ಆಯುಷ್ಯ ಸೂಕ್ತ: ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಆಯುಷ್ಯ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳುವ ಮಂತ್ರಗಳು

यो ब्रह्मा ब्रह्मण उ॑ज्जहा॒र प्रा॒णैः शि॒रः कृत्तिवासाः᳚ पिना॒की ।
ईशानो देवः स न आयु॑र्दधा॒तु॒ तस्मै जुहोमि हविषा॑ घृते॒न ॥ 1 ॥

विभ्राजमानः सरिर॑स्य म॒ध्या॒-द्रो॒च॒मा॒नो घर्मरुचि॑र्य आ॒गात् ।
स मृत्युपाशानपनु॑द्य घो॒रा॒नि॒हा॒यु॒षे॒णो घृतम॑त्तु दे॒वः ॥ 2 ॥

ब्रह्मज्योति-र्ब्रह्म-पत्नी॑षु ग॒र्भं॒-यँ॒मा॒द॒धात् पुरुरूपं॑ जयं॒तम् ।
सुवर्णरंभग्रह-म॑र्कम॒र्च्यं॒ त॒मा॒यु॒षे वर्धयामो॑ घृते॒न ॥ 3 ॥

श्रियं-लँक्ष्मी-मौबला-मंबिकां॒ गां॒ ष॒ष्ठीं च या॒मिंद्रसेने᳚त्युदा॒हुः ।
तां-विँद्यां ब्रह्मयोनिग्ं॑ सरू॒पा॒मि॒हा॒यु॒षे तर्पयामो॑ घृते॒न ॥ 4 ॥

दाक्षायण्यः सर्वयोन्यः॑ स यो॒न्यः॒ स॒ह॒स्र॒शो विश्वरूपा॑ विरू॒पाः ।
ससूनवः सपतयः॑ सयू॒थ्या॒ आ॒यु॒षे॒णो घृतमिदं॑ जुषं॒ताम् ॥ 5 ॥

दिव्या गणा बहुरूपाः᳚ पुरा॒णा॒ आयुश्छिदो नः प्रमथ्नं॑तु वी॒रान् ।
तेभ्यो जुहोमि बहुधा॑ घृते॒न॒ मा॒ नः॒ प्र॒जाग्ं रीरिषो मो॑त वी॒रान् ॥ 6 ॥

ए॒कः॒ पु॒र॒स्तात् य इदं॑ बभू॒व॒ यतो बभूव भुवन॑स्य गो॒पाः ।
यमप्येति भुवनग्ं सां᳚परा॒ये॒ स नो हविर्घृत-मिहायुषे᳚त्तु दे॒वः ॥ 7 ॥

व॒सू॒न् रुद्रा॑-नादि॒त्यान् मरुतो॑ऽथ सा॒ध्या॒न् ऋ॑भून् य॒क्षा॒न् गंधर्वाग्श्च पितॄग्श्च वि॒श्वान् ।
भृगून् सर्पाग्श्चांगिरसो॑ऽथ स॒र्वा॒न् घृ॒त॒ग्ं हु॒त्वा स्वायुष्या महया॑म श॒श्वत् ॥ 8 ॥

विष्णो॒ त्वं नो॒ अंत॑म॒श्शर्म॑यच्छ सहंत्य ।
प्रते॒धारा॑ मधु॒श्चुत॒ उथ्सं॑ दुह्रते॒ अक्षि॑तम् ॥

ॐ शांतिः॒ शांतिः॒ शांतिः॑ ॥

yo brahmā brahmaṇa újjahā̱ra prā̱ṇaiḥ śi̱raḥ kṛttivāsā̋ḥ pinā̱kī |
īśāno devaḥ sa na āyúrdadhā̱tu̱ tasmai juhomi haviṣā́ ghṛte̱na || 1 ||

vibhrājamānaḥ sarirásya ma̱dhyā̱-dro̱ca̱mā̱no gharmarucírya ā̱gāt |
sa mṛtyupāśānapanúdya gho̱rā̱ni̱hā̱yu̱ṣe̱ṇo ghṛtamáttu de̱vaḥ || 2 ||

brahmajyoti-rbrahma-patnī́ṣu ga̱rbha̱ṃ-ya̱~mā̱da̱dhāt pururūpáṃ jaya̱ṃtam |
suvarṇaraṃbhagraha-márkama̱rcya̱ṃ ta̱mā̱yu̱ṣe vardhayāmó ghṛte̱na || 3 ||

