रिशूलिं-
स्त्वदीयं समस्तं विभातीति यस्मात् ।
शिवादन्यथा दैवतं नाभिजाने
शिवोऽहं शिवोऽहं शिवोऽहं शिवोऽहं ॥ 36 ॥

यतोऽजायतेदं प्रपंचं विचित्रं
स्थितिं याति यस्मिन्यदेवांतमंते ।
स कर्मादिहीनः स्वयंज्योतिरात्मा
शिवोऽहं शिवोऽहं शिवोऽहं शिवोऽहं ॥ 37 ॥

किरीटे निशेशो ललाटे हुताशो
भुजे भोगिराजो गले कालिमा च ।
तनौ कामिनी यस्य तत्तुल्यदेवं
न जाने न जाने न जाने न जाने ॥ 38 ॥

अनेन स्तवेनादरादंबिकेशं
परां भक्तिमासाद्य यं ये नमंति ।
मृतौ निर्भयास्ते जनास्तं भजंते
हृदंभोजमध्ये सदासीनमीशं ॥ 39 ॥

भुजंगप्रियाकल्प शंभो मयैवं
भुजंगप्रयातेन वृत्तेन कॢप्तं ।
नरः स्तोत्रमेतत्पठित्वोरुभक्त्या
सुपुत्रायुरारोग्यमैश्वर्यमेति ॥ 40 ॥

IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration

galaddānagaṃḍaṃ miladbhṛṃgaṣaṃḍaṃ
calaccāruśuṃḍaṃ jagattrāṇaśauṃḍaṃ |
kanaddaṃtakāṃḍaṃ vipadbhaṃgacaṃḍaṃ
śivapremapiṃḍaṃ bhaje vakratuṃḍaṃ || 1 ||

anādyaṃtamādyaṃ paraṃ tattvamarthaṃ
cidākāramekaṃ turīyaṃ tvameyaṃ |
haribrahmamṛgyaṃ parabrahmarūpaṃ
manovāgatītaṃ mahaḥ śaivamīḍe || 2 ||

svaśaktyādiśaktyaṃtasiṃhāsanasthaṃ
manohārisarvāṃgaratnorubhūṣaṃ |
jaṭāhīṃdugaṃgāsthiśamyākamauliṃ
parāśaktimitraṃ numaḥ paṃcavaktraṃ || 3 ||

śiveśānatatpūruṣāghoravāmā-
dibhiḥ paṃcabhirhṛnmukhaiḥ ṣaḍbhiraṃgaiḥ |
anaupamya ṣaṭtriṃśataṃ tattvavidyā-
matītaṃ paraṃ tvāṃ kathaṃ vetti ko vā || 4 ||

pravālapravāhaprabhāśoṇamardhaṃ
marutvanmaṇiśrīmahaḥśyāmamardhaṃ |
guṇasyūtametadvapuḥ śaivamaṃtaḥ
smarāmi smarāpattisaṃpattihetuṃ || 5 ||

svasevāsamāyātadevāsureṃdrā
namanmaulimaṃdāramālābhiṣaktaṃ |
namasyāmi śaṃbho padāṃbhoruhaṃ te
bhavāṃbhodhipotaṃ bhavānīvibhāvyaṃ || 6 ||

jagannātha mannātha gaurīsanātha
prapannānukaṃpinvipannārtihārin |
mahaḥstomamūrte samastaikabaṃdho
namaste namaste punaste namo’stu || 7 ||

virūpākṣa viśveśa viśvādideva
trayīmūla śaṃbho śiva tryaṃbaka tvaṃ |
prasīda smara trāhi paśyāvamuktyai
kṣamāṃ prāpnuhi tryakṣa māṃ rakṣa modāt || 8 ||

mahādeva deveśa devādideva
smarāre purāre yamāre hareti |
bruvāṇaḥ smariṣyāmi bhaktyā bhavaṃtaṃ
tato me dayāśīla deva prasīda || 9 ||

tvadanyaḥ śaraṇyaḥ prapannasya neti
prasīda smaranneva hanyāstu dainyaṃ |
na cette bhavedbhaktavātsalyahāni
stato me dayālo sadā sannidhehi || 10 ||

ayaṃ dānakālastvahaṃ dānapātraṃ
bhavāneva dātā tvadanyaṃ na yāce |
bhavadbhaktimeva sthirāṃ dehi mahyaṃ
kṛpāśīla śaṃbho kṛtārtho’smi tasmāt || 11 ||

paśuṃ vetsi cenmāṃ tamevādhirūḍhaḥ
kalaṃkīti vā mūrdhni dhatse tameva |
dvijihvaḥ punaḥ so’pi te kaṃṭhabhūṣā
tvadaṃgīkṛtāḥ śarva sarve’pi dhanyāḥ || 12 ||

na śaknomi kartuṃ paradrohaleśaṃ
kathaṃ prīyase tvaṃ na jāne girīśa |
tathā hi prasanno’si kasyāpi kāṃtā
sutadrohiṇo vā pitṛdrohiṇo vā || 13 ||

stutiṃ dhyānamarcāṃ yathāvadvidhātuṃ
bhajannapyajānanmaheśāvalaṃbe |
trasaṃtaṃ sutaṃ trātumagre mṛkaṃḍo-
ryamaprāṇanirvāpaṇaṃ tvatpadābjaṃ || 14 ||

