ಕೆಲವು ಊರುಗಳನ್ನು ಜನ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದು ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಆ ಹೊರಡುವ ತೀರ್ಮಾನ ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸಲ ಅದೇ ಸರಿಯಾದ ತೀರ್ಮಾನ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕದ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳೂ ತ್ಯಜೇತ್ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅವೃತ್ತಿಕಂ ತ್ಯಜೇದ್ದೇಶಂ ವೃತ್ತಿಂ ಸೋಪದ್ರವಾಂ ತ್ಯಜೇತ್
ತ್ಯಜೇನ್ಮಾಯಾವಿನಂ ಮಿತ್ರಂ ಧನಂ ಪ್ರಾಣಹರಂ ತ್ಯಜೇತ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अवृत्तिकं त्यजेद्देशं वृत्तिं सोपद्रवां त्यजेत्
त्यजेन्मायाविनं मित्रं धनं प्राणहरं त्यजेत्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
avṛttikaṃ tyajeddeśaṃ vṛttiṃ sopadravāṃ tyajet
tyajenmāyāvinaṃ mitraṃ dhanaṃ prāṇaharaṃ tyajet
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅವೃತ್ತಿಕಂ (अवृत्तिकं, avṛttikaṃ) = ಜೀವನೋಪಾಯ ಇಲ್ಲದ (without livelihood)
- ತ್ಯಜೇದ್ದೇಶಂ (त्यजेद्देशं, tyajeddeśaṃ) = ಬಿಡಬೇಕು, ದೇಶವನ್ನು (ತ್ಯಜೇತ್ + ದೇಶಂ) (should leave, the country)
- ವೃತ್ತಿಂ (वृत्तिं, vṛttiṃ) = ವೃತ್ತಿಯನ್ನು, ಕೆಲಸವನ್ನು (a livelihood)
- ಸೋಪದ್ರವಾಂ (सोपद्रवां, sopadravāṃ) = ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ (troubled)
- ತ್ಯಜೇತ್ (त्यजेत्, tyajet) = ಬಿಡಬೇಕು (should leave)
- ತ್ಯಜೇನ್ಮಾಯಾವಿನಂ (त्यजेन्मायाविनं, tyajenmāyāvinaṃ) = ಬಿಡಬೇಕು, ಮೋಸಗಾರನನ್ನು (ತ್ಯಜೇತ್ + ಮಾಯಾವಿನಂ) (should leave, the deceitful)
- ಮಿತ್ರಂ (मित्रं, mitraṃ) = ಗೆಳೆಯನನ್ನು (friend)
- ಧನಂ (धनं, dhanaṃ) = ಹಣವನ್ನು (wealth)
- ಪ್ರಾಣಹರಂ (प्राणहरं, prāṇaharaṃ) = ಪ್ರಾಣ ಹರಿಸುವ (that takes life)
- ತ್ಯಜೇತ್ (त्यजेत्, tyajet) = ಬಿಡಬೇಕು (should leave)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಜೀವನೋಪಾಯ ಇಲ್ಲದ ದೇಶವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಮೋಸಗಾರ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತರುವ ಹಣವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One should leave a country with no livelihood. One should leave an occupation full of trouble. One should leave a deceitful friend. One should leave wealth that endangers life.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಶ್ಲೋಕದ ರಚನೆ ಸಮಾನಾಂತರ. ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳೂ ಒಂದೇ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಓದುವಾಗ ಒಂದು ಲಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ದೇಶ, ವೃತ್ತಿ, ಗೆಳೆತನ ಮತ್ತು ಹಣ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕೂ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರಗಳು.
The verse is built in parallel. Its four quarters come to one verb and give a rhythm in reading. Country, occupation, friendship and money are four of life’s supports.
ಪ್ರಾಣಹರಂ ಧನಂ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹಣ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ವಸ್ತುವಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಗಳಿಸುವ ರೀತಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಜೊತೆ ಬರುವ ಅಪಾಯವೇ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಯಾವುದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನೋಡಿ ಆಗಬೇಕು.
In pranaharam dhanam money itself is not called bad. It is the way of earning it, or the danger that comes along, that the verse means. What to leave must be decided by looking at each person’s situation.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 153. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 153. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳ, ಗೆಳೆತನ ಅಥವಾ ಆದಾಯದ ದಾರಿ ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನಿಂತು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
If a workplace, a friendship or a source of income keeps wearing away our health and peace, the verse reminds us to stop once and take stock.
ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆ. ಇದು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆಯುವ ಆದೇಶವಲ್ಲ. ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಿ, ಹಣಕಾಸಿನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಸಲಹೆಯನ್ನು ತಜ್ಞರಿಂದ ಪಡೆದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕು.
Leaving is a large step. This is no order to drop everything in haste. One should take time, speak to elders, and take financial and health advice from experts before deciding.