ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಕಚ್ಚಿದೇತಚ್ಛ್ರುತಂ ಪಾರ್ಥ ತ್ವಯೈಕಾಗ್ರೇಣ ಚೇತಸಾ।
ಕಚ್ಚಿದಜ್ಞಾನಸಮ್ಮೋಹಃ ಪ್ರನಷ್ಟಸ್ತೇ ಧನಂಜಯ ॥ 72 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा।
कच्चिदज्ञानसम्मोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय ॥ 72 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
kaccidetacchrutaṃ pārtha tvayaikāgreṇa cetasā|
kaccidajñānasammohaḥ pranaṣṭaste dhanañjaya || 72 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪಾರ್ಥ ಕಚ್ಚಿತ್ ಏತತ್ (पार्थ कच्चित् एतत्, pārtha kaccit etat) = ಪಾರ್ಥ, ಇದನ್ನು (O Partha, has this)
- ತ್ವಯಾ ಏಕಾಗ್ರೇಣ ಚೇತಸಾ ಶ್ರುತಮ್ (त्वया एकाग्रेण चेतसा श्रुतम्, tvayā ekāgreṇa cetasā śrutam) = ನೀನು ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳಿದೆಯಾ (been heard by you with a one-pointed mind)
- ಧನಂಜಯ ಕಚ್ಚಿತ್ ತೇ (धनञ्जय कच्चित् ते, dhanañjaya kaccit te) = ಧನಂಜಯ, ನಿನ್ನ (O Dhananjaya, has your)
- ಅಜ್ಞಾನಸಮ್ಮೋಹಃ ಪ್ರನಷ್ಟಃ (अज्ञानसम्मोहः प्रनष्टः, ajñānasammohaḥ pranaṣṭaḥ) = ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬಂದ ಮೋಹ ನಾಶವಾಯಿತೇ (delusion born of ignorance been destroyed)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪಾರ್ಥ, ಇದನ್ನು ನೀನು ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳಿದೆಯಾ? ಧನಂಜಯ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬಂದ ನಿನ್ನ ಮೋಹ ನಾಶವಾಯಿತೇ?
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
O Partha, has this been heard by you with a one-pointed mind? O Dhananjaya, has your delusion born of ignorance been destroyed?
ಶ್ಲೋಕ 18.72ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.72
ಗುರು ಉಪದೇಶದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: ತಿಳಿಯಿತೇ? ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಸರಿಯಾದ ಬೋಧೆ ಹುಟ್ಟದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ‘ಅಜ್ಞಾನಸಂಮೋಹ’ ಅವರಿಗೆ ತತ್ತ್ವದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬಂದ ವಿಪರೀತ ಜ್ಞಾನ.
At the end of the teaching the guru asks the disciple: have you understood? Sridhara Swami speaks of the compassion behind this question: he asks with the intention ‘if right understanding has not arisen, I will teach again’. For him ‘ajnanasammoha’ is the inverted understanding born of not knowing the truth.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಶಾಸ್ತ್ರಶ್ರವಣದ ಈ ಶ್ರಮ ನಿನ್ನದೂ ನನ್ನದೂ ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿಯೋ ಆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅವಿವೇಕ ನಾಶವಾಯಿತೇ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಆ ಮೋಹವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ: ಯಾವ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೂಢನಾಗಿ ‘ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆಯೋ ಅದು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Shankara states the purpose of the question: has that natural lack of discernment been destroyed, for the sake of which all this effort of hearing the teaching, yours and mine, was made? Ramanuja names the delusion directly: the ignorance under which, bewildered, you said ‘I will not fight’. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಿವರಿಸಿದ ನಂತರ ‘ತಿಳಿಯಿತೇ’ ಎಂದು ಕೇಳುವುದು, ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ‘ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ’ ಎಂದು ಕೇಳುವುದು, ರೋಗಿಗೆ ಔಷಧದ ಸೂಚನೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಸರಳ ವಿಧಾನ.
After explaining, asking ‘have you understood’, or better still ‘tell me in your own words’, is a simple way to make sure medicine instructions have truly reached the patient.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ‘ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ’ ಎಂಬ ಭಾವ ತಾಳ್ಮೆಯುಳ್ಳ ಗುರುವಿನ, ತಂದೆ ತಾಯಿಯರ ಗುರುತು.
Sridhara Swami’s spirit of ‘if it is not understood, I will tell it again’ is the mark of a patient teacher, and of patient parents.