ದಶಶ್ಲೋಕೀ ಎಂದರೆ ಹತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತುತಿ. ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾಂಬ ಅಂದರೆ ಅಂಬೆಯೊಂದಿಗಿರುವ ಶಿವನೇ ನಮ್ಮ ಕುಲದೈವ ಎಂದು ಭಕ್ತ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉಳಿದ ಒಂಬತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅದೇ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ರಮಿಸಲಿ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
Dashashloki means a hymn of ten verses. In the first verse the devotee declares that Samba, Shiva together with Amba, is our family deity. The other nine verses all end in one prayer: may the heart delight in that same Samba.
ಮಧ್ಯದ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಶಿವನ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ: ತ್ರಿಪುರ ಸಂಹಾರದ ರಥ, ಕಾಮದಹನ, ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಂದೀಶ್ವರ, ವಿಷ್ಣು ಕಮಲ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಕಥೆ, ಲಿಂಗೋದ್ಭವ, ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಾಲಾಹಲ. ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಸಂಗ್ರಹ.
The middle verses tell the stories of Shiva one by one: the chariot of the burning of the three cities, the burning of Kama, Vyasa and Nandishvara, Vishnu offering the lotus, the pillar of light, the eightfold form, and the Halahala poison. So the ten verses are a small collection of devotion and story.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ಸಾಂಬೋ ನಃ ಕುಲದೈವತಂ ಪಶುಪತೇ ಸಾಂಬ ತ್ವದೀಯಾ ವಯಂ
ಸಾಂಬಂ ಸ್ತೌಮಿ ಸುರಾಸುರೋರಗಗಣಾಃ ಸಾಂಬೇನ ಸಂತಾರಿತಾಃ ।
ಸಾಂಬಾಯಾಸ್ತು ನಮೋ ಮಯಾ ವಿರಚಿತಂ ಸಾಂಬಾತ್ಪರಂ ನೋ ಭಜೇ
ಸಾಂಬಸ್ಯಾನುಚರೋಽಸ್ಮ್ಯಹಂ ಮಮ ರತಿಃ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 1 ॥
ವಿಷ್ಣ್ವಾದ್ಯಾಶ್ಚ ಪುರತ್ರಯಂ ಸುರಗಣಾ ಜೇತುಂ ನ ಶಕ್ತಾಃ ಸ್ವಯಂ
ಯಂ ಶಂಭುಂ ಭಗವನ್ವಯಂ ತು ಪಶವೋಽಸ್ಮಾಕಂ ತ್ವಮೇವೇಶ್ವರಃ ।
ಸ್ವಸ್ವಸ್ಥಾನನಿಯೋಜಿತಾಃ ಸುಮನಸಃ ಸ್ವಸ್ಥಾ ಬಭೂವುಸ್ತತ-
ಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 2 ॥
ಕ್ಷೋಣೀ ಯಸ್ಯ ರಥೋ ರಥಾಂಗಯುಗಲಂ ಚಂದ್ರಾರ್ಕಬಿಂಬದ್ವಯಂ
ಕೋದಂಡಃ ಕನಕಾಚಲೋ ಹರಿರಭೂದ್ಬಾಣೋ ವಿಧಿಃ ಸಾರಥಿಃ ।
ತೂಣೀರೋ ಜಲಧಿರ್ಹಯಾಃ ಶ್ರುತಿಚಯೋ ಮೌರ್ವೀ ಭುಜಂಗಾಧಿಪ-
ಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 3 ॥
ಯೇನಾಪಾದಿತಮಂಗಜಾಂಗಭಸಿತಂ ದಿವ್ಯಾಂಗರಾಗೈಃ ಸಮಂ
ಯೇನ ಸ್ವೀಕೃತಮಬ್ಜಸಂಭವಶಿರಃ ಸೌವರ್ಣಪಾತ್ರೈಃ ಸಮಂ ।
ಯೇನಾಂಗೀಕೃತಮಚ್ಯುತಸ್ಯ ನಯನಂ ಪೂಜಾರವಿಂದೈಃ ಸಮಂ
ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 4 ॥
ಗೋವಿಂದಾದಧಿಕಂ ನ ದೈವತಮಿತಿ ಪ್ರೋಚ್ಚಾರ್ಯ ಹಸ್ತಾವುಭಾ-
ವುದ್ಧೃತ್ಯಾಥ ಶಿವಸ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿಗತೋ ವ್ಯಾಸೋ ಮುನೀನಾಂ ವರಃ ।
ಯಸ್ಯ ಸ್ತಂಭಿತಪಾಣಿರಾನತಿಕೃತಾ ನಂದೀಶ್ವರೇಣಾಭವ-
ತ್ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 5 ॥
