ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯೋ ಮಾಮೇವಮಸಮ್ಮೂಢೋ ಜಾನಾತಿ ಪುರುಷೋತ್ತಮಮ್।
ಸ ಸರ್ವವಿದ್ಭಜತಿ ಮಾಂ ಸರ್ವಭಾವೇನ ಭಾರತ ॥ 19 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम्।
स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥ 19 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yo māmevamasammūḍho jānāti puruṣottamam|
sa sarvavidbhajati māṃ sarvabhāvena bhārata || 19 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಭಾರತ ಯಃ ಅಸಮ್ಮೂಢಃ (भारत यः असम्मूढः, bhārata yaḥ asammūḍhaḥ) = ಭಾರತ, ಯಾರು ಮೋಹವಿಲ್ಲದೆ (O Bharata, one who, undeluded)
- ಮಾಮ್ ಏವಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಂ ಜಾನಾತಿ (माम् एवं पुरुषोत्तमं जानाति, mām evaṃ puruṣottamaṃ jānāti) = ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಪುರುಷೋತ್ತಮನೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾನೋ (knows me thus as Purushottama)
- ಸಃ ಸರ್ವವಿತ್ (सः सर्ववित्, saḥ sarvavit) = ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲ್ಲವನು (he knows all)
- ಸರ್ವಭಾವೇನ ಮಾಂ ಭಜತಿ (सर्वभावेन मां भजति, sarvabhāvena māṃ bhajati) = ಸರ್ವಭಾವದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ (and worships me with his whole being)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಭಾರತ, ಮೋಹವಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಪುರುಷೋತ್ತಮನೆಂದು ಅರಿಯುವವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲ್ಲವನು. ಅವನು ಸರ್ವಭಾವದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One who, undeluded, knows me thus as Purushottama knows all, O Bharata, and worships me with his whole being.
ಶ್ಲೋಕ 15.19ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 15.19
ಅರಿವು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ‘ಸರ್ವವಿತ್’ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆತ್ಮವಾಗಿ ಅರಿಯುವ ಸರ್ವಜ್ಞ, ‘ಸರ್ವಭಾವೇನ’ ಎಂದರೆ ಸರ್ವಾತ್ಮಭಾವದಿಂದ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷಫಲವುಳ್ಳ ಭಗವತ್ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳಿ ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕ್ರಮವನ್ನು ಬೇರೆಯಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ: ಅವನು ಸರ್ವಭಾವದಿಂದ ನನ್ನನ್ನೇ ಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದರಿಂದ ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Knowledge and devotion in one sentence. According to Shankara ‘sarvavit’ is the all-knowing one who knows everything as the Self, and ‘sarvabhavena’ means with the sense that all is the Self. Having taught in this chapter the knowledge of the Lord’s truth, whose fruit is liberation, the next verse praises it, he says. Sridhara Swami reads the order differently: he worships me alone with his whole being, and from that he becomes all-knowing.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಅಸಮ್ಮೂಢ’ ಅರಿವನ್ನು ನಿಖರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ: ಕ್ಷರ ಅಕ್ಷರ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಅವ್ಯಯ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ, ವ್ಯಾಪನ, ಭರಣ, ಐಶ್ವರ್ಯಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನನಾದವನು ಎಂದು ಅರಿಯುವುದು. ‘ಸರ್ವವಿತ್’ ಎಂದರೆ ಅವನನ್ನು ಸೇರಲು ಅರಿಯಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲ್ಲವನು, ‘ಸರ್ವಭಾವೇನ’ ಎಂದರೆ ಅವನನ್ನು ಭಜಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಗಳಿಂದ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Ramanuja makes precise the ‘undeluded’ knowledge: knowing him as distinct from the perishable and imperishable persons by his imperishable nature and by pervading, sustaining and ruling. ‘Sarvavit’ means one who knows all that must be known to reach him, and ‘sarvabhavena’ means with every mode of worshipping him. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
‘ಸರ್ವಭಾವೇನ’, ಇಡೀ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ. ಕೆಲಸ, ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಯಾವುದನ್ನೇ ಮಾಡಲಿ, ಅರ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲ್ಲ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಅದರ ರುಚಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ.
‘Sarvabhavena’, with one’s whole being. Whatever we do, work, love or prayer, doing it fully and not half-heartedly changes its very taste.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಕ್ರಮ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸತ್ಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವೇ ಆಳವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Sridhara Swami’s order tells a lovely truth: work done with love is what opens the way to deeper understanding.