ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ
ಮದನುಗ್ರಹಾಯ ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಮಧ್ಯಾತ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಮ್।
ಯತ್ತ್ವಯೋಕ್ತಂ ವಚಸ್ತೇನ ಮೋಹೋಽಯಂ ವಿಗತೋ ಮಮ ॥ 1 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अर्जुन उवाच
मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम्।
यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ॥ 1 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
arjuna uvāca
madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam|
yattvayoktaṃ vacastena moho’yaṃ vigato mama || 1 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ (अर्जुन उवाच, arjuna uvāca) = ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು (Arjuna said)
- ಮದನುಗ್ರಹಾಯ (मदनुग्रहाय, madanugrahāya) = ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ (out of grace towards me)
- ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಮ್ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಮ್ (परमं गुह्यम् अध्यात्मसंज्ञितम्, paramaṃ guhyam adhyātmasaṃjñitam) = ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಪರಮ ರಹಸ್ಯ (the supreme secret called adhyatma, the teaching about the Self)
- ಯತ್ ವಚಃ ತ್ವಯಾ ಉಕ್ತಮ್ (यत् वचः त्वया उक्तम्, yat vacaḥ tvayā uktam) = ನೀನು ಹೇಳಿದ ಆ ಮಾತು (the words you have spoken)
- ತೇನ ಮಮ ಅಯಂ ಮೋಹಃ ವಿಗತಃ (तेन मम अयं मोहः विगतः, tena mama ayaṃ mohaḥ vigataḥ) = ಅದರಿಂದ ನನ್ನ ಈ ಮೋಹ ದೂರವಾಯಿತು (by them this delusion of mine is gone)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಎಂಬ ಪರಮ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಆ ಮಾತಿನಿಂದ ನನ್ನ ಈ ಮೋಹ ದೂರವಾಯಿತು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Arjuna said: Out of grace towards me you have spoken the supreme secret called adhyatma, the teaching about the Self. By those words this delusion of mine is gone.
ಶ್ಲೋಕ 11.1ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 11.1
ಹತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ‘ಈ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನನ್ನ ಒಂದು ಅಂಶದಿಂದ ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದಿದ್ದ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಮಾತೇ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಬಾಗಿಲು: ಅಂಥ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕ ರೂಪವನ್ನು ಕಾಣುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಮೊದಲು ಹಿಂದಿನ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ನೆನೆಯುತ್ತಾನೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮ’ ಎಂದರೆ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಅನಾತ್ಮಗಳ ವಿವೇಕ, ದೂರವಾದ ‘ಮೋಹ’ ಎಂದರೆ ಆ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದ ಬುದ್ಧಿ.
At the end of the tenth chapter Krishna had said, ‘I stand supporting this whole world with a single fraction of myself.’ According to Sridhara Swami that word is the doorway to this chapter: wishing to see such a universal form, Arjuna first recalls the earlier teaching with gratitude. For Shankara ‘adhyatma’ is the discrimination between the Self and the not-Self, and the ‘delusion’ that has gone is the mind that lacked that discrimination.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಆ ಉಪದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ: ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ‘ನ ತ್ವೇವಾಹಂ ಜಾತು ನಾಸಂ’ (2.12) ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ‘ತಸ್ಮಾದ್ಯೋಗೀ ಭವಾರ್ಜುನ’ (6.46) ವರೆಗಿನ ಆತ್ಮದ ಬಗೆಗಿನ ಮಾತು. ದೇಹವೇ ನಾನು ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ದೂರವಾದ ಮೋಹ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಅಧ್ಯಾಯದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಅವನ ಸ್ವರೂಪ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Ramanuja marks the extent of that teaching precisely: the words about the Self from ‘na tv evaham jatu nasam’ (2.12) in the second chapter to ‘tasmad yogi bhavarjuna’ (6.46) in the sixth. The illusion that the body is oneself is the delusion that has gone. Madhva states the purpose of the chapter in one line: it shows what his form is like, so that meditation on what has been heard becomes possible.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು ಕೇಳಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಹೇಳಿದವರಿಗೆ ಮೊದಲು ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಆಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅರ್ಜುನನ ಈ ಕ್ರಮ ಕಲಿಯುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿ.
When we hear a good word, gratitude to the one who spoke it comes first, and the next question after. Arjuna’s order here is a model for every learner.
‘ನನ್ನ ಮೋಹ ದೂರವಾಯಿತು’ ಎಂದ ಅರ್ಜುನ ಇದೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾನೆ. ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
Arjuna, who says ‘my delusion is gone’, trembles with fear later in this very chapter. Understanding is not completed in a single day. It is tested again and again.