ಆಕಾಶಶ್ಚಿಕುರಾಯತೇ ದಶದಿಶಾಭೋಗೋ ದುಕೂಲಾಯತೇ
ಶೀತಾಂಶುಃ ಪ್ರಸವಾಯತೇ ಸ್ಥಿರತರಾನಂದಃ ಸ್ವರೂಪಾಯತೇ ।
ವೇದಾಂತೋ ನಿಲಯಾಯತೇ ಸುವಿನಯೋ ಯಸ್ಯ ಸ್ವಭಾವಾಯತೇ
ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 6 ॥
ವಿಷ್ಣುರ್ಯಸ್ಯ ಸಹಸ್ರನಾಮನಿಯಮಾದಂಭೋರುಹಾಣ್ಯರ್ಚಯ-
ನ್ನೇಕೋನೋಪಚಿತೇಷು ನೇತ್ರಕಮಲಂ ನೈಜಂ ಪದಾಬ್ಜದ್ವಯೇ ।
ಸಂಪೂಜ್ಯಾಸುರಸಂಹತಿಂ ವಿದಲಯಂಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಪಾಲೋಽಭವ-
ತ್ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 7 ॥
ಶೌರಿಂ ಸತ್ಯಗಿರಂ ವರಾಹವಪುಷಂ ಪಾದಾಂಬುಜಾದರ್ಶನೇ
ಚಕ್ರೇ ಯೋ ದಯಯಾ ಸಮಸ್ತಜಗತಾಂ ನಾಥಂ ಶಿರೋದರ್ಶನೇ ।
ಮಿಥ್ಯಾವಾಚಮಪೂಜ್ಯಮೇವ ಸತತಂ ಹಂಸಸ್ವರೂಪಂ ವಿಧಿಂ
ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 8 ॥
ಯಸ್ಯಾಸಂಧರಣೀಜಲಾಗ್ನಿಪವನವ್ಯೋಮಾರ್ಕಚಂದ್ರಾದಯೋ
ವಿಖ್ಯಾತಾಸ್ತನವೋಽಷ್ಟಧಾ ಪರಿಣತಾ ನಾನ್ಯತ್ತತೋ ವರ್ತತೇ ।
ಓಂಕಾರಾರ್ಥವಿವೇಚನೀ ಶ್ರುತಿರಿಯಂ ಚಾಚಷ್ಟ ತುರ್ಯಂ ಶಿವಂ
ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 9 ॥
ವಿಷ್ಣುಬ್ರಹ್ಮಸುರಾಧಿಪಪ್ರಭೃತಯಃ ಸರ್ವೇಽಪಿ ದೇವಾ ಯದಾ
ಸಂಭೂತಾಜ್ಜಲಧೇರ್ವಿಷಾತ್ಪರಿಭವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಸ್ತದಾ ಸತ್ವರಂ ।
ತಾನಾರ್ತಾಞ್ಶರಣಾಗತಾನಿತಿ ಸುರಾನ್ಯೋಽರಕ್ಷದರ್ಧಕ್ಷಣಾ-
ತ್ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ ॥ 10 ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari
सांबो नः कुलदैवतं पशुपते सांब त्वदीया वयं
सांबं स्तौमि सुरासुरोरगगणाः सांबेन संतारिताः ।
सांबायास्तु नमो मया विरचितं सांबात्परं नो भजे
सांबस्यानुचरोऽस्म्यहं मम रतिः सांबे परब्रह्मणि ॥ 1 ॥
विष्ण्वाद्याश्च पुरत्रयं सुरगणा जेतुं न शक्ताः स्वयं
यं शंभुं भगवन्वयं तु पशवोऽस्माकं त्वमेवेश्वरः ।
स्वस्वस्थाननियोजिताः सुमनसः स्वस्था बभूवुस्तत-
स्तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां सांबे परब्रह्मणि ॥ 2 ॥
क्षोणी यस्य रथो रथांगयुगलं चंद्रार्कबिंबद्वयं
कोदंडः कनकाचलो हरिरभूद्बाणो विधिः सारथिः ।
तूणीरो जलधिर्हयाः श्रुतिचयो मौर्वी भुजंगाधिप-
स्तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां सांबे परब्रह्मणि ॥ 3 ॥
येनापादितमंगजांगभसितं दिव्यांगरागैः समं
येन स्वीकृतमब्जसंभवशिरः सौवर्णपात्रैः समं ।
येनांगीकृतमच्युतस्य नयनं पूजारविंदैः समं
तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां सांबे परब्रह्मणि ॥ 4 ॥
गोविंदादधिकं न दैवतमिति प्रोच्चार्य हस्तावुभा-
वुद्धृत्याथ शिवस्य सन्निधिगतो व्यासो मुनीनां वरः ।
यस्य स्तंभितपाणिरानतिकृता नंदीश्वरेणाभव-
त्तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां सांबे परब्रह्मणि ॥ 5 ॥
आकाशश्चिकुरायते दशदिशाभोगो दुकूलायते
शीतांशुः प्रसवायते स्थिरतरानंदः स्वरूपायते ।
वेदांतो निलयायते सुविनयो यस्य स्वभावायते
तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां सांबे परब्रह्मणि ॥ 6 ॥
विष्णुर्यस्य सहस्रनामनियमादंभोरुहाण्यर्चय-
न्नेकोनोपचितेषु नेत्रकमलं नैजं पदाब्जद्वये ।