śiro dṛṣṭihṛdrogaśūlaprameha
jvarārśojarāyakṣmahikkāviṣārtān |
tvamādyo bhiṣagbheṣajaṃ bhasma śaṃbho
tvamullāghayāsmānvapurlāghavāya || 15 ||

daridro’smyabhadro’smi bhagno’smi dūye
viṣaṇṇo’smi sanno’smi khinno’smi cāhaṃ |
bhavāṃprāṇināmaṃtarātmāsi śaṃbho
mamādhiṃ na vetsi prabho rakṣa māṃ tvaṃ || 16 ||

tvadakṣṇoḥ kaṭākṣaḥ patettryakṣa yatra
kṣaṇaṃ kṣmā ca lakṣmīḥ svayaṃ taṃ vṛṇāte |
kirīṭasphuraccāmaracchatramālā
kalācīgajakṣaumabhūṣāviśeṣaiḥ || 17 ||

bhavānyai bhavāyāpi mātre ca pitre
mṛḍānyai mṛḍāyāpyaghaghnyai makhaghne |
śivāṃgyai śivāṃgāya kurmaḥ śivāyai
śivāyāṃbikāyai namastryaṃbakāya || 18 ||

bhavadgauravaṃ mallaghutvaṃ viditvā
prabho rakṣa kāruṇyadṛṣṭyānugaṃ māṃ |
śivātmānubhāvastutāvakṣamo’haṃ
svaśaktyā kṛtaṃ me’parādhaṃ kṣamasva || 19 ||

yadā karṇaraṃdhraṃ vrajetkālavāha-
dviṣatkaṃṭhaghaṃṭāghaṇātkāranādaḥ |
vṛṣādhīśamāruhya devaupavāhyaṃ
tadā vatsa mā bhīriti prīṇaya tvaṃ || 20 ||

yadā dāruṇābhāṣaṇā bhīṣaṇā me
bhaviṣyaṃtyupāṃte kṛtāṃtasya dūtāḥ |
tadā manmanastvatpadāṃbhoruhasthaṃ
kathaṃ niścalaṃ syānnamaste’stu śaṃbho || 21 ||

yadā durnivāravyatho’haṃ śayāno
luṭhanniḥśvasanniḥsṛtāvyaktavāṇiḥ |
tadā jahnukanyājalālaṃkṛtaṃ te
jaṭāmaṃḍalaṃ manmanomaṃdiraṃ syāt || 22 ||

yadā putramitrādayo matsakāśe
rudaṃtyasya hā kīdṛśīyaṃ daśeti |
tadā devadeveśa gaurīśa śaṃbho
namaste śivāyetyajasraṃ bravāṇi || 23 ||

yadā paśyatāṃ māmasau vetti nāsmā-
nayaṃ śvāsa eveti vāco bhaveyuḥ |
tadā bhūtibhūṣaṃ bhujaṃgāvanaddhaṃ
purāre bhavaṃtaṃ sphuṭaṃ bhāvayeyaṃ || 24 ||

yadā yātanādehasaṃdehavāhī
bhavedātmadehe na moho mahānme |
tadā kāśaśītāṃśusaṃkāśamīśa
smarāre vapuste namaste smarāṇi || 25 ||

yadāpāramacchāyamasthānamadbhi-
rjanairvā vihīnaṃ gamiṣyāmi mārgaṃ |
tadā taṃ niruṃdhankṛtāṃtasya mārgaṃ
mahādeva mahyaṃ manojñaṃ prayaccha || 26 ||

yadā rauravādi smaranneva bhītyā
vrajāmyatra mohaṃ mahādeva ghoraṃ |
tadā māmaho nātha kastārayiṣya-
tyanāthaṃ parādhīnamardheṃdumaule || 27 ||

yadā’śvetapatrāyatālaṃghyaśakteḥ
kṛtāṃtādbhayaṃ bhaktavātsalyabhāvāt |
tadā pāhi māṃ pārvatīvallabhānyaṃ
na paśyāmi pātārametādṛśaṃ me || 28 ||

idānīmidānīṃ mṛtirme bhavitrī-
tyaho saṃtataṃ ciṃtayā pīḍito’smi |
kathaṃ nāma mā bhūnmṛtau bhītireṣā
namaste gatīnāṃ gate nīlakaṃṭha || 29 ||

amaryādamevāhamābālavṛddhaṃ
haraṃtaṃ kṛtāṃtaṃ samīkṣyāsmi bhītaḥ |
mṛtau tāvakāṃghryabjadivyaprasādā-
dbhavānīpate nirbhayo’haṃ bhavāni || 30 ||

jarājanmagarbhādhivāsādiduḥkhā-
nyasahyāni jahyāṃ jagannātha deva |
bhavaṃtaṃ vinā me gatirnaiva śaṃbho
dayālo na jāgarti kiṃ vā dayā te || 31 ||