śriyaṃ-la~kṣmī-maubalā-maṃbikā̱ṃ gā̱ṃ ṣa̱ṣṭhīṃ ca yā̱miṃdrasene̋tyudā̱huḥ |
tāṃ-vi~dyāṃ brahmayonígṃ sarū̱pā̱mi̱hā̱yu̱ṣe tarpayāmó ghṛte̱na || 4 ||

dākṣāyaṇyaḥ sarvayonyáḥ sa yo̱nya̱ḥ sa̱ha̱sra̱śo viśvarūpā́ virū̱pāḥ |
sasūnavaḥ sapatayáḥ sayū̱thyā̱ ā̱yu̱ṣe̱ṇo ghṛtamidáṃ juṣa̱ṃtām || 5 ||

divyā gaṇā bahurūpā̋ḥ purā̱ṇā̱ āyuśchido naḥ pramathnáṃtu vī̱rān |
tebhyo juhomi bahudhā́ ghṛte̱na̱ mā̱ na̱ḥ pra̱jāgṃ rīriṣo móta vī̱rān || 6 ||

e̱ka̱ḥ pu̱ra̱stāt ya idáṃ babhū̱va̱ yato babhūva bhuvanásya go̱pāḥ |
yamapyeti bhuvanagṃ sā̋ṃparā̱ye̱ sa no havirghṛta-mihāyuṣe̋ttu de̱vaḥ || 7 ||

va̱sū̱n rudrā́-nādi̱tyān marutó’tha sā̱dhyā̱n ṛ́bhūn ya̱kṣā̱n gaṃdharvāgśca pitṝgśca vi̱śvān |
bhṛgūn sarpāgścāṃgirasó’tha sa̱rvā̱n ghṛ̱ta̱gṃ hu̱tvā svāyuṣyā mahayā́ma śa̱śvat || 8 ||

viṣṇo̱ tvaṃ no̱ aṃtáma̱śśarmáyaccha sahaṃtya |
prate̱dhārā́ madhu̱ścuta̱ uthsáṃ duhrate̱ akṣítam ||

oṃ śāṃti̱ḥ śāṃti̱ḥ śāṃtíḥ ||

ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಅನುದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗೆ ಗೆರೆ (a̱), ಸ್ವರಿತಕ್ಕೆ ಮೇಲೆ ಗೆರೆ (á), ಕಂಪಕ್ಕೆ ಎರಡು ಗೆರೆ (a̋). ಉದಾತ್ತಕ್ಕೆ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲ. · Accents: macron below for anudātta, acute for svarita, double acute for the kampa; udātta is unmarked.

ಆಯುಷ್ಯ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುವ ಈ ಒಂಬತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳು ವೇದದ ಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇವು ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದದ ಪರಂಪರೆಯ ಹೋಮಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಕೊನೆಯ ವಿಷ್ಣೋ ತ್ವಂ ನೋ ಅಂತಮಃ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೋಮಗಳಲ್ಲೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

These nine mantras, recited in South India as the Ayushya Sukta, are not, as far as we know, found together in any one of the Vedic Samhitas. They are in use in the homa manuals of the Krishna Yajurveda tradition. The closing mantra, viṣṇo tvaṃ no antamaḥ, is also said in other homas.

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ vignanam.org ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾಠದಿಂದ.

The accented text is from vignanam.org.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ಆಯುಷ್ಯ ಹೋಮ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಅಥವಾ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕುಳಿತು ಒಬ್ಬರ ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಆ ಕ್ಷಣ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

The ayushya homa is usually held on a birthday or after recovery from illness. The moment when a family sits together to pray for one person’s life reminds everyone how much that person matters to them.

ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಲಸಿಕೆ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಬೇಕು.

Along with prayer for long life, vaccination, timely check-ups and treatment are also needed.