संपूज्यासुरसंहतिं विदलयंस्त्रैलोक्यपालोऽभव-
त्तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां सांबे परब्रह्मणि ॥ 7 ॥
शौरिं सत्यगिरं वराहवपुषं पादांबुजादर्शने
चक्रे यो दयया समस्तजगतां नाथं शिरोदर्शने ।
मिथ्यावाचमपूज्यमेव सततं हंसस्वरूपं विधिं
तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां सांबे परब्रह्मणि ॥ 8 ॥
यस्यासंधरणीजलाग्निपवनव्योमार्कचंद्रादयो
विख्यातास्तनवोऽष्टधा परिणता नान्यत्ततो वर्तते ।
ओंकारार्थविवेचनी श्रुतिरियं चाचष्ट तुर्यं शिवं
तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां सांबे परब्रह्मणि ॥ 9 ॥
विष्णुब्रह्मसुराधिपप्रभृतयः सर्वेऽपि देवा यदा
संभूताज्जलधेर्विषात्परिभवं प्राप्तास्तदा सत्वरं ।
तानार्ताञ्शरणागतानिति सुरान्योऽरक्षदर्धक्षणा-
त्तस्मिन्मे हृदयं सुखेन रमतां सांबे परब्रह्मणि ॥ 10 ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration
sāṃbo naḥ kuladaivataṃ paśupate sāṃba tvadīyā vayaṃ
sāṃbaṃ staumi surāsuroragagaṇāḥ sāṃbena saṃtāritāḥ |
sāṃbāyāstu namo mayā viracitaṃ sāṃbātparaṃ no bhaje
sāṃbasyānucaro’smyahaṃ mama ratiḥ sāṃbe parabrahmaṇi || 1 ||
viṣṇvādyāśca puratrayaṃ suragaṇā jetuṃ na śaktāḥ svayaṃ
yaṃ śaṃbhuṃ bhagavanvayaṃ tu paśavo’smākaṃ tvameveśvaraḥ |
svasvasthānaniyojitāḥ sumanasaḥ svasthā babhūvustata-
stasminme hṛdayaṃ sukhena ramatāṃ sāṃbe parabrahmaṇi || 2 ||
kṣoṇī yasya ratho rathāṃgayugalaṃ caṃdrārkabiṃbadvayaṃ
kodaṃḍaḥ kanakācalo harirabhūdbāṇo vidhiḥ sārathiḥ |
tūṇīro jaladhirhayāḥ śruticayo maurvī bhujaṃgādhipa-
stasminme hṛdayaṃ sukhena ramatāṃ sāṃbe parabrahmaṇi || 3 ||
yenāpāditamaṃgajāṃgabhasitaṃ divyāṃgarāgaiḥ samaṃ
yena svīkṛtamabjasaṃbhavaśiraḥ sauvarṇapātraiḥ samaṃ |
yenāṃgīkṛtamacyutasya nayanaṃ pūjāraviṃdaiḥ samaṃ
tasminme hṛdayaṃ sukhena ramatāṃ sāṃbe parabrahmaṇi || 4 ||
goviṃdādadhikaṃ na daivatamiti proccārya hastāvubhā-
vuddhṛtyātha śivasya sannidhigato vyāso munīnāṃ varaḥ |
yasya staṃbhitapāṇirānatikṛtā naṃdīśvareṇābhava-
ttasminme hṛdayaṃ sukhena ramatāṃ sāṃbe parabrahmaṇi || 5 ||
ākāśaścikurāyate daśadiśābhogo dukūlāyate
śītāṃśuḥ prasavāyate sthiratarānaṃdaḥ svarūpāyate |
vedāṃto nilayāyate suvinayo yasya svabhāvāyate
tasminme hṛdayaṃ sukhena ramatāṃ sāṃbe parabrahmaṇi || 6 ||
viṣṇuryasya sahasranāmaniyamādaṃbhoruhāṇyarcaya-
nnekonopaciteṣu netrakamalaṃ naijaṃ padābjadvaye |
saṃpūjyāsurasaṃhatiṃ vidalayaṃstrailokyapālo’bhava-
ttasminme hṛdayaṃ sukhena ramatāṃ sāṃbe parabrahmaṇi || 7 ||
śauriṃ satyagiraṃ varāhavapuṣaṃ pādāṃbujādarśane
cakre yo dayayā samastajagatāṃ nāthaṃ śirodarśane |