śivāyeti śabdo namaḥpūrva eṣa
smaranmuktikṛnmṛtyuhā tattvavācī |
maheśāna mā gānmanasto vacastaḥ
sadā mahyametatpradānaṃ prayaccha || 32 ||

tvamapyaṃba māṃ paśya śītāṃśumauli-
priye bheṣajaṃ tvaṃ bhavavyādhiśāṃtau |
bahukleśabhājaṃ padāṃbhojapote
bhavābdhau nimagnaṃ nayasvādya pāraṃ || 33 ||

anudyallalāṭākṣivahniprarohai-
ravāmasphuraccāruvāmoruśobhaiḥ |
anaṃgabhramadbhogibhūṣāviśeṣai-
racaṃdrārdhacūḍairalaṃ daivatairnaḥ || 34 ||

akaṃṭhekalaṃkādanaṃgebhujaṃgā-
dapāṇaukapālādaphālenalākṣāt |
amauḷauśaśāṃkādavāmekalatrā
dahaṃ devamanyaṃ na manye na manye || 35 ||

mahādeva śaṃbho girīśa triśūliṃ-
stvadīyaṃ samastaṃ vibhātīti yasmāt |
śivādanyathā daivataṃ nābhijāne
śivo’haṃ śivo’haṃ śivo’haṃ śivo’haṃ || 36 ||

yato’jāyatedaṃ prapaṃcaṃ vicitraṃ
sthitiṃ yāti yasminyadevāṃtamaṃte |
sa karmādihīnaḥ svayaṃjyotirātmā
śivo’haṃ śivo’haṃ śivo’haṃ śivo’haṃ || 37 ||

kirīṭe niśeśo lalāṭe hutāśo
bhuje bhogirājo gale kālimā ca |
tanau kāminī yasya tattulyadevaṃ
na jāne na jāne na jāne na jāne || 38 ||

anena stavenādarādaṃbikeśaṃ
parāṃ bhaktimāsādya yaṃ ye namaṃti |
mṛtau nirbhayāste janāstaṃ bhajaṃte
hṛdaṃbhojamadhye sadāsīnamīśaṃ || 39 ||

bhujaṃgapriyākalpa śaṃbho mayaivaṃ
bhujaṃgaprayātena vṛttena kḷptaṃ |
naraḥ stotrametatpaṭhitvorubhaktyā
suputrāyurārogyamaiśvaryameti || 40 ||

ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ

• 1 ಮದಜಲ ಸುರಿಯುವ ಕೆನ್ನೆಗಳವನು, ಮುತ್ತಿದ ದುಂಬಿಗಳ ಗುಂಪಿನವನು, ಸುಂದರವಾದ ಸೊಂಡಿಲನ್ನು ಅಲುಗಿಸುವವನು, ಲೋಕವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನು. ಹೊಳೆಯುವ ದಂತದವನು, ವಿಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಉಗ್ರನು, ಶಿವನ ಪ್ರೇಮದ ಪಿಂಡದಂತಿರುವವನು. ಅಂತಹ ವಕ್ರತುಂಡ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
  His cheeks stream with ichor and bees gather there, he sways his lovely trunk, and he is able to protect the world. His tusk shines, he is fierce in breaking calamities, and he is like a very mass of Shiva’s love. I worship that curved-trunked Ganesha.
• 2 ಆದಿ ಅಂತ್ಯಗಳಿಲ್ಲದವನು ಆದರೂ ಎಲ್ಲದರ ಆದಿ, ಪರತತ್ತ್ವ, ಪುರುಷಾರ್ಥದ ಗುರಿ, ಚೈತನ್ಯ ಸ್ವರೂಪ, ಒಬ್ಬನೇ, ತುರೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯವನು, ಅಳೆಯಲಾಗದವನು. ಹರಿ ಬ್ರಹ್ಮರೂ ಹುಡುಕಿದವನು, ಪರಬ್ರಹ್ಮ ರೂಪನು, ಮನಸ್ಸು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವನು. ಆ ಶೈವ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.
  Without beginning or end yet the beginning of all, the supreme reality, the goal of life, of the nature of consciousness, one, the fourth state, immeasurable. Sought by Hari and Brahma, of the form of the Supreme Brahman, beyond mind and speech. I praise that radiance which is Shiva.
• 3 ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆದಿಶಕ್ತಿಯವರೆಗಿನ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದಾದ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವನು. ಮನೋಹರವಾದ ಅಂಗಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನಾಭರಣಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟವನು. ಜಟೆ, ಸರ್ಪ, ಚಂದ್ರ, ಗಂಗೆ, ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಶಮ್ಯಾಕದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಮುಕುಟದವನು, ಪರಾಶಕ್ತಿಯ ಸಂಗಾತಿ, ಪಂಚಮುಖನು. ಅವನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇವೆ.
  He is seated on a throne made of the powers from his own power up to the primal power, and every charming limb wears fine jewels. His crown is adorned with matted hair, a serpent, the moon, Ganga, bone and the shamyaka. He is the companion of Parashakti, the five-faced one. We bow to him.
• 4 ಶಿವ, ಈಶಾನ, ತತ್ಪುರುಷ, ಅಘೋರ, ವಾಮದೇವ ಮೊದಲಾದ ಐದು ಮುಖಗಳಿಂದಲೂ, ಹೃದಯ ಮೊದಲಾದ ಆರು ಅಂಗಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ ರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ನೀನು ಅನುಪಮನು, ಮೂವತ್ತಾರು ತತ್ತ್ವಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಮೀರಿದವನು. ಅಂತಹ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರು ತಾನೇ ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು?
  The form is described with five faces, Shiva, Ishana, Tatpurusha, Aghora, Vamadeva and the rest, and with six limbs beginning with the heart. Yet you are beyond comparison and beyond the knowledge of the thirty-six principles. Who then can know you, and how?
• 5 ಅರ್ಧ ಶರೀರ ಹವಳದ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಕೆಂಪು, ಇನ್ನರ್ಧ ಇಂದ್ರನೀಲ ಮಣಿಯ ಕಾಂತಿಯಂತೆ ಕಪ್ಪು. ಗುಣಗಳೆಂಬ ದಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸಿದ ಈ ಶೈವ ರೂಪವನ್ನು ಒಳಗೆ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದು ಸ್ಮರನ ವಿಪತ್ತಿಗೂ ನಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತಿಗೂ ಕಾರಣ ಎಂದು ಸಾಲು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
  One half is red like a stream of coral, the other half dark like a sapphire’s lustre. This form of Shiva, strung on the thread of the qualities, I remember within. The line calls it the cause of Smara’s ruin and of our prosperity.
• 6 ನಿನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಬಂದ ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ಅಸುರರ ರಾಜರು ಬಾಗಿದಾಗ ಅವರ ಮುಕುಟಗಳ ಮಂದಾರ ಮಾಲೆಗಳು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತವೆ. ಓ ಶಂಭೋ, ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ದೋಣಿಯಾದ, ಭವಾನಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
  Kings of gods and asuras come to serve you, and as they bow, the mandara garlands on their crowns anoint your feet. O Shambhu, I bow to your lotus feet, the boat over the ocean of worldly life, on which Bhavani herself meditates.
• 7 ಓ ಜಗನ್ನಾಥ, ನನ್ನ ನಾಥ, ಗೌರಿಯ ಪತಿ. ಶರಣಾದವರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳವನೇ, ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವವರ ಪೀಡೆ ಹರಿಸುವವನೇ, ತೇಜಸ್ಸಿನ ರಾಶಿಯೇ ಮೂರ್ತಿಯಾದವನೇ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಬ್ಬನೇ ಬಂಧುವೇ. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನಮಸ್ಕಾರ, ಮತ್ತೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
  O Lord of the world, my Lord, Lord with Gauri. You are kind to those who take refuge and remove the pain of the afflicted. Your form is a mass of radiance, and you are the one kinsman of all. Salutations to you, again and again.
• 8 ಓ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ವಿಶ್ವೇಶ, ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಆದಿದೇವನೇ, ವೇದಗಳ ಮೂಲವೇ, ಶಂಭೋ, ಶಿವ, ತ್ರ್ಯಂಬಕ. ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ನನ್ನನ್ನು ನೋಡು, ಕಾಪಾಡು. ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಓ ತ್ರ್ಯಕ್ಷ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
  O Virupaksha, Lord of the universe, primal god of the world, root of the Vedas, Shambhu, Shiva, Tryambaka. Be gracious, look upon me, and protect me. Grant your forgiveness for the sake of liberation. O three-eyed one, guard me gladly.
• 9 ಮಹಾದೇವ, ದೇವೇಶ, ದೇವರಿಗೂ ಆದಿದೇವನೇ, ಕಾಮನನ್ನು, ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಮತ್ತು ಯಮನನ್ನು ಗೆದ್ದವನೇ, ಹರನೇ. ಹೀಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದಯಾಶೀಲನಾದ ದೇವನೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.
  Mahadeva, Lord of gods, primal god even of the gods, conqueror of Kama, of the three cities and of Yama, Hara. Calling you thus, I shall remember you with devotion. Therefore, merciful God, be gracious to me.