mithyāvācamapūjyameva satataṃ haṃsasvarūpaṃ vidhiṃ
tasminme hṛdayaṃ sukhena ramatāṃ sāṃbe parabrahmaṇi || 8 ||
yasyāsaṃdharaṇījalāgnipavanavyomārkacaṃdrādayo
vikhyātāstanavo’ṣṭadhā pariṇatā nānyattato vartate |
oṃkārārthavivecanī śrutiriyaṃ cācaṣṭa turyaṃ śivaṃ
tasminme hṛdayaṃ sukhena ramatāṃ sāṃbe parabrahmaṇi || 9 ||
viṣṇubrahmasurādhipaprabhṛtayaḥ sarve’pi devā yadā
saṃbhūtājjaladherviṣātparibhavaṃ prāptāstadā satvaraṃ |
tānārtāñśaraṇāgatāniti surānyo’rakṣadardhakṣaṇā-
ttasminme hṛdayaṃ sukhena ramatāṃ sāṃbe parabrahmaṇi || 10 ||
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ
- 1 ಓ ಪಶುಪತಿಯೇ, ಸಾಂಬನೇ ನಮ್ಮ ಕುಲದೈವ, ಸಾಂಬನೇ, ನಾವು ನಿನ್ನವರು. ಸಾಂಬನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ, ಸಾಂಬನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ಸರ್ಪಗಣಗಳು ದಾಟಿ ಬಂದರು. ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರ ಸಾಂಬನಿಗಿರಲಿ, ಸಾಂಬನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವರನ್ನು ನಾನು ಭಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಸಾಂಬನ ಸೇವಕ, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ.
O Lord of creatures, Samba is our family deity, and we are yours, Samba. I praise Samba, by whom gods, demons and serpent hosts were carried across. May my salutation be to Samba, and I worship none beyond Samba. I am Samba’s follower, and my delight is in Samba, the Supreme Brahman. - 2 ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ತಾವಾಗಿ ತ್ರಿಪುರಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಶಕ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಶಂಭುವಿಗೆ ಅವರು, ಭಗವಂತನೇ, ನಾವು ಪಶುಗಳು, ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಈಶ್ವರ ಎಂದರು. ಅವರವರ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳು ಅನಂತರ ಸ್ವಸ್ಥರಾದರು. ಅವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸುಖದಿಂದ ರಮಿಸಲಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ.
Vishnu and the other gods could not by themselves conquer the three cities. They said to Shambhu: Lord, we are creatures and you alone are our master. Set again in their own places, the gods then became well. In him may my heart delight happily, in Samba, the Supreme Brahman. - 3 ಭೂಮಿಯೇ ಯಾರ ರಥವೋ, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಎರಡು ಬಿಂಬಗಳೇ ಚಕ್ರಗಳೋ, ಚಿನ್ನದ ಮೇರು ಬಿಲ್ಲೋ, ಹರಿ ಬಾಣವಾದನೋ, ಬ್ರಹ್ಮ ಸಾರಥಿಯೋ. ಸಾಗರವೇ ಬತ್ತಳಿಕೆ, ವೇದಗಳ ಸಮೂಹ ಕುದುರೆಗಳು, ಸರ್ಪರಾಜ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗ. ಅವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸುಖದಿಂದ ರಮಿಸಲಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ.