• 10 ಶರಣಾದವನಿಗೆ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ನಿನ್ನನ್ನೇ ಸ್ಮರಿಸುವ ನನ್ನ ದೈನ್ಯವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತವಾತ್ಸಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕುಂದು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದಯಾಳುವೇ, ಸದಾ ನನ್ನ ಬಳಿ ಇರು.
  For one who has surrendered there is no refuge other than you. So be gracious and destroy the wretchedness of me who remember you alone. Otherwise your love for your devotees would suffer a loss. Therefore, merciful one, be ever near me.
• 11 ಇದು ದಾನ ಕೊಡುವ ಕಾಲ, ನಾನು ದಾನ ಪಡೆಯುವ ಪಾತ್ರ, ನೀನೇ ದಾತ. ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಇನ್ನಾರನ್ನೂ ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃಪಾಶೀಲನಾದ ಶಂಭೋ, ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಿರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನೇ ನನಗೆ ಕೊಡು. ಅದರಿಂದ ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾಗುತ್ತೇನೆ.
  This is the time for giving, I am the one fit to receive, and you alone are the giver. I ask none other than you. Gracious Shambhu, give me steady devotion to you, and I am fulfilled.
• 12 ನನ್ನನ್ನು ಪಶು ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ, ನೀನೂ ಒಂದು ಪಶುವಿನ ಮೇಲೆ ಏರಿರುವೆ. ನನ್ನನ್ನು ಕಳಂಕಿ ಎಂದರೆ, ಕಳಂಕವುಳ್ಳ ಚಂದ್ರನನ್ನೇ ನೀನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿರುವೆ. ಎರಡು ನಾಲಿಗೆಯ ಹಾವೂ ನಿನ್ನ ಕಂಠಾಭರಣ. ಓ ಶರ್ವ, ನೀನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಧನ್ಯರು.
  If you take me for a beast, you ride one yourself, the bull. If you call me stained, you bear on your head the very moon that bears a stain. Even the double-tongued serpent is the ornament of your neck. O Sharva, all whom you accept are blessed.
• 13 ಇತರರಿಗೆ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಲು ನನ್ನಿಂದ ಆಗದು. ಓ ಗಿರೀಶ, ನೀನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತೀಯೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದವನ ಮೇಲೆಯೂ, ತಂದೆಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದವನ ಮೇಲೆಯೂ ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿರುವೆ.
  I cannot bring myself to wrong others even a little. O Lord of the mountain, I do not know how you are pleased. For you have been gracious even to one who betrayed wife and child, and to one who betrayed his father.
• 14 ಸ್ತುತಿ, ಧ್ಯಾನ, ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಆದರೂ ಭಜಿಸುತ್ತಾ ಮಹೇಶನೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಿಂದೆ ಮೃಕಂಡುವಿನ ಹೆದರಿದ ಮಗನನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಯಮನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಆರಿಸಿದ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲವೇ ನನಗೆ ಆಧಾರ.
  I do not know how to praise, meditate or worship as the rules require, yet as I worship I rely on you, Mahesha. Your lotus foot, which once quenched the life-breath of Yama to save the frightened son of Mrikandu, is my support.
• 15 ತಲೆ, ಕಣ್ಣು, ಹೃದಯದ ರೋಗಗಳು, ಶೂಲೆ, ಪ್ರಮೇಹ, ಜ್ವರ, ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ, ಮುಪ್ಪು, ಕ್ಷಯ, ಎಕ್ಕಳಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಷದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು, ಓ ಶಂಭೋ, ನೀನೇ ಆದಿ ವೈದ್ಯ, ಭಸ್ಮವೇ ಔಷಧ. ದೇಹ ಹಗುರವಾಗುವಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಈ ಪೀಡೆಗಳಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತು.
  We are afflicted by diseases of the head, eyes and heart, colic, diabetic disorders, fever, piles, old age, consumption, hiccup and poison. O Shambhu, you are the first physician and sacred ash the medicine. Lift us out of these, that the body may be light.
• 16 ನಾನು ದರಿದ್ರ, ಅಮಂಗಳನು, ಮುರಿದುಹೋದವನು, ನೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಕುಗ್ಗಿದ್ದೇನೆ, ಕುಸಿದಿದ್ದೇನೆ, ಬಳಲಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಶಂಭೋ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮ. ನನ್ನ ಮನೋವ್ಯಥೆ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದೇ? ಪ್ರಭೋ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
  I am poor, unfortunate, broken and in pain. I am dejected, sunk and weary. O Shambhu, you are the inner self of all beings. Do you not know my mental anguish? Lord, protect me.
• 17 ಓ ತ್ರ್ಯಕ್ಷ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣಿನ ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟ ಯಾರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಬೀಳುತ್ತದೋ, ಅವನನ್ನು ಭೂಮಿಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ತಾವಾಗಿಯೇ ವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಿರೀಟ, ಹೊಳೆಯುವ ಚಾಮರ, ಛತ್ರ, ಮಾಲೆ, ಆನೆ, ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ ಮೊದಲಾದ ವಿಶೇಷ ವೈಭವಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬರುತ್ತಾರೆ.
  O three-eyed one, on whomever your sidelong glance falls for a moment, Earth and Lakshmi herself choose him of their own accord. They come with special splendours: crown, shining chowries, umbrella, garlands, elephants, silken garments and the like.
• 18 ತಾಯಿ ತಂದೆಯರಾದ ಭವಾನಿ ಮತ್ತು ಭವನಿಗೆ, ಮೃಡಾನಿ ಮತ್ತು ಮೃಡನಿಗೆ, ಪಾಪ ನಾಶ ಮಾಡುವ ದೇವಿಗೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಯಜ್ಞ ನಾಶ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇವೆ. ಶಿವನ ಅರ್ಧ ದೇಹವಾದ ಶಿವೆಗೆ, ಶಿವಾಂಗನಾದ ಶಿವನಿಗೆ, ಅಂಬಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ತ್ರ್ಯಂಬಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
  We bow to Bhavani and Bhava, our mother and father, to Mridani and Mrida, to the goddess who destroys sin and the god who destroyed the sacrifice of Daksha. We salute Shiva and the Goddess who is half his body, Ambika and Tryambaka.
• 19 ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ನನ್ನ ಅಲ್ಪತ್ವವನ್ನೂ ತಿಳಿದು, ಓ ಪ್ರಭೋ, ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನನ್ನನ್ನು ಕರುಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು. ಶಿವನ ಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ನಾನು ಅಸಮರ್ಥ. ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ನನ್ನ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.
  Knowing your greatness and my smallness, Lord, protect me, your follower, with a look of compassion. I am unable to praise the power of Shiva’s true nature. Forgive the fault I have committed by my own strength.
• 20 ಯಮನ ವಾಹನವಾದ ಕೋಣದ ಕೊರಳ ಗಂಟೆಯ ಧ್ವನಿ ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುವಾಗ, ದೇವತೆಗಳೂ ಏರುವ ವೃಷಭರಾಜನ ಮೇಲೆ ಬಂದು, ಮಗನೇ, ಹೆದರಬೇಡ ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸು.
  When the clang of the bell on the neck of the buffalo of Yama, your foe, reaches my ear, come mounted on the lord of bulls, which the gods themselves ride, and gladden me with the words, “Child, do not fear.”
• 21 ಯಮನ ದೂತರು ಕಠೋರ ಮಾತಿನಿಂದ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿ ಬರುವಾಗ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲುವುದು? ಓ ಶಂಭೋ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
  When the dreadful messengers of Yama come near me with harsh words, how will my mind stay steady on your lotus feet? O Shambhu, salutations to you.
• 22 ತಡೆಯಲಾಗದ ನೋವಿನಿಂದ ಮಲಗಿ, ಹೊರಳಾಡಿ, ಏದುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಸ್ಪಷ್ಟವಲ್ಲದ ಮಾತು ಹೊರಬರುವಾಗ, ಗಂಗೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ನಿನ್ನ ಜಟಾಮಂಡಲವೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಂದಿರವಾಗಲಿ.
  When I lie in unbearable pain, rolling about and gasping, my words coming out unclear, may your circle of matted locks, adorned with the waters of Ganga, be the temple of my mind.
• 23 ಮಕ್ಕಳು, ಗೆಳೆಯರು ನನ್ನ ಬಳಿ ಅಳುತ್ತಾ, ಅಯ್ಯೋ ಇವನ ಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಾಯಿತಲ್ಲ ಎಂದಾಗ, ಓ ದೇವದೇವೇಶ, ಗೌರೀಶ, ಶಂಭೋ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಶಿವಾಯ ಎಂದು ನಿರಂತರ ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆನು.
  When sons and friends weep beside me, saying, “Alas, what a state he is in,” then, O God of gods, Lord of Gauri, Shambhu, I shall go on saying without pause, “Salutations to you, Shiva.”
• 24 ನೋಡುವವರ ಮುಂದೆ, ಇವನಿಗೆ ನಮ್ಮ ಗುರುತಿಲ್ಲ, ಇದು ಬರೀ ಉಸಿರು ಎಂದು ಮಾತುಗಳು ಬರುವಾಗ, ಓ ಪುರಾರಿ, ಭಸ್ಮ ಭೂಷಿತನೂ ಸರ್ಪ ಸುತ್ತಿದವನೂ ಆದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವಂತಾಗಲಿ.
  When people watching say, “He does not know us, this is only breath,” may I then clearly meditate on you, O foe of the three cities, adorned with ash and wrapped in serpents.
• 25 ಯಾತನೆಯ ಕಾರಣ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹ ತರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗ, ನನ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಮೋಹ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ. ಆಗ ಓ ಈಶ, ಕಾಶ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶುಭ್ರವಾದ ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ.
  When agony brings a state that makes me doubt even my body, may I have no great attachment to my own body. Then, O Lord, I shall remember and bow to your form, white as kasha grass and the moon.
• 26 ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ನೆರಳಿಲ್ಲದ, ತಂಗುವ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲದ, ನೀರಿಲ್ಲದ, ಜನರಿಲ್ಲದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೋಗುವಾಗ, ಓ ಮಹಾದೇವ, ಯಮನ ದಾರಿಯನ್ನು ತಡೆದು ನನಗೆ ಮನೋಹರವಾದ ದಾರಿಯನ್ನು ಕೊಡು.
  When I go along a road that has no end, no shade, no resting place, no water and no people, O Mahadeva, block the path of Yama and grant me a pleasant way.
• 27 ರೌರವ ಮೊದಲಾದ ನರಕಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಭಯದಿಂದ ನಾನು ಭಯಂಕರ ಮೂರ್ಛೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಅಯ್ಯೋ, ಓ ನಾಥ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರಮೌಲಿಯೇ, ಅನಾಥನೂ ಪರಾಧೀನನೂ ಆದ ನನ್ನನ್ನು ಯಾರು ದಾಟಿಸುವರು?
  When, remembering Raurava and the other hells, I fall in fear into a dreadful swoon, alas, O Lord with the half-moon on your crest, who will carry me across, helpless and dependent as I am?
• 28 ತಡೆಯಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಯಮನ ಭಯ ಬರುವಾಗ, ಓ ಪಾರ್ವತೀವಲ್ಲಭ, ಭಕ್ತವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು. ಇಂತಹ ರಕ್ಷಕನನ್ನು ನಾನು ಬೇರೆ ಕಾಣೆ. ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದ ಕಠಿಣ, ಇಲ್ಲಿ ಸಾರಾಂಶ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
  When the fear of Yama, whose power none can resist, comes upon me, protect me, O beloved of Parvati, out of your love for your devotees. I see no other protector like you. The compound in the first line is hard, so we give its gist.
• 29 ಈಗಲೇ ಈಗಲೇ ನನಗೆ ಸಾವು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ನಿರಂತರ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಸಾವಿನ ಈ ಭಯ ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗುವುದು? ಓ ಗತಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಗತಿಯಾದ ನೀಲಕಂಠ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
  I am constantly tormented by the thought, “Now, now death will come to me.” How may this fear of death not be mine? O Nilakantha, refuge of all refuges, salutations to you.
• 30 ಮರ್ಯಾದೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಗುವಿನಿಂದ ಮುದುಕನವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಯ್ಯುವ ಯಮನನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಹೆದರಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಭವಾನೀಪತಿ, ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲದ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸಾವಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿರ್ಭಯನಾಗುವಂತಾಗಲಿ.
  Seeing Yama carry off all without respect, from the child to the aged, I am afraid. O Lord of Bhavani, by the divine grace of your lotus feet may I become fearless in death.