He whose chariot is the earth, whose two wheels are the discs of the sun and moon, whose bow is golden Meru, whose arrow became Hari, whose charioteer is Brahma. The ocean is his quiver, the Vedas his horses, the king of serpents his bowstring. In him may my heart delight happily, in Samba, the Supreme Brahman. - 4 ಯಾರು ಕಾಮನ ದೇಹದ ಬೂದಿಯನ್ನು ದಿವ್ಯ ಲೇಪನಗಳಂತೆ ಧರಿಸಿದನೋ, ಬ್ರಹ್ಮನ ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರೆಗಳಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನೋ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಪೂಜೆಯ ಕಮಲಗಳಂತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನೋ. ಅವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸುಖದಿಂದ ರಮಿಸಲಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ.
He who made the ashes of Kama’s body equal to divine unguents, who accepted Brahma’s skull as if it were golden vessels, and who took Achyuta’s eye as one of the lotuses of worship. In him may my heart delight happily, in Samba, the Supreme Brahman. - 5 ಗೋವಿಂದನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವರಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಾಸ ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದನು. ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ನಂದೀಶ್ವರನಿಂದ ಅವನ ಕೈ ಸ್ತಂಭಿತವಾಯಿತು. ಅವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸುಖದಿಂದ ರಮಿಸಲಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ.
Vyasa, best of sages, having cried out that there is no god higher than Govinda and raised both his arms, came into Shiva’s presence. His hand was stilled by Nandishvara, who had bowed. In him may my heart delight happily, in Samba, the Supreme Brahman. - 6 ಯಾರಿಗೆ ಆಕಾಶವೇ ಕೇಶ, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳ ವಿಸ್ತಾರವೇ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ, ಚಂದ್ರನೇ ಹೂವು, ಸ್ಥಿರವಾದ ಆನಂದವೇ ಸ್ವರೂಪ, ವೇದಾಂತವೇ ನಿವಾಸ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿನಯವೇ ಸ್ವಭಾವ ಆಗಿದೆಯೋ. ಅವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸುಖದಿಂದ ರಮಿಸಲಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ.
For whom the sky is hair, the expanse of the ten directions is silk raiment, the moon is the flower, steadfast bliss is the true nature, Vedanta is the dwelling, and perfect humility is the character. In him may my heart delight happily, in Samba, the Supreme Brahman. - 7 ಸಾವಿರ ನಾಮಗಳ ನಿಯಮದಂತೆ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷ್ಣು, ಒಂದು ಕಮಲ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತನ್ನ ಕಮಲನೇತ್ರವನ್ನು ಆ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಪೂಜಿಸಿ ಅಸುರರ ಗುಂಪನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಪಾಲಕನಾದನು. ಅವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸುಖದಿಂದ ರಮಿಸಲಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ.
Vishnu, worshipping with lotuses by the rule of the thousand names, when one lotus was short offered his own lotus eye at those lotus feet. Having worshipped thus and crushed the host of demons, he became guardian of the three worlds. In him may my heart delight happily, in Samba, the Supreme Brahman. - 8 ಈ ಶ್ಲೋಕದ ವಾಕ್ಯ ರಚನೆ ಕಠಿಣ, ಸಾರ ಇಷ್ಟು: ಶಿವನ ಪಾದವನ್ನು ಕಾಣದಿದ್ದಾಗ ವರಾಹರೂಪದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸತ್ಯವಾದಿಯನ್ನಾಗಿಯೂ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನಾಗಿಯೂ ಯಾರು ಮಾಡಿದರೋ, ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕಾಣದೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ ಹಂಸರೂಪದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜೆಗೆ ಅಯೋಗ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರೋ. ಅವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸುಖದಿಂದ ರಮಿಸಲಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ.