• 31 ಮುಪ್ಪು, ಜನ್ಮ, ಗರ್ಭವಾಸ ಮೊದಲಾದ ಸಹಿಸಲಾಗದ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಾನು ಬಿಡುವಂತಾಗಲಿ. ಓ ಜಗನ್ನಾಥ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ನನಗೆ ಗತಿಯಿಲ್ಲ, ಶಂಭೋ. ದಯಾಳುವೇ, ನಿನ್ನ ದಯೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿಲ್ಲವೇ?
  May I leave behind the unbearable sorrows of old age, birth, dwelling in the womb and the rest. O Lord of the world, without you I have no way, Shambhu. Merciful one, is your compassion not awake?
• 32 ನಮಃ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಶಿವಾಯ ಎಂಬ ಈ ಶಬ್ದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುವುದು. ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಮುಕ್ತಿ ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು. ಓ ಮಹೇಶಾನ, ಇದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಮಾತಿನಿಂದಲೂ ಎಂದಿಗೂ ಹೋಗದಿರಲಿ. ಈ ವರವನ್ನು ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಕೊಡು.
  The word “Shivaya”, preceded by “namah”, expresses the truth, and remembering it brings liberation and slays death. O Maheshana, may it never leave my mind or my speech. Grant me this boon always.
• 33 ಅಮ್ಮಾ, ಚಂದ್ರಮೌಲಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳೇ, ನೀನೂ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡು. ಸಂಸಾರವೆಂಬ ರೋಗ ಶಮನಕ್ಕೆ ನೀನೇ ಔಷಧ. ಬಹು ಕ್ಲೇಶ ಹೊತ್ತು ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ದಡ ಸೇರಿಸು.
  Mother, beloved of the moon-crested Lord, look upon me too. You are the medicine for calming the disease of worldly existence. I carry much suffering and am sunk in the ocean of worldly life. Take me across now in the boat of your lotus feet.
• 34 ಹಣೆಗಣ್ಣಿನ ಅಗ್ನಿ ಹೊಮ್ಮದ, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಸುಂದರ ತೊಡೆಯ ಶೋಭೆ ಇಲ್ಲದ, ಸರ್ಪ ಭೂಷಣ ಇಲ್ಲದ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರನ ಜಟೆ ಇಲ್ಲದ ದೇವತೆಗಳು ನಮಗೆ ಸಾಕು. ಈ ಪದ್ಯದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದಗಳು ಕಠಿಣ, ಅರ್ಥದ ಸಾರ ಇದು.
  Enough for us of gods who lack the fire that leaps from the forehead eye, the beauty of the Goddess’s lovely left thigh at the left side, the ornament of moving serpents, and the half-moon in the hair. The compounds of this verse are hard, and this is the gist.
• 35 ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದ, ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಪವಿಲ್ಲದ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಪಾಲವಿಲ್ಲದ, ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿನೇತ್ರವಿಲ್ಲದ, ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದ, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯಿಲ್ಲದ ಬೇರೆ ದೇವರನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ, ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.
  I do not accept, I do not accept, any other god who has no dark mark on the throat, no serpent on the body, no skull in the hand, no fire-eye on the forehead, no moon in the hair, and no consort at the left side.
• 36 ಮಹಾದೇವ, ಶಂಭೋ, ಗಿರೀಶ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನದಾಗಿ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ದೈವವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯೆ. ನಾನೇ ಶಿವ, ನಾನೇ ಶಿವ, ನಾನೇ ಶಿವ, ನಾನೇ ಶಿವ.
  Mahadeva, Shambhu, Lord of the mountain, bearer of the trident, since all that shines is yours, I know no deity other than Shiva. I am Shiva, I am Shiva, I am Shiva, I am Shiva.
• 37 ಯಾರಿಂದ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಪಂಚ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಯಾರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ, ಕೊನೆಗೆ ಯಾರಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಕರ್ಮ ಮೊದಲಾದುದರಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಆ ಸ್ವಯಂಜ್ಯೋತಿ ಆತ್ಮನೇ ನಾನು. ನಾನೇ ಶಿವ, ನಾನೇ ಶಿವ, ನಾನೇ ಶಿವ, ನಾನೇ ಶಿವ.
  That from which this wondrous universe is born, in which it stays, and into which it finally dissolves, free of action and the rest, the self-luminous Self, that am I. I am Shiva, I am Shiva, I am Shiva, I am Shiva.
• 38 ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ, ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ, ಭುಜದಲ್ಲಿ ಸರ್ಪರಾಜ, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಕಲೆ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ಯಾರಿಗೆ ಇರುವರೋ, ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದ ದೇವರನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯೆ, ತಿಳಿಯೆ, ತಿಳಿಯೆ, ತಿಳಿಯೆ.
  He has the moon on his crown, fire on his forehead, the king of serpents on his arm, a dark mark on his throat, and his consort in his body. A god equal to him I do not know, I do not know, I do not know, I do not know.
• 39 ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಆದರದಿಂದ ಅಂಬಿಕೆಯ ಒಡೆಯನಿಗೆ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಿಸುವವರು ಸಾವಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಆಸೀನನಾದ ಆ ಈಶನನ್ನು ಅವರು ಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
  Those who, with supreme devotion, bow to the Lord of Ambika with this hymn become fearless in death. They worship that Lord who sits ever in the middle of the lotus of the heart.
• 40 ಓ ಭುಜಂಗ ಭೂಷಣ ಶಂಭೋ, ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೀಗೆ ರಚಿಸಿದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಮಹಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಓದುವ ಮನುಷ್ಯ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಕ್ಕಳು, ಆಯುಸ್ಸು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಫಲಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
  O Shambhu, fond of serpent ornaments, a man who reads with great devotion this hymn composed by me in the bhujangaprayata metre gains good sons, long life, health and prosperity, so the concluding verse promises.

---

ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn

ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರದ್ದು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ರಚನೆಯ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಯಾವ ಕಾಲವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ.

Tradition ascribes this hymn to Shankara Bhagavatpada. Our source says nothing of its date, so we give none.

ನಲವತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿವೆ. ಹಾವು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಹರಿಯುವ ಲಯ ಈ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 1ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಗಣಪತಿಗೆ, 2 ರಿಂದ 13 ಶಿವನ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿಗೆ, 14ರಿಂದ 33 ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಮರಣ ಕಾಲದ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ, 34ರಿಂದ 38 ಶಿವನ ಅನನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶಿವೋಽಹಂ ಭಾವಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು.

The forty verses are in the bhujangaprayata metre, whose name is said to come from a rhythm that glides like a snake. Verse 1 is for Ganesha, verses 2 to 13 for the nature of Shiva and surrender, verses 14 to 33 for petition and meditation at the hour of death, and verses 34 to 38 for the uniqueness of Shiva and the Shivo’ham attitude.

ಪಾಠವನ್ನು ಶೃಂಗೇರಿ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆಯೇ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. 5, 8, 17, 19, 25, 28 ಮತ್ತು 34ನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಎರಡು ರೀತಿ ಓದಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

We give the text as it stands on the Sringeri Sharada Peetham website. In verses 5, 8, 17, 19, 25, 28 and 34 some words are unclear or can be read in two ways. There we give the main sense.

15ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಅನೇಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಶಿವನನ್ನು ವೈದ್ಯನೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು 40ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಫಲ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಪಠಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬದಲಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 15 names many diseases and prays to Shiva as the physician, and verse 40 promises health. Prayer and chanting do not replace medical treatment.

ಆಧಾರ: ಶೃಂಗೇರಿ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ಜಾಲತಾಣದ ಸ್ತೋತ್ರ ವಿಭಾಗ. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Source: the stotra section of the Sringeri Sri Sharada Peetham website (sringeri.net). Where readings differ, the difference is noted here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸಂಜೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದನ್ನು ನೆನೆಯಿರಿ. ಕತ್ತಲೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ, ಬರುವ ಮುನ್ನ ಹಚ್ಚುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಬೆಳಕು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಶಿವಭುಜಂಗದ 20ರಿಂದ 30ನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಹೀಗೆಯೇ, ಕಷ್ಟದ ಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಮುನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೆನಪಿನ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ.

Think of lighting a lamp at home at dusk. We light it before the dark comes, not after, because the light must be ready. Verses 20 to 30 of the Shiva Bhujangam are much like this, an effort to set a lamp of remembrance in the mind before the hard hour arrives.

ಇಂದು ನಮಗೂ ಭಯ, ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಕೊರತೆಗಳ ಕತ್ತಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಒಂದು ಸರಳ ಪದ, ಒಂದು ಪರಿಚಿತ ಮಂತ್ರ ಕೈಗೆ ಸಿಗುವಂತಿದ್ದರೆ ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ಹತ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಂತಹ ತಯಾರಿ.

Today too the dark of fear, illness and want comes upon us. If a simple word, a familiar mantra, is within reach then, the mind steadies a little. Learning this hymn by heart is that kind of preparation.

---

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.