The syntax of this verse is hard, and the gist is this. He who, when the feet could not be seen, made Vishnu in boar form truthful and in compassion lord of all the worlds, and who made Brahma in swan form, who spoke falsely about the head, for ever unfit for worship. In him may my heart delight happily, in Samba, the Supreme Brahman. - 9 ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಅಗ್ನಿ, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮೊದಲಾದವು ಯಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇಹಗಳಾಗಿ ಎಂಟು ವಿಧವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದವೋ, ಅವನಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಓಂಕಾರದ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುವ ಈ ಶ್ರುತಿ ತುರೀಯನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಹೇಳಿತು. ಅವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸುಖದಿಂದ ರಮಿಸಲಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ.
Earth, water, fire, wind, sky, sun, moon and the rest are his renowned bodies, evolved eightfold, and nothing exists apart from him. This Veda, which examines the meaning of Om, declared the Fourth, Shiva. In him may my heart delight happily, in Samba, the Supreme Brahman. - 10 ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಸಾಗರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ವಿಷದಿಂದ ಸೋತಾಗ, ಆರ್ತರಾಗಿ ಶರಣು ಬಂದ ಆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತ್ವರೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದವನು. ಅವನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಸುಖದಿಂದ ರಮಿಸಲಿ, ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ.
When Vishnu, Brahma, Indra and all the gods were overcome by the poison born of the ocean, he protected those distressed gods who came for refuge, swiftly, in half a moment. In him may my heart delight happily, in Samba, the Supreme Brahman.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಈ ಸ್ತುತಿ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರದ್ದು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಶೃಂಗೇರಿ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ಜಾಲತಾಣದ ಶಿವ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಇದೆ. ರಚನೆಯ ಕಾಲ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
Tradition ascribes this hymn to Shankara Bhagavatpada. It is found in the Shiva section of the hymns on the website of the Sringeri Sri Sharada Peetham. We do not know its date.
ಶ್ಲೋಕ 1 ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ಕೊನೆ ಇದೆ. ಶ್ಲೋಕ 2 ರಿಂದ 10 ರ ತನಕ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಒಂದೇ: ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ. ಅದನ್ನು ಶ್ಲೋಕ 2 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ, ಅನಂತರ ಅದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Only verse 1 has a different ending. From verse 2 to 10 the last line is the same refrain: ತಸ್ಮಿನ್ಮೇ ಹೃದಯಂ ಸುಖೇನ ರಮತಾಂ ಸಾಂಬೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣಿ. We translate it fully in verse 2 and repeat the same sense afterwards.
ಶ್ಲೋಕ 8 ರ ವಾಕ್ಯ ರಚನೆ ಕಠಿಣ, ಅದರಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಬುಡ ಮತ್ತು ಮುಡಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರ ಕಥೆಯ ಸೂಚನೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಾವು ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದೇವೆ. ಶ್ಲೋಕ 9 ರ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಯಸ್ಯಾಸಂ ಎಂಬ ಪಾಠ ಸ್ಪಷ್ಟವಲ್ಲ, ಅದು ಯಸ್ಯಾಸನ್ ಎಂದಿರಬಹುದು. ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
The syntax of verse 8 is hard, and we read it as alluding to the story of Vishnu and Brahma seeking Shiva’s foot and crown. The word yasyasam at the start of verse 9 is not clear and may be yasyasan. We keep it as the source gives it.
ಆಧಾರ: ಶೃಂಗೇರಿ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ಜಾಲತಾಣದ ಸ್ತೋತ್ರ ವಿಭಾಗ. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Source: the stotra section of the Sringeri Sri Sharada Peetham website (sringeri.net). Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕುಲದೇವರು ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಮನೆ ಬದಲಾದರೂ ಅವರ ಜಾಗ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರಿಗೆ ಹಚ್ಚುವ ದೀಪ ಮನೆಯವರ ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಉರಿಯುತ್ತದೆ.
In many homes an old family deity has stood in a corner for generations. The house may change, but the place does not, and the lamp lit there burns through the busy days of the household.
ಈ ಸ್ತುತಿ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲೇ ಆ ಭಾವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಇವನು ನಮ್ಮವನು, ನಾವು ಇವನವರು. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಲಿ ಎಂಬ ಅದೇ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತದೆ, ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳುವಂತೆ.
The hymn voices that feeling in its first lines: he is ours, and we are his. At the end of each verse the same prayer returns, that the heart may rest there, as we return home at the end of the day